Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 7. Sống để yêu thương

Bài 2. Vệt phấn trên mặt bàn

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Vệt phấn trên mặt bàn”.
  • Thực hành Tìm ý cho đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một người gần gũi, thân thiết.
  • Thực hành Nói và nghe: Giúp bạn.

Bài giảng

Đọc: Vệt phấn trên mặt bàn

Lời tóm tắt mới của bài “Vệt phấn trên mặt bàn” — tác giả/nguồn: Nguyễn Thị Kim Hòa. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Minh ngồi cạnh Thi Ca, bạn mới thường viết bằng tay trái. Hai tay hay chạm khiến Minh bực và kẻ vệt phấn chia bàn, không muốn bạn lấn sang. Thi Ca buồn nhưng không tranh cãi. Khi cô báo bạn phải vào viện để chữa tay phải, Minh hiểu vì sao Thi Ca cần dùng tay trái. Nhớ vẻ buồn của bạn, Minh ân hận và xóa đường phấn, mong bạn sớm trở lại. Ranh giới vật chất được xóa cùng với sự ngăn cách trong lòng.

Minh họa chủ điểm Sống để yêu thương

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Điểm nhìn của Minh thay đổi khi có thêm thông tin. Bài không nói viết tay trái là sai; đó là một cách viết bình thường, nên cần tôn trọng cả khi không có chấn thương.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Minh kẻ đường phấn vì bị chạm tay.
  2. Cô cho biết Thi Ca đang chữa tay phải.
  3. Minh ân hận, xóa đường và mong bạn về.

Tìm ý cho đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một người gần gũi, thân thiết

Đoạn nêu tình cảm, cảm xúc cần nói rõ em dành tình cảm cho ai/nhân vật nào, vì sao. Chọn một hai kỉ niệm hoặc hành động cụ thể làm bằng chứng. Không chỉ lặp em rất yêu quý nhiều lần. Dùng từ cảm xúc đúng mức, phân biệt việc nhân vật làm trong truyện với liên tưởng riêng của em. Kết đoạn có thể nói mong muốn hoặc việc em sẽ làm.

**Trọng tâm tiết này:**Dùng bảng Ai/cái gì? Ở đâu? Có chi tiết nào nổi bật? Em nghĩ/cảm thấy gì? Ghi ngắn, không chép thành câu mẫu có sẵn. Với sự vật thật, chỉ ghi điều đã quan sát an toàn; với truyện, đánh dấu chi tiết nằm trong văn bản và suy nghĩ riêng.

Bài mẫu tự soạn:
Em biết ơn bà vì bà luôn kiên nhẫn với em. Có lần em làm đổ chậu cây, bà không vội mắng mà cùng em gom đất. Bà chỉ cho em cách đặt chậu vào nơi chắc chắn. Bàn tay bà chậm nhưng cẩn thận khiến em thấy lòng dịu lại. Em muốn chăm cây tốt hơn để bà đỡ vất vả. Với em, sự ân cần của bà là một lời dạy không cần nói lớn.

Nói và nghe: Giúp bạn

Thảo luận cách giúp một bạn gặp khó khăn: hỏi bạn cần gì, đề xuất vừa sức, tôn trọng lời từ chối. Người nghe cân nhắc tính an toàn, không công khai chuyện riêng của bạn.

Bài nói mẫu tự soạn:
Nếu bạn bị đau tay, em sẽ hỏi bạn có muốn em mang hộ sách không. Em không tự làm bài thay bạn, mà có thể cùng bạn đọc yêu cầu và nhờ cô hỗ trợ. Giúp bạn cần đúng nhu cầu, không chỉ làm điều mình thích.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Ghi ít nhất 4 ý cụ thể để chuẩn bị cho bài viết: Viết đoạn 6–8 câu nêu tình cảm về người gần gũi hoặc một nhân vật, có ít nhất một chi tiết làm căn cứ.

    Xem lời giải

    Bảng ý về bà: (1) Tình cảm: biết ơn sự kiên nhẫn. (2) Kỉ niệm: em làm đổ chậu cây. (3) Hành động của bà: cùng gom đất, chỉ cách đặt chậu vững. (4) Cảm nhận: bàn tay chậm mà cẩn thận làm em yên lòng. (5) Mong muốn: chăm cây tốt hơn để bà đỡ vất vả.

Từ vựng

  • ranh giới

    đường phân chia hai phần

  • ân hận

    day dứt vì việc chưa đúng mình đã làm

  • cảm thông

    hiểu hoàn cảnh, cảm xúc và biết chia sẻ

Ghi nhớ

Điểm nhìn của Minh thay đổi khi có thêm thông tin. Bài không nói viết tay trái là sai; đó là một cách viết bình thường, nên cần tôn trọng cả khi không có chấn thương.

Viết: Đoạn nêu tình cảm, cảm xúc cần nói rõ em dành tình cảm cho ai/nhân vật nào, vì sao. Chọn một hai kỉ niệm hoặc hành động cụ thể làm bằng chứng. Không chỉ lặp em rất yêu quý nhiều lần. Dùng từ cảm xúc đúng mức, phân biệt việc nhân vật làm trong truyện với liên tưởng riêng của em. Kết đoạn có thể nói mong muốn hoặc việc em sẽ làm.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Vệt phấn trên mặt bàn” — tác giả/nguồn: Nguyễn Thị Kim Hòa. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Minh ngồi cạnh Thi Ca, bạn mới thường viết bằng tay trái. Hai tay hay chạm khiến Minh bực và kẻ vệt phấn chia bàn, không muốn bạn lấn sang. Thi Ca buồn nhưng không tranh cãi. Khi cô báo bạn phải vào viện để chữa tay phải, Minh hiểu vì sao Thi Ca cần dùng tay trái. Nhớ vẻ buồn của bạn, Minh ân hận và xóa đường phấn, mong bạn sớm trở lại. Ranh giới vật chất được xóa cùng với sự ngăn cách trong lòng.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông tin nào khiến Minh thay đổi?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Bài cho phép chê mọi bạn thuận tay trái.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Cô cho biết Thi Ca đang chữa tay phải.
    2. 2Minh kẻ đường phấn vì bị chạm tay.
    3. 3Minh ân hận, xóa đường và mong bạn về.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách viết nào giúp cảm xúc có căn cứ?

    Bài mẫu:
    Em biết ơn bà vì bà luôn kiên nhẫn với em. Có lần em làm đổ chậu cây, bà không vội mắng mà cùng em gom đất. Bà chỉ cho em cách đặt chậu vào nơi chắc chắn. Bàn tay bà chậm nhưng cẩn thận khiến em thấy lòng dịu lại. Em muốn chăm cây tốt hơn để bà đỡ vất vả. Với em, sự ân cần của bà là một lời dạy không cần nói lớn.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Ghi ít nhất 4 ý cụ thể để chuẩn bị cho bài viết: Viết đoạn 6–8 câu nêu tình cảm về người gần gũi hoặc một nhân vật, có ít nhất một chi tiết làm căn cứ.

    Yêu cầu thể loại: Đoạn nêu tình cảm, cảm xúc cần nói rõ em dành tình cảm cho ai/nhân vật nào, vì sao. Chọn một hai kỉ niệm hoặc hành động cụ thể làm bằng chứng. Không chỉ lặp em rất yêu quý nhiều lần. Dùng từ cảm xúc đúng mức, phân biệt việc nhân vật làm trong truyện với liên tưởng riêng của em. Kết đoạn có thể nói mong muốn hoặc việc em sẽ làm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thực hành Nói và nghe: Giúp bạn: Thảo luận cách giúp một bạn gặp khó khăn: hỏi bạn cần gì, đề xuất vừa sức, tôn trọng lời từ chối. Người nghe cân nhắc tính an toàn, không công khai chuyện riêng của bạn. Ghi phiếu hoặc trình bày trước một người nghe.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay