Phân tích vai trò trong một quyết định
Lớp 12 · 1 tiết · Tư duy lấy con người làm trung tâm
Một công cụ có thể xếp thứ tự gợi ý, nhưng lựa chọn tiêu chí và cân nhắc ngoại lệ vẫn là quyết định của con người. Ta tách các bước ra để thấy trách nhiệm thường bị che đi.
Em sẽ học được gì?
- 12.A1.2Phân tích được vai trò của con người và AI trong các bước chính của quá trình ra quyết định. Trang 41
Ra quyết định gồm nhiều công việc
Trong phân bổ giờ cố vấn học tập giả định, bước đầu xác định ai cần hỗ trợ và tiêu chí ưu tiên; tiếp theo thu dữ liệu được phép, tạo phương án, kiểm tra hậu quả, chọn, thông báo và cho xem xét lại. AI có thể hỗ trợ tổng hợp hoặc tìm xung đột giờ. Con người phải xác lập mục đích, kiểm tính phù hợp dữ liệu, lắng nghe hoàn cảnh chưa được ghi và chịu trách nhiệm lựa chọn. Không dùng mô hình để tự chẩn đoán sức khỏe hay quyết định quyền lợi thật trong bài.
Tách tính toán khỏi phán đoán giá trị
Dữ liệu “người này từng hỏi nhiều lần” có thể phản ánh nhu cầu, nhưng cũng phản ánh ai có cơ hội tiếp cận. Chọn tối đa lượt phục vụ hay ưu tiên người khó tiếp cận là lựa chọn giá trị, không có đáp án tự nhiên từ máy. Xếp hạng có số không tự trở thành khách quan. Quy trình tốt nêu căn cứ, cho phép sửa dữ liệu và có người xem xét ngoại lệ.
Cùng làm: Bảy bước, hai phương án
Tình huống hư cấu: còn hai giờ cố vấn; nhóm X gửi ba yêu cầu vì có mạng, nhóm Y chỉ gửi một yêu cầu nhưng đã mất mạng tuần trước. Không có tên hay dữ liệu học sinh thật.
5 phút mô tả mục tiêu phục vụ; 8 phút tách bảy bước quyết định và gắn AI hỗ trợ/con người quyết định/cùng phối hợp.
18 phút đề xuất hai phương án phân giờ, ghi giả định, dữ kiện thiếu và người cần được hỏi; kiểm tra một đề xuất máy “chia theo số yêu cầu” và tác động với Y.
9 phút đổi vai hội đồng/người bị ảnh hưởng để xem xét lại; 5 phút mỗi em chỉ một phán đoán giá trị không thể đổ cho máy.
Dừng lại và suy nghĩ
- Số yêu cầu có phải đo đầy đủ nhu cầu không?
- Ở bước nào một người được sửa dữ kiện liên quan mình?
Minh chứng cần ghi lại
Bảng bảy bước có vai AI/con người, hai phương án và phân tích một lựa chọn giá trị kèm kênh xem xét lại.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng thẻ X/Y và hai thẻ giờ cố vấn, tranh luận trên giấy; không dùng AI để xếp người thật.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Việc nào không nên giao cho AI tự quyết?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Một thứ hạng tính bằng số luôn không chứa lựa chọn giá trị.
- Câu 3Mức 3Tự luận
Phân tích vai trò người và AI trong ba bước ra quyết định của tình huống.
0 từ / tối đa 180
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bảng bảy bước có vai AI/con người, hai phương án và phân tích một lựa chọn giá trị kèm kênh xem xét lại. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- In thẻ X/Y và bảy ô bước; nhắc không phân bổ quyền lợi thật hay thu dữ liệu tâm lý.
Tổ chức hoạt động
Không yêu cầu một phương án duy nhất. Yêu cầu căn cứ cho lựa chọn và khả năng nhận phản hồi; tránh để biểu quyết đa số thay toàn bộ phân tích quyền lợi. Thu minh chứng để phản hồi mô tả và đề xuất bước tiếp theo; không lập điểm hay kì thi AI riêng.
Câu hỏi thảo luận
- Khi nào dữ liệu cần bổ sung, khi nào cần đổi tiêu chí?
- Thông báo quyết định cần nói điều gì ngoài kết quả?
Quan sát minh chứng
- Phân tích được vai con người và AI qua các bước quyết định.
- Chỉ ra lựa chọn giá trị và giới hạn của dữ liệu số, có đường xem xét lại.
Điều cần nhớ
AI hỗ trợ tính và tổng hợp; con người xác định giá trị, kiểm hậu quả và chịu trách nhiệm lựa chọn.