Ngữ văn 8
Ngữ vănLớp 8Bài 6. Chân dung cuộc sống

Lặng lẽ Sa Pa

Mục tiêu bài học

  • Đọc hiểu Lặng lẽ Sa Pa qua đặc điểm truyện ngắn.
  • Phân tích chi tiết và giải thích quan hệ giữa hình thức với ý nghĩa.

Bài giảng

Định hướng đọc và bản tóm lược nguyên gốc

Nguyễn Thành Long — truyện ngắn.

Bản tóm lược nguyên gốc: Trên đường qua Sa Pa, ông họa sĩ và cô kĩ sư gặp một thanh niên làm công tác khí tượng trên núi cao qua lời giới thiệu của bác lái xe. Cuộc gặp ngắn cho thấy anh sống một mình nhưng không buông xuôi: anh tổ chức công việc, đọc sách, chăm sóc không gian sống và trân trọng khách. Anh hiểu công việc đo đạc, báo số liệu liên quan đến nhiều người nên giữ kỉ luật dù thời tiết khó khăn. Khi được chú ý, anh lại nhắc những người lao động khác đáng khâm phục. Các góc nhìn của khách giúp chân dung anh hiện dần; nhan đề yên lặng đối lập với một đời sống cống hiến không hề trống rỗng.

Đây không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Khi học ngôn từ, nhịp và trích dẫn, hãy đối chiếu bản sách hợp pháp.

Phân tích bằng chứng cụ thể

Kỉ luật đo và báo số liệu: Trách nhiệm được thể hiện bằng việc đều đặn, cụ thể, không phải lời tự khen.

Sách và không gian sống ngăn nắp: Cô đơn về địa lí không đồng nghĩa tâm hồn nghèo nàn.

Giới thiệu người khác khi được khen: Sự khiêm nhường mở rộng chủ đề từ một cá nhân thành nhiều người lao động.

Câu hỏi trọng tâm

Nhan đề “lặng lẽ” có nghĩa công việc ở Sa Pa không quan trọng không?

Không. Vẻ yên tĩnh che một đời sống lao động có kỉ luật và tác động xã hội. Nhan đề gợi giá trị âm thầm, không phô trương, chứ không sự vô nghĩa.

Nhìn công việc cụ thể

Người quan trắc đọc thiết bị khí tượng ở vùng núi

Chú ý tư thế quan sát thiết bị và bối cảnh xa dân cư. Minh họa giúp hình dung trách nhiệm công việc; không dùng vẻ ngoài người trong tranh để suy ra nguyên văn nhân vật.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nhan đề “lặng lẽ” có nghĩa công việc ở Sa Pa không quan trọng không?

    Xem lời giải

    Không. Vẻ yên tĩnh che một đời sống lao động có kỉ luật và tác động xã hội. Nhan đề gợi giá trị âm thầm, không phô trương, chứ không sự vô nghĩa.

Ghi nhớ

Không. Vẻ yên tĩnh che một đời sống lao động có kỉ luật và tác động xã hội. Nhan đề gợi giá trị âm thầm, không phô trương, chứ không sự vô nghĩa.

Dễ nhầm

  • Không thay phân tích bằng nhãn khen/chê chung chung; mọi nhận xét về văn bản cần có chi tiết và lời giải thích.

Bài tập

Đã đúng 0/3 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lặng lẽ Sa Pa

    Nguyễn Thành Long — truyện ngắn.

    Bản tóm lược nguyên gốc: Trên đường qua Sa Pa, ông họa sĩ và cô kĩ sư gặp một thanh niên làm công tác khí tượng trên núi cao qua lời giới thiệu của bác lái xe. Cuộc gặp ngắn cho thấy anh sống một mình nhưng không buông xuôi: anh tổ chức công việc, đọc sách, chăm sóc không gian sống và trân trọng khách. Anh hiểu công việc đo đạc, báo số liệu liên quan đến nhiều người nên giữ kỉ luật dù thời tiết khó khăn. Khi được chú ý, anh lại nhắc những người lao động khác đáng khâm phục. Các góc nhìn của khách giúp chân dung anh hiện dần; nhan đề yên lặng đối lập với một đời sống cống hiến không hề trống rỗng.

    Đây là bản tóm lược và diễn giải do người biên soạn viết mới, không phải nguyên văn hay bản dịch tác phẩm. Các câu hỏi chỉ yêu cầu dữ kiện trong ngữ liệu này và kiến thức được cung cấp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dựa thông tin tác giả, thể loại và cách tổ chức được giới thiệu trong ngữ liệu, chọn dạng văn bản phù hợp.

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối chi tiết với ý nghĩa phân tích.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Công việc của thanh niên gắn hoạt động nào?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Đọc bản tóm lược độc lập.

    Phân tích chi tiết: Sách và không gian sống ngăn nắp. Viết 3–5 câu, không chỉ gọi tên tác dụng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Đối chiếu hai chi tiết/đặc điểm: “Kỉ luật đo và báo số liệu” và “Giới thiệu người khác khi được khen”. Chúng góp phần vào ý nghĩa chung theo hai cách khác nhau ra sao? Không thêm sự kiện ngoài bản tóm lược.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Dựa trên ngữ liệu tóm lược dưới đây, trả lời bằng một đoạn có bằng chứng.

    Nhan đề “lặng lẽ” có nghĩa công việc ở Sa Pa không quan trọng không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Một bạn dùng riêng chi tiết “Kỉ luật đo và báo số liệu” để giải thích toàn bộ tác phẩm. Hãy nêu điều chi tiết ấy làm rõ và một phần ý nghĩa còn cần đối chiếu với “Giới thiệu người khác khi được khen”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu về một ý nghĩa em rút ra từ bản tóm lược sau; phân biệt điều văn bản cho thấy và liên hệ riêng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay