Liên Xô khôi phục nhanh sau tổn thất chiến tranh, tiếp tục công nghiệp, khoa học và quốc phòng; năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên, năm 1961 đưa Ga-ga-rin vào vũ trụ. Các nước Đông Âu thiết lập chính quyền dân chủ nhân dân, tiến hành cải cách, phát triển kinh tế và hợp tác trong hệ thống xã hội chủ nghĩa. Thành tựu cần được nhìn cùng chênh lệch, khó khăn và giới hạn mô hình quản lí.
Cơ chế tập trung quan liêu, chậm đổi mới, hạn chế dân chủ và khó thích ứng với biến đổi khoa học - kinh tế làm tích tụ khó khăn. Từ năm 1985, Goóc-ba-chốp tiến hành cải tổ nhưng thiếu nhất quán, sai lầm đường lối và sự chống phá làm khủng hoảng trầm trọng. Đông Âu biến động mạnh năm 1989, các chế độ xã hội chủ nghĩa lần lượt sụp đổ. Không giải thích mọi quá trình chỉ bằng ý chí một cá nhân.
Tháng 12-1991 Liên Xô chấm dứt tồn tại, trật tự hai cực I-an-ta tan rã. Nguyên nhân gồm nội tại kinh tế, chính trị, xã hội và tác động bên ngoài; yếu tố nội tại giữ vai trò quan trọng. Bài học cần rút có điều kiện: phát triển kinh tế, đổi mới phù hợp, tôn trọng dân chủ, giữ ổn định và nâng cao đời sống. Không suy rằng một mô hình thất bại ở một thời điểm chứng minh mọi lựa chọn xã hội trong mọi nước giống nhau.
Ví dụ 1
Vì sao cần nhìn cả thành tựu và hạn chế của Liên Xô sau năm 1945?
Thành tựu công nghiệp, giáo dục, khoa học và vũ trụ cho thấy sức huy động nguồn lực và đóng góp lịch sử. Tuy nhiên cơ chế quản lí kém linh hoạt, hạn chế dân chủ và đời sống khó khăn tạo những mâu thuẫn dài hạn. Nếu chỉ kể thành tựu sẽ không hiểu khủng hoảng; nếu chỉ nhìn tan rã sẽ xoá các đóng góp có thật. Đánh giá phải đặt từng thời kì, lĩnh vực và chính sách vào bối cảnh, đồng thời phân biệt nguyên nhân sâu xa với sai lầm trong cải tổ.
1957: Liên Xô phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên; 1985: Bắt đầu cải tổ dưới Goóc-ba-chốp; 1991: Liên Xô tan rã.
Đã đúng 0/4 câu
Đọc ngữ liệu
Hồ sơ học tập nguyên gốc — Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991
Liên Xô khôi phục nhanh sau tổn thất chiến tranh, tiếp tục công nghiệp, khoa học và quốc phòng; năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên, năm 1961 đưa Ga-ga-rin vào vũ trụ. Các nước Đông Âu thiết lập chính quyền dân chủ nhân dân, tiến hành cải cách, phát triển kinh tế và hợp tác trong hệ thống xã hội chủ nghĩa. Thành tựu cần được nhìn cùng chênh lệch, khó khăn và giới hạn mô hình quản lí.
Cơ chế tập trung quan liêu, chậm đổi mới, hạn chế dân chủ và khó thích ứng với biến đổi khoa học - kinh tế làm tích tụ khó khăn. Từ năm 1985, Goóc-ba-chốp tiến hành cải tổ nhưng thiếu nhất quán, sai lầm đường lối và sự chống phá làm khủng hoảng trầm trọng. Đông Âu biến động mạnh năm 1989, các chế độ xã hội chủ nghĩa lần lượt sụp đổ. Không giải thích mọi quá trình chỉ bằng ý chí một cá nhân.
Tháng 12-1991 Liên Xô chấm dứt tồn tại, trật tự hai cực I-an-ta tan rã. Nguyên nhân gồm nội tại kinh tế, chính trị, xã hội và tác động bên ngoài; yếu tố nội tại giữ vai trò quan trọng. Bài học cần rút có điều kiện: phát triển kinh tế, đổi mới phù hợp, tôn trọng dân chủ, giữ ổn định và nâng cao đời sống. Không suy rằng một mô hình thất bại ở một thời điểm chứng minh mọi lựa chọn xã hội trong mọi nước giống nhau.
Cách giải thích nào toàn diện hơn về sự tan rã Liên Xô?
Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.
Chọn thông tin hoàn thành cặp: 1985 → .
Vì sao cần nhìn cả thành tựu và hạn chế của Liên Xô sau năm 1945?
0 từ
Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Khủng hoảng và cải tổ” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.
0 từ
Lập bảng ba hàng theo các mục 1957, 1985, 1991; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.
0 từ
Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Vì sao cần nhìn cả thành tựu và hạn chế của Liên Xô sau năm 1945?”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.
0 từ
