Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 1. Mỗi người một vẻ

Bài 7. Những bức chân dung

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Những bức chân dung”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức.
  • Thực hành Lập dàn ý cho báo cáo thảo luận nhóm.

Bài giảng

Đọc: Những bức chân dung

Lời tóm tắt mới của bài “Những bức chân dung” — tác giả/nguồn: Ni-cô-lai Nô-xốp; phần dưới là tóm tắt mới, không sao chép bản dịch. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Màu Nước vẽ chân dung hai bạn rất đẹp và đúng nét riêng. Hoa Nhỏ lại muốn thay mắt, lông mi và miệng theo một kiểu mình thích. Những bạn khác cũng đặt cùng yêu cầu ấy. Các tranh sau đều giống nhau đến mức khó biết bức nào thuộc về ai. Khi xếp tranh cạnh nhau, các bạn mới thấy lời Màu Nước có lí: vẻ đẹp không chỉ có một mẫu. Chân dung đáng quý là chân dung giúp nhận ra con người cụ thể, với đặc điểm riêng của người ấy.

Minh họa chủ điểm Mỗi người một vẻ

Về bản dịch: Nguồn đối chiếu không nêu tên người dịch cho đoạn này. Học liệu chỉ dùng lời tóm tắt mới, không coi bản dịch không rõ người dịch là văn bản được phép chép toàn bộ.

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

So sánh hai bức đầu với các bức sau cho thấy vấn đề của việc chạy theo một mẫu đẹp chung. Nhân vật tự hiểu qua kết quả nhìn thấy, chứ không chỉ vì nghe lời khuyên.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Hai chân dung đầu giữ nét riêng.
  2. Nhiều bạn yêu cầu cùng một kiểu đẹp.
  3. Các bạn khó nhận ra mình và hiểu giá trị vẻ riêng.

Luyện từ và câu: Quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức

Tên cơ quan, tổ chức gồm các bộ phận tạo thành tên. Viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận ấy, không máy móc viết hoa tất cả các tiếng. Ví dụ “Trường Tiểu học Hòa Bình”: Trường là bộ phận loại hình; Tiểu học chỉ cấp; Hòa Bình là tên riêng. Khi không phải tên riêng cụ thể, “một trường tiểu học” viết thường. Muốn viết chắc, hãy chia tên thành từng bộ phận rồi đối chiếu mẫu chính thức.

Lập dàn ý cho báo cáo thảo luận nhóm

Báo cáo thảo luận nhóm ghi lại sự việc có thật, chính xác, ngắn gọn. Có tên báo cáo, người nhận, thời gian, địa điểm, thành viên, nội dung thảo luận, kết quả thống nhất và người ghi. Tách các mục bằng số hoặc gạch đầu dòng. Chỉ ghi quyết định đã được nhóm đồng ý, không biến ý kiến riêng thành kết luận chung.

**Trọng tâm tiết này:**Chưa viết ngay thành bài dài. Ghi tên đối tượng/sự việc rồi xếp ý vào phần đầu, phần chính, phần kết. Mỗi ý lớn kèm một chi tiết thật; cắt ý trùng hoặc lạc đề. Dàn ý là bộ khung, không cần mọi câu hoàn chỉnh.

Bài mẫu tự soạn:
BÁO CÁO THẢO LUẬN NHÓM
(Tình huống giả định để luyện viết)
Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 4A.
Thời gian: 15 giờ ngày 5 tháng 9 năm 2026.
Địa điểm: Góc đọc lớp 4A.
Thành viên: An, Hà, Lâm; nhóm Hoa Sen.
Nội dung: Chăm sóc góc đọc chung.
Kết quả thống nhất: An xếp sách vào thứ Hai; Hà kiểm tra phiếu mượn vào thứ Tư; Lâm lau kệ vào thứ Sáu. Cả nhóm nhắc bạn trả sách đúng hẹn.
Người ghi báo cáo: An.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Lập dàn ý 3 phần cho yêu cầu sau: Viết báo cáo một cuộc thảo luận thực tế hoặc tình huống giả định ghi rõ là giả định, có phân công công việc.

    Xem lời giải

    Dàn ý báo cáo (tình huống giả định): 1. Đầu: BÁO CÁO THẢO LUẬN NHÓM; kính gửi cô chủ nhiệm 4A. 2. Thông tin cuộc họp: 15 giờ ngày 5 tháng 9, tại góc đọc 4A; nhóm Hoa Sen gồm An, Hà, Lâm. 3. Nội dung: chăm góc đọc. Kết quả: An xếp sách thứ Hai; Hà kiểm phiếu thứ Tư; Lâm lau kệ thứ Sáu; cả nhóm nhắc trả sách. 4. Người ghi: An. Báo cáo chia mục thông tin, không bắt buộc ép vào mở–thân–kết của bài văn.

Từ vựng

  • chân dung

    hình vẽ hoặc ảnh thể hiện diện mạo một người

  • khuôn mẫu

    kiểu làm sẵn được xem như chuẩn

  • nài nỉ

    tha thiết xin nhiều lần

Ghi nhớ

So sánh hai bức đầu với các bức sau cho thấy vấn đề của việc chạy theo một mẫu đẹp chung. Nhân vật tự hiểu qua kết quả nhìn thấy, chứ không chỉ vì nghe lời khuyên.

Viết: Báo cáo thảo luận nhóm ghi lại sự việc có thật, chính xác, ngắn gọn. Có tên báo cáo, người nhận, thời gian, địa điểm, thành viên, nội dung thảo luận, kết quả thống nhất và người ghi. Tách các mục bằng số hoặc gạch đầu dòng. Chỉ ghi quyết định đã được nhóm đồng ý, không biến ý kiến riêng thành kết luận chung.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Những bức chân dung” — tác giả/nguồn: Ni-cô-lai Nô-xốp; phần dưới là tóm tắt mới, không sao chép bản dịch. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Màu Nước vẽ chân dung hai bạn rất đẹp và đúng nét riêng. Hoa Nhỏ lại muốn thay mắt, lông mi và miệng theo một kiểu mình thích. Những bạn khác cũng đặt cùng yêu cầu ấy. Các tranh sau đều giống nhau đến mức khó biết bức nào thuộc về ai. Khi xếp tranh cạnh nhau, các bạn mới thấy lời Màu Nước có lí: vẻ đẹp không chỉ có một mẫu. Chân dung đáng quý là chân dung giúp nhận ra con người cụ thể, với đặc điểm riêng của người ấy.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì khiến các bạn thay đổi suy nghĩ?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Mọi bức chân dung đều nên có cùng khuôn mặt để đẹp.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Các bạn khó nhận ra mình và hiểu giá trị vẻ riêng.
    2. 2Nhiều bạn yêu cầu cùng một kiểu đẹp.
    3. 3Hai chân dung đầu giữ nét riêng.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong câu “Em học ở một trường tiểu học gần nhà”, cụm nào phải viết như tên cơ quan?

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phần nào không được tự bịa thành kết quả chung?

    Bài mẫu:
    BÁO CÁO THẢO LUẬN NHÓM
    (Tình huống giả định để luyện viết)
    Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 4A.
    Thời gian: 15 giờ ngày 5 tháng 9 năm 2026.
    Địa điểm: Góc đọc lớp 4A.
    Thành viên: An, Hà, Lâm; nhóm Hoa Sen.
    Nội dung: Chăm sóc góc đọc chung.
    Kết quả thống nhất: An xếp sách vào thứ Hai; Hà kiểm tra phiếu mượn vào thứ Tư; Lâm lau kệ vào thứ Sáu. Cả nhóm nhắc bạn trả sách đúng hẹn.
    Người ghi báo cáo: An.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Lập dàn ý 3 phần cho yêu cầu sau: Viết báo cáo một cuộc thảo luận thực tế hoặc tình huống giả định ghi rõ là giả định, có phân công công việc.

    Yêu cầu thể loại: Báo cáo thảo luận nhóm ghi lại sự việc có thật, chính xác, ngắn gọn. Có tên báo cáo, người nhận, thời gian, địa điểm, thành viên, nội dung thảo luận, kết quả thống nhất và người ghi. Tách các mục bằng số hoặc gạch đầu dòng. Chỉ ghi quyết định đã được nhóm đồng ý, không biến ý kiến riêng thành kết luận chung.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay