Xác định đối tượng bị phê phán, cơ chế tạo tiếng cười, giọng điệu và ý nghĩa. Phân tích hình thức gắn nội dung; không biến bài thành lời mắng thay tác giả.
Mở: Lai Tân và tiếng cười kín. Thân 1: những việc được kể, tính hệ thống. Thân 2: lời kết trái ngữ cảnh và giọng mỉa mai. Kết: khả năng tự phơi sự thật của nghệ thuật ngắn gọn.
Bài mẫu nguyên gốc:
Lai Tân của Hồ Chí Minh gây ấn tượng bằng cách phê phán rất ít lời. Người viết không mở đầu bằng một kết luận lên án; mà lần lượt cho người đọc thấy những việc trái trách nhiệm trong bộ máy địa phương. Từ đó, lời kết có vẻ bình thản trở thành điểm bật của giọng mỉa mai.
Những người có chức trách không xuất hiện trong một bức chân dung lí tưởng. Mỗi việc được nêu góp thêm một mặt vào tình trạng chung, khiến sai trái không còn là tai nạn riêng lẻ. Lối kể ngắn, có vẻ khách quan, làm sự bất thường tự bộc lộ. Nếu người đọc chỉ chờ lời phẫn nộ trực tiếp, có thể bỏ lỡ sức phê phán của việc đặt chi tiết cạnh nhau.
Câu kết phải được đọc sau ba câu trước, không tách thành khẩu hiệu độc lập. Sự yên ổn được tuyên bố ở bề mặt đối nghịch với những gì vừa kể. Chính độ lệch ấy làm người đọc hiểu rằng cái xấu có thể đã trở thành điều được dung túng hằng ngày. Tiếng cười vì vậy không chỉ nhắm một hành vi; mà còn vào cơ chế khiến người ta coi bất thường là bình thường. Hình thức tứ tuyệt dồn sức vào bước ngoặt cuối, làm ý nghĩa tiếp tục vang sau khi bài thơ đã hết.
Phân tích Lai Tân cần giữ sự chừng mực của chính tác phẩm: chỉ ra điều được kể, giải thích sự trái ngược, rồi nhận diện thái độ. Đưa thêm những lời kết tội không có căn cứ không làm bài viết mạnh hơn. Bài thơ cho thấy nghệ thuật trào phúng có thể sắc sảo bằng sự tiết chế, khi người đọc được mời tự nối những chứng cứ và nhìn ra điều bị che dưới vẻ bình thường.
“Câu cuối khen nên cả bài ca ngợi.”
“Lời kết trái các việc sai đã kể, mang nghĩa mỉa mai.” Phải đọc trong quan hệ toàn bài.
Tự kiểm: bài đúng thể loại chưa?chi tiết có nguồn hoặc ghi giả định chưa?mỗi nhận xét có lí giải chưa?đã phân biệt bản viết mới với tác phẩm gốc chưa?
Ví dụ 1
“Câu cuối khen nên cả bài ca ngợi.”
“Lời kết trái các việc sai đã kể, mang nghĩa mỉa mai.” Phải đọc trong quan hệ toàn bài.
Xác định đối tượng bị phê phán, cơ chế tạo tiếng cười, giọng điệu và ý nghĩa. Phân tích hình thức gắn nội dung; không biến bài thành lời mắng thay tác giả.
Đã đúng 0/1 câu
Đọc nhiệm vụ và lập luận đề hoặc trọng tâm 3–4 dòng.
Xác định đối tượng bị phê phán, cơ chế tạo tiếng cười, giọng điệu và ý nghĩa. Phân tích hình thức gắn nội dung; không biến bài thành lời mắng thay tác giả.
Chủ điểm mẫu:
Mở: Lai Tân và tiếng cười kín. Thân 1: những việc được kể, tính hệ thống. Thân 2: lời kết trái ngữ cảnh và giọng mỉa mai. Kết: khả năng tự phơi sự thật của nghệ thuật ngắn gọn.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Sắp xếp quy trình viết cho nhiệm vụ sau:
Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).
Dựa vào kế hoạch dưới đây, viết một mở bài hoặc phần mở đúng thể loại.
Mở: Lai Tân và tiếng cười kín. Thân 1: những việc được kể, tính hệ thống. Thân 2: lời kết trái ngữ cảnh và giọng mỉa mai. Kết: khả năng tự phơi sự thật của nghệ thuật ngắn gọn.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Phát triển một ý trong kế hoạch thành đoạn có chi tiết và giải thích.
Mở: Lai Tân và tiếng cười kín. Thân 1: những việc được kể, tính hệ thống. Thân 2: lời kết trái ngữ cảnh và giọng mỉa mai. Kết: khả năng tự phơi sự thật của nghệ thuật ngắn gọn.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Sửa cách viết/cách hiểu sau và giải thích vì sao.
“Câu cuối khen nên cả bài ca ngợi.”
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Thực hiện trọn nhiệm vụ viết bằng nội dung của em.
Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
Yêu cầu: Xác định đối tượng bị phê phán, cơ chế tạo tiếng cười, giọng điệu và ý nghĩa. Phân tích hình thức gắn nội dung; không biến bài thành lời mắng thay tác giả.
Định hướng: Mở: Lai Tân và tiếng cười kín. Thân 1: những việc được kể, tính hệ thống. Thân 2: lời kết trái ngữ cảnh và giọng mỉa mai. Kết: khả năng tự phơi sự thật của nghệ thuật ngắn gọn.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Đọc bài mẫu nguyên gốc dưới đây.Nêu một điểm đạt, một điểm em muốn làm khác, và lí do; không viết lại toàn bộ mẫu.
Bài mẫu nguyên gốc:
Lai Tân của Hồ Chí Minh gây ấn tượng bằng cách phê phán rất ít lời. Người viết không mở đầu bằng một kết luận lên án; mà lần lượt cho người đọc thấy những việc trái trách nhiệm trong bộ máy địa phương. Từ đó, lời kết có vẻ bình thản trở thành điểm bật của giọng mỉa mai.
Những người có chức trách không xuất hiện trong một bức chân dung lí tưởng. Mỗi việc được nêu góp thêm một mặt vào tình trạng chung, khiến sai trái không còn là tai nạn riêng lẻ. Lối kể ngắn, có vẻ khách quan, làm sự bất thường tự bộc lộ. Nếu người đọc chỉ chờ lời phẫn nộ trực tiếp, có thể bỏ lỡ sức phê phán của việc đặt chi tiết cạnh nhau.
Câu kết phải được đọc sau ba câu trước, không tách thành khẩu hiệu độc lập. Sự yên ổn được tuyên bố ở bề mặt đối nghịch với những gì vừa kể. Chính độ lệch ấy làm người đọc hiểu rằng cái xấu có thể đã trở thành điều được dung túng hằng ngày. Tiếng cười vì vậy không chỉ nhắm một hành vi; mà còn vào cơ chế khiến người ta coi bất thường là bình thường. Hình thức tứ tuyệt dồn sức vào bước ngoặt cuối, làm ý nghĩa tiếp tục vang sau khi bài thơ đã hết.
Phân tích Lai Tân cần giữ sự chừng mực của chính tác phẩm: chỉ ra điều được kể, giải thích sự trái ngược, rồi nhận diện thái độ. Đưa thêm những lời kết tội không có căn cứ không làm bài viết mạnh hơn. Bài thơ cho thấy nghệ thuật trào phúng có thể sắc sảo bằng sự tiết chế, khi người đọc được mời tự nối những chứng cứ và nhìn ra điều bị che dưới vẻ bình thường.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Lập bảng tự sửa cho sản phẩm của em: gồm vấn đề, câu/đoạn trước sửa, câu/đoạn sau sửa, và lí do. Nêu ít nhất 2 thay đổi thật.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
