AI lớp 12: Giải trình, lựa chọn và hợp tác có trách nhiệm

12 tiết cốt lõi phân tích kiểm soát và quyết định, kiểm tra giải trình bằng nguồn quy định, đạo đức/công dân/rủi ro, chọn ý tưởng/công cụ, đánh giá hiệu quả, phương án vận hành và vai nghề nghiệp. Minh chứng và phản hồi mô tả, không điểm AI riêng; RAG/agents và lập trình nâng cao là tự chọn.

Bắt đầu bài đầu tiên

12 tiết cốt lõi12 bài học12 yêu cầu cần đạt chính thức

Học theo thứ tự dưới đây hoặc mở bài phù hợp với kế hoạch lớp học. Mỗi bài có hoạt động, tự luyện để nhận phản hồi và phiếu giấy. Hồ sơ chỉ ghi những minh chứng em thực sự lưu, không tự đánh dấu hoàn thành.

Hành trình 12 tiết

Đối chiếu đầy đủ yêu cầu cần đạt lớp 12

12.A1.1Phân tích được một hệ thống AI nhằm đảm bảo con người có quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với tất cả các bước quan trọng trong vòng đời AI. Trang 41
12.A1.2Phân tích được vai trò của con người và AI trong các bước chính của quá trình ra quyết định. Trang 41
12.A1.3Kiểm tra được việc thực hiện trách nhiệm giải trình của con người đối với các quyết định, đối chiếu với các quy định hiện hành trong nước và quốc tế. Trang 41
12.A2.1Trình bày được một số nguyên tắc đạo đức cơ bản trong thiết kế, phát triển sản phẩm AI, gồm có: an toàn – không gây nguy hiểm cho con người và môi trường; công bằng – tránh thiên vị, phân biệt đối xử trong dữ liệu và kết quả; minh bạch – công khai cách hoạt động, không che giấu thông tin; tôn trọng quyền riêng tư – không sử dụng, chia sẻ dữ liệu cá nhân trái phép; trách nhiệm – kiểm tra, đánh giá và chịu trách nhiệm về sản phẩm tạo ra; lợi ích xã hội – phục vụ con người, cộng đồng và phát triển bền vững. Trang 42
12.A3.1Phân tích được nội hàm của “trách nhiệm công dân trong xã hội AI”: sử dụng AI một cách an toàn, trung thực và có đạo đức; tôn trọng quyền riêng tư và dữ liệu của người khác; không sử dụng AI để lan truyền thông tin sai lệch, gian lận hay gây hại; đóng góp vào việc xây dựng môi trường số tích cực, công bằng và nhân văn. Trang 42
12.B2.1Xác định được mức độ rủi ro khi sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các quy định pháp luật liên quan. Trang 42
12.B3.1Trình bày được quyền và trách nhiệm của người phát triển, người sử dụng AI, cũng như vai trò của cá nhân trong việc góp ý, đề xuất xây dựng chính sách và quy định liên quan đến AI. Trang 42
12.C2.1Lựa chọn được ý tưởng thiết kế một số công cụ AI để thực hiện các công việc khác nhau. Trang 43
12.C3.1Nêu được một số công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí dùng để thiết kế, huấn luyện và phát triển hệ thống AI, như: Teachable Machine, ML5.js, TensorFlow.js, MIT App Inventor hoặc công cụ phù hợp khác. Trang 43
12.C3.2Nêu được ví dụ về cách thức đánh giá hiệu quả của hệ thống AI. Trang 43
12.D1.1Nhận biết được một số phương án thiết kế và vận hành hệ thống AI phù hợp để đạt hiệu quả cao trong một số nhiệm vụ cụ thể. Trang 43
12.D2.1Nhận biết được các vai trò khác nhau trong quá trình phát triển một sản phẩm AI (như người đề xuất ý tưởng, lập trình, huấn luyện, kiểm thử) và việc tạo ra sản phẩm AI cần có sự hợp tác giữa nhiều người với chuyên môn khác nhau. Trang 43

Đang mở học liệu AI…

Ai chịu trách nhiệm suốt vòng đời AI?

Phân tích vai trò trong một quyết định

Đối chiếu hồ sơ trách nhiệm với quy định

Sáu nguyên tắc đạo đức trên một quyết định thiết kế

Trách nhiệm công dân khi nội dung giả lan nhanh

Người phát triển, người dùng và tiếng nói chính sách

Xếp mức rủi ro và chọn giới hạn sử dụng

Chọn ý tưởng bằng nhu cầu và bằng chứng

Biết công cụ, hiểu giấy phép và điều kiện dùng

Đánh giá AI: đúng bao nhiêu, sai với ai, sai có hại gì?

Quy tắc, mô hình hay người làm: chọn cách vận hành

Bàn giao nhóm: chuyên môn, trách nhiệm và hướng nghiệp