Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 6. Chân dung cuộc sống

Thực hành tiếng Việt trang 14

Mục tiêu bài học

  • Nắm kiến thức của phần học và vận dụng bằng chứng, cách diễn đạt phù hợp để tự đọc, tự viết.

Bài giảng

Kiến thức: Trợ từ

Trợ từ đi kèm từ ngữ để nhấn mạnh hoặc đánh giá, như chính, ngay, những, có. Tư cách trợ từ phụ thuộc cách dùng: những trong “những cuốn sách” chỉ số lượng không xác định, khác “ăn những ba bát” nhấn nhiều.

Phân tích ngữ cảnh mới

“Chính Lan đã sửa quyển sách.” Từ nhấn người thực hiện?

**Lí giải: ** Chính xác định, nhấn Lan.

“Nó đi những năm cây số.” Từ nhấn quãng đường nhiều?

**Lí giải: ** Những ở đây đánh giá nhiều.

“Có hai bạn đến thôi.” Từ “có” trong ngữ cảnh chờ đông người gợi ít hay nhiều?

**Lí giải: ** Trong ngữ cảnh mong đông người, “có…thôi” nhấn số người ít hơn mong đợi.

“Những chiếc lá rơi.” Những ở đây có nhất thiết là trợ từ không?

**Lí giải: ** Dùng như từ chỉ lượng trước danh từ, không nhấn đánh giá.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    So sánh “Lan làm việc này” và “Chính Lan làm việc này”, rồi nêu ngữ cảnh dùng câu sau.

    Xem lời giải

    Câu sau nhấn xác nhận Lan, chẳng hạn khi người khác nhầm là Minh. Thông tin sự việc cơ bản không đổi nhưng tiêu điểm thay đổi.

Ghi nhớ

Trợ từ đi kèm từ ngữ để nhấn mạnh hoặc đánh giá, như chính, ngay, những, có. Tư cách trợ từ phụ thuộc cách dùng: những trong “những cuốn sách” chỉ số lượng không xác định, khác “ăn những ba bát” nhấn nhiều.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Trợ từ đi kèm từ ngữ để nhấn mạnh hoặc đánh giá, như chính, ngay, những, có. Tư cách trợ từ phụ thuộc cách dùng: những trong “những cuốn sách” chỉ số lượng không xác định, khác “ăn những ba bát” nhấn nhiều.

    Ngữ liệu luyện tập nguyên gốc

    “Chính Lan đã sửa quyển sách.” Từ nhấn người thực hiện?

    **Lí giải: ** Chính xác định, nhấn Lan.

    “Nó đi những năm cây số.” Từ nhấn quãng đường nhiều?

    **Lí giải: ** Những ở đây đánh giá nhiều.

    “Có hai bạn đến thôi.” Từ “có” trong ngữ cảnh chờ đông người gợi ít hay nhiều?

    **Lí giải: ** Trong ngữ cảnh mong đông người, “có…thôi” nhấn số người ít hơn mong đợi.

    “Những chiếc lá rơi.” Những ở đây có nhất thiết là trợ từ không?

    **Lí giải: ** Dùng như từ chỉ lượng trước danh từ, không nhấn đánh giá.

  2. Câu 1Mức 1Trả lời ngắn

    “Chính Lan đã sửa quyển sách.” Từ nhấn người thực hiện? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    “Nó đi những năm cây số.” Từ nhấn quãng đường nhiều? Chỉ viết đúng từ/cụm từ được hỏi trong câu.

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Có hai bạn đến thôi.” Khi người nói đang chờ rất đông người, “có…thôi” nhấn số người thế nào?

  5. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Những chiếc lá rơi.” Những ở đây có nhất thiết là trợ từ không?

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    So sánh “Lan làm việc này” và “Chính Lan làm việc này”, rồi nêu ngữ cảnh dùng câu sau.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Giải thích vì sao cần xét ngữ cảnh khi dùng kiến thức trợ từ. Nêu một ví dụ từ các câu sau.

    “Chính Lan đã sửa quyển sách.” Từ nhấn người thực hiện?
    “Nó đi những năm cây số.” Từ nhấn quãng đường nhiều?
    “Có hai bạn đến thôi.” Từ “có” trong ngữ cảnh chờ đông người gợi ít hay nhiều?
    “Những chiếc lá rơi.” Những ở đây có nhất thiết là trợ từ không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    So sánh “Nó ăn có một bát” và “Nó ăn những ba bát”. Trợ từ góp thái độ gì ngoài số lượng? Tạo một ngữ cảnh hợp lí cho mỗi câu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Sửa một lỗi do dùng máy móc kiến thức trợ từ: nêu câu sai/cách hiểu sai, tạo ngữ cảnh rồi sửa có lí do.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay