Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 3. Lịch sử – Chương 3. Thế giới từ năm 1945 đến năm 1991

Khu vực Mỹ La-tinh và châu Á từ năm 1945 đến năm 1991

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Mỹ La-tinh và Cu-ba; Đông Bắc Á và Nam Á.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Mỹ La-tinh và Cu-ba

Các nước Mỹ La-tinh đấu tranh chống độc tài, lệ thuộc và đòi cải cách xã hội. Cách mạng Cu-ba thắng lợi ngày 1-1-1959 dưới vai trò Phi-đen Cát-xtơ-rô, tác động phong trào khu vực. Nhiều nước thay đổi chính trị nhưng gặp nợ, lạm phát và bất ổn. Không gọi toàn khu vực là các thuộc địa chưa độc lập về hình thức sau 1945; cần phân biệt độc lập nhà nước với lệ thuộc kinh tế, chính trị.

Đông Bắc Á và Nam Á

Trung Quốc thành lập nước Cộng hoà Nhân dân ngày 1-10-1949; từ 1978 tiến hành cải cách, mở cửa. Nhật Bản phục hồi và tăng trưởng nhanh, trở thành trung tâm kinh tế nhưng chịu khó khăn từ khủng hoảng năng lượng. Ấn Độ giành độc lập năm 1947, xây dựng đất nước trong điều kiện phức tạp; bán đảo Triều Tiên bị chia cắt và trải qua chiến tranh. Không dùng thành tựu một nước để mô tả đồng nhất toàn châu Á.

Đông Nam Á và ASEAN

Nhiều nước giành độc lập sau 1945 và tiếp tục xây dựng, bảo vệ đất nước. ASEAN thành lập ngày 8-8-1967 với năm thành viên ban đầu: In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Thái Lan. Tuyên bố Ba-li năm 1976 góp phần xác định nguyên tắc hợp tác; Bru-nây gia nhập 1984. Bài học kết thúc năm 1991 nên Việt Nam gia nhập 1995 nằm ở giai đoạn sau, không đưa vào danh sách sáng lập.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân biệt độc lập về nhà nước với tự chủ kinh tế khi tìm hiểu Mỹ La-tinh.

    Xem lời giải

    Một quốc gia có chính phủ, lãnh thổ và tư cách nhà nước độc lập vẫn có thể phụ thuộc mạnh vào thị trường, vốn hoặc sức ép từ bên ngoài. Nhiều nước Mỹ La-tinh đã độc lập từ trước 1945 nhưng tiếp tục đấu tranh chống độc tài, lệ thuộc và bất công. Vì vậy không gọi mọi phong trào sau 1945 là lần đầu lập quốc. Cần hỏi lực lượng đấu tranh chống ai, đòi quyền gì, thay đổi thể chế hay quan hệ kinh tế nào; trường hợp Cu-ba 1959 cho thấy mục tiêu chính trị - xã hội cụ thể.

Ghi nhớ

1949: Thành lập Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa; 1959: Cách mạng Cu-ba thắng lợi; 1967: Thành lập ASEAN.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Khu vực Mỹ La-tinh và châu Á từ năm 1945 đến năm 1991

    Mỹ La-tinh và Cu-ba

    Các nước Mỹ La-tinh đấu tranh chống độc tài, lệ thuộc và đòi cải cách xã hội. Cách mạng Cu-ba thắng lợi ngày 1-1-1959 dưới vai trò Phi-đen Cát-xtơ-rô, tác động phong trào khu vực. Nhiều nước thay đổi chính trị nhưng gặp nợ, lạm phát và bất ổn. Không gọi toàn khu vực là các thuộc địa chưa độc lập về hình thức sau 1945; cần phân biệt độc lập nhà nước với lệ thuộc kinh tế, chính trị.

    Đông Bắc Á và Nam Á

    Trung Quốc thành lập nước Cộng hoà Nhân dân ngày 1-10-1949; từ 1978 tiến hành cải cách, mở cửa. Nhật Bản phục hồi và tăng trưởng nhanh, trở thành trung tâm kinh tế nhưng chịu khó khăn từ khủng hoảng năng lượng. Ấn Độ giành độc lập năm 1947, xây dựng đất nước trong điều kiện phức tạp; bán đảo Triều Tiên bị chia cắt và trải qua chiến tranh. Không dùng thành tựu một nước để mô tả đồng nhất toàn châu Á.

    Đông Nam Á và ASEAN

    Nhiều nước giành độc lập sau 1945 và tiếp tục xây dựng, bảo vệ đất nước. ASEAN thành lập ngày 8-8-1967 với năm thành viên ban đầu: In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po, Thái Lan. Tuyên bố Ba-li năm 1976 góp phần xác định nguyên tắc hợp tác; Bru-nây gia nhập 1984. Bài học kết thúc năm 1991 nên Việt Nam gia nhập 1995 nằm ở giai đoạn sau, không đưa vào danh sách sáng lập.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nước nào thuộc năm thành viên sáng lập ASEAN?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Mọi nước Mỹ La-tinh lần đầu độc lập sau 1945.
    b)Cu-ba 1959 là một cuộc cách mạng chính trị-xã hội quan trọng.
    c)Việt Nam không thuộc năm thành viên sáng lập ASEAN 1967.
    d)Mọi nước châu Á có cùng mức phát triển và cùng con đường.
  5. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thông tin hoàn thành cặp: 1959 → .

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân biệt độc lập về nhà nước với tự chủ kinh tế khi tìm hiểu Mỹ La-tinh.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Đông Bắc Á và Nam Á” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục 1949, 1959, 1967; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân biệt độc lập về nhà nước với tự chủ kinh tế khi tìm hiểu Mỹ La-tinh.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay