Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 4. Lịch sử – Chương 4. Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1975

Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Tình thế chính quyền mới; Các biện pháp chủ yếu.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Tình thế chính quyền mới

Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời giữa nạn đói, mù chữ, tài chính khó khăn, các lực lượng nước ngoài vào giải giáp Nhật và nguy cơ Pháp xâm lược trở lại. Chính quyền còn non trẻ nhưng có sự ủng hộ của nhân dân và quyết tâm giữ độc lập. Đặt các khó khăn trong quan hệ với nhau: thiếu lương thực ảnh hưởng sức dân, thiếu tài chính cản trở bộ máy, ngoại xâm đe doạ sự tồn tại nhà nước.

Các biện pháp chủ yếu

Chống đói bằng cứu trợ, tiết kiệm và tăng gia sản xuất; chống mù chữ qua Bình dân học vụ từ tháng 9-1945; gây quỹ, vận động đóng góp để giải quyết tài chính. Tổng tuyển cử 6-1-1946 bầu Quốc hội, củng cố tính hợp pháp của chính quyền; Hiến pháp 1946 xây dựng nền tảng thể chế. Đây là phối hợp biện pháp trước mắt và lâu dài, không phải chỉ một phong trào có thể giải quyết mọi khó khăn.

Bảo vệ độc lập bằng sách lược linh hoạt

Nhân dân Nam Bộ kháng chiến từ tháng 9-1945 chống Pháp trở lại. Chính phủ đấu tranh ngoại giao, hoà hoãn có nguyên tắc để tránh cùng lúc nhiều kẻ thù và tranh thủ thời gian chuẩn bị. Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946, Tạm ước 14-9-1946 là các bước trong hoàn cảnh cụ thể; không đồng nghĩa chấp nhận mất độc lập. Phân tích cần nêu mục tiêu giữ chính quyền, bảo toàn lực lượng và giới hạn nhượng bộ.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích cách kết hợp biện pháp trước mắt và lâu dài để chống đói sau Cách mạng tháng Tám.

    Xem lời giải

    Cứu trợ và tiết kiệm giúp người đang thiếu ăn có lương thực kịp thời nhưng không tự tạo nguồn cung bền vững. Tăng gia sản xuất, khôi phục canh tác và lưu thông góp phần giải quyết lâu dài. Nhà nước huy động tinh thần đoàn kết, tổ chức hỗ trợ và gắn chống đói với củng cố chính quyền, tài chính. Vì vậy cần cả phân phối nguồn hiện có lẫn tạo nguồn mới. Không lấy thành công của một hoạt động đơn lẻ để khẳng định mọi khó khăn đã biến mất ngay.

Ghi nhớ

9-1945: Phát động Bình dân học vụ; 6-1-1946: Tổng tuyển cử bầu Quốc hội; 6-3-1946: Kí Hiệp định Sơ bộ.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945

    Tình thế chính quyền mới

    Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời giữa nạn đói, mù chữ, tài chính khó khăn, các lực lượng nước ngoài vào giải giáp Nhật và nguy cơ Pháp xâm lược trở lại. Chính quyền còn non trẻ nhưng có sự ủng hộ của nhân dân và quyết tâm giữ độc lập. Đặt các khó khăn trong quan hệ với nhau: thiếu lương thực ảnh hưởng sức dân, thiếu tài chính cản trở bộ máy, ngoại xâm đe doạ sự tồn tại nhà nước.

    Các biện pháp chủ yếu

    Chống đói bằng cứu trợ, tiết kiệm và tăng gia sản xuất; chống mù chữ qua Bình dân học vụ từ tháng 9-1945; gây quỹ, vận động đóng góp để giải quyết tài chính. Tổng tuyển cử 6-1-1946 bầu Quốc hội, củng cố tính hợp pháp của chính quyền; Hiến pháp 1946 xây dựng nền tảng thể chế. Đây là phối hợp biện pháp trước mắt và lâu dài, không phải chỉ một phong trào có thể giải quyết mọi khó khăn.

    Bảo vệ độc lập bằng sách lược linh hoạt

    Nhân dân Nam Bộ kháng chiến từ tháng 9-1945 chống Pháp trở lại. Chính phủ đấu tranh ngoại giao, hoà hoãn có nguyên tắc để tránh cùng lúc nhiều kẻ thù và tranh thủ thời gian chuẩn bị. Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946, Tạm ước 14-9-1946 là các bước trong hoàn cảnh cụ thể; không đồng nghĩa chấp nhận mất độc lập. Phân tích cần nêu mục tiêu giữ chính quyền, bảo toàn lực lượng và giới hạn nhượng bộ.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Biện pháp nào trực tiếp bầu cơ quan đại diện dân cử toàn quốc năm 1946?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Cứu trợ chống đói cần đi cùng tăng gia sản xuất.
    b)Chỉ xoá mù chữ là đủ giải quyết mọi khó khăn tài chính, ngoại xâm.
    c)Tổng tuyển cử 1946 củng cố cơ sở chính quyền.
    d)Hoà hoãn có nguyên tắc nhằm tranh thủ thời gian bảo vệ độc lập.
  5. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thông tin hoàn thành cặp: 6-1-1946 → .

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích cách kết hợp biện pháp trước mắt và lâu dài để chống đói sau Cách mạng tháng Tám.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Các biện pháp chủ yếu” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục 9-1945, 6-1-1946, 6-3-1946; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân tích cách kết hợp biện pháp trước mắt và lâu dài để chống đói sau Cách mạng tháng Tám.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay