Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 10. Quê hương trong tôi

Bài 23. Đường đi Sa Pa

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Đường đi Sa Pa”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Luyện tập viết tên cơ quan, tổ chức.
  • Thực hành Viết bài văn miêu tả cây cối.

Bài giảng

Đọc: Đường đi Sa Pa

Lời tóm tắt mới của bài “Đường đi Sa Pa” — tác giả/nguồn: Nguyễn Phan Hách. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Chuyến xe lên Sa Pa đưa người kể qua dốc cao, mây, thác, rừng, hoa và những con ngựa bên đường. Buổi dừng ở thị trấn có nắng vàng, áo sặc sỡ và sinh hoạt chuẩn bị chợ. Đến Sa Pa, cảnh biến đổi nhanh khiến người kể liên tưởng như các mùa thay nhau trong khoảnh khắc: lá vàng, mưa tuyết, làn gió xuân, hoa quý. Thiên nhiên được cảm nhận là món quà đáng trân trọng của đất nước. Các chi tiết theo hành trình giúp bức tranh có chiều chuyển động.

Minh họa chủ điểm Quê hương trong tôi

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Những chuyển mùa nhanh là cảm nhận nghệ thuật, không phải quy luật khí hậu rằng đúng vài giây đổi bốn mùa. Tôn trọng cộng đồng được nhắc tới, không nhìn trang phục như vật lạ để bình phẩm.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Xe qua núi, mây, thác và rừng.
  2. Xe dừng nơi phố núi có sinh hoạt chợ.
  3. Sa Pa hiện lên với cảnh biến đổi, huyền ảo.

Luyện từ và câu: Luyện tập viết tên cơ quan, tổ chức

Tên cơ quan, tổ chức gồm các bộ phận tạo thành tên. Viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận ấy, không máy móc viết hoa tất cả các tiếng. Ví dụ “Trường Tiểu học Hòa Bình”: Trường là bộ phận loại hình; Tiểu học chỉ cấp; Hòa Bình là tên riêng. Khi không phải tên riêng cụ thể, “một trường tiểu học” viết thường. Muốn viết chắc, hãy chia tên thành từng bộ phận rồi đối chiếu mẫu chính thức.

Viết bài văn miêu tả cây cối

Tả cây cối có thể theo bộ phận: rễ, thân, cành, lá, hoa, quả; hoặc theo thời gian: cây đổi theo mùa. Chọn một trình tự làm chính, thêm chi tiết về mùi, âm thanh, ánh sáng nếu đã quan sát. Mở bài giới thiệu cây; thân bài tả bao quát rồi nét riêng; kết bài nêu ích lợi, tình cảm, cách chăm. Không bẻ cành, hái hoa để quan sát.

**Trọng tâm tiết này:**Viết từ dàn ý, giữ mỗi đoạn một ý chính. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu chưa rõ; tự kiểm tra đủ yêu cầu, liên kết, chữ hoa và dấu câu. Nhờ bạn chỉ một chỗ hiểu rõ nhất, một chỗ cần hỏi lại.

Bài mẫu tự soạn:
Góc sân trường em có một cây bàng già.

Thân cây sần sùi, hai bạn dang tay mới gần ôm hết. Các cành tỏa ngang, đỡ từng tầng lá rộng. Hè đến, lá xanh thẫm che mát chỗ chúng em ngồi đọc sách. Cuối năm, vài chiếc lá chuyển đỏ, lặng lẽ rơi trên lối đi. Em thích tiếng lá bàng xào xạc khi gió ghé qua sân.

Em nhặt rác quanh gốc để cây luôn có một khoảng đất sạch.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tả một cây em quan sát, có trình tự rõ và ít nhất ba chi tiết riêng, không gây hại cây.

    Xem lời giải

    Góc sân trường em có một cây bàng già.

    Thân cây sần sùi, hai bạn dang tay mới gần ôm hết. Các cành tỏa ngang, đỡ từng tầng lá rộng. Hè đến, lá xanh thẫm che mát chỗ chúng em ngồi đọc sách. Cuối năm, vài chiếc lá chuyển đỏ, lặng lẽ rơi trên lối đi. Em thích tiếng lá bàng xào xạc khi gió ghé qua sân.

    Em nhặt rác quanh gốc để cây luôn có một khoảng đất sạch.

Từ vựng

  • chênh vênh

    ở thế cao, lệch, gợi cảm giác thiếu vững

  • huyền ảo

    đẹp lạ, như vừa thực vừa mơ

  • áp phiên

    ngày trước phiên chợ

Ghi nhớ

Những chuyển mùa nhanh là cảm nhận nghệ thuật, không phải quy luật khí hậu rằng đúng vài giây đổi bốn mùa. Tôn trọng cộng đồng được nhắc tới, không nhìn trang phục như vật lạ để bình phẩm.

Viết: Tả cây cối có thể theo bộ phận: rễ, thân, cành, lá, hoa, quả; hoặc theo thời gian: cây đổi theo mùa. Chọn một trình tự làm chính, thêm chi tiết về mùi, âm thanh, ánh sáng nếu đã quan sát. Mở bài giới thiệu cây; thân bài tả bao quát rồi nét riêng; kết bài nêu ích lợi, tình cảm, cách chăm. Không bẻ cành, hái hoa để quan sát.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Đường đi Sa Pa” — tác giả/nguồn: Nguyễn Phan Hách. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Chuyến xe lên Sa Pa đưa người kể qua dốc cao, mây, thác, rừng, hoa và những con ngựa bên đường. Buổi dừng ở thị trấn có nắng vàng, áo sặc sỡ và sinh hoạt chuẩn bị chợ. Đến Sa Pa, cảnh biến đổi nhanh khiến người kể liên tưởng như các mùa thay nhau trong khoảnh khắc: lá vàng, mưa tuyết, làn gió xuân, hoa quý. Thiên nhiên được cảm nhận là món quà đáng trân trọng của đất nước. Các chi tiết theo hành trình giúp bức tranh có chiều chuyển động.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bài sắp cảnh chủ yếu theo điều gì?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Cảnh Sa Pa chỉ có một màu và hoàn toàn không thay đổi.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Xe qua núi, mây, thác và rừng.
    2. 2Sa Pa hiện lên với cảnh biến đổi, huyền ảo.
    3. 3Xe dừng nơi phố núi có sinh hoạt chợ.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong câu “Em học ở một trường tiểu học gần nhà”, cụm nào phải viết như tên cơ quan?

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bài mẫu chủ yếu đi theo trình tự nào?

    Bài mẫu:
    Góc sân trường em có một cây bàng già.

    Thân cây sần sùi, hai bạn dang tay mới gần ôm hết. Các cành tỏa ngang, đỡ từng tầng lá rộng. Hè đến, lá xanh thẫm che mát chỗ chúng em ngồi đọc sách. Cuối năm, vài chiếc lá chuyển đỏ, lặng lẽ rơi trên lối đi. Em thích tiếng lá bàng xào xạc khi gió ghé qua sân.

    Em nhặt rác quanh gốc để cây luôn có một khoảng đất sạch.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tả một cây em quan sát, có trình tự rõ và ít nhất ba chi tiết riêng, không gây hại cây.

    Yêu cầu thể loại: Tả cây cối có thể theo bộ phận: rễ, thân, cành, lá, hoa, quả; hoặc theo thời gian: cây đổi theo mùa. Chọn một trình tự làm chính, thêm chi tiết về mùi, âm thanh, ánh sáng nếu đã quan sát. Mở bài giới thiệu cây; thân bài tả bao quát rồi nét riêng; kết bài nêu ích lợi, tình cảm, cách chăm. Không bẻ cành, hái hoa để quan sát.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay