Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 1. Mỗi người một vẻ

Bài 4. Công chúa và người dẫn chuyện

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Công chúa và người dẫn chuyện”.
  • Thực hành Viết đoạn văn nêu ý kiến.
  • Thực hành Đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Công chúa và người dẫn chuyện

Lời tóm tắt mới của bài “Công chúa và người dẫn chuyện” — tác giả/nguồn: Du-nan biên soạn, bản dịch trong SGK của Hòa Vân. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Giét-xi được chọn làm công chúa nên rất vui và chăm học lời thoại. Nhưng khi diễn thử, cô bé hồi hộp đến quên lời. Cô giáo đề nghị em chuyển sang dẫn chuyện, khiến em buồn vì phải nhường vai chính. Trong vườn, mẹ gợi cho em nghĩ về những loài hoa khác nhau. Giét-xi vốn yêu cả hoa dại nên dần hiểu mỗi người cũng có giá trị riêng. Mẹ chỉ ra giọng đọc truyền cảm là thế mạnh của em, và người dẫn chuyện rất cần cho thành công chung.

Minh họa chủ điểm Mỗi người một vẻ

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Không nên đồng nhất vai chính với giá trị lớn nhất. Lời khuyên của mẹ giúp con tự nhận ra điểm mạnh, bằng một hình ảnh gần gũi thay vì chê trách.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Giét-xi hào hứng nhận vai công chúa.
  2. Em buồn khi phải chuyển sang dẫn chuyện.
  3. Mẹ giúp em nhận ra thế mạnh và giá trị vai mới.

Viết đoạn văn nêu ý kiến

Đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện cần giới thiệu tên truyện, nêu nhận xét và chọn lí do có chi tiết minh họa. Phần triển khai giải thích em thích nội dung, nhân vật hoặc cách kể nào; kết đoạn khẳng định cảm nhận. Không thay nhiệm vụ này bằng đề nghị lớp làm một hoạt động, không chỉ kể lại toàn bộ truyện.

Bài mẫu tự soạn:
Em thích truyện dân gian Bó đũa vì câu chuyện nói về tình cảm gia đình. Người cha lo lắng khi các con thường bất hòa. Ông dùng cả bó đũa rồi từng chiếc đũa để giúp các con tự nhận ra một điều. Em thấy cách dạy ấy gần gũi và dễ hiểu. Sự thay đổi của những người con còn làm em tin rằng gia đình có thể gắn bó hơn khi biết lắng nghe. Vì vậy, câu chuyện nhắc em nhường nhịn và cùng người thân làm việc chung.

Đọc mở rộng

Đúng yêu cầu phần in sách: đọc câu chuyện về người có năng khiếu nổi bật. Dùng bài mới dưới đây để tự luyện ngay; sau đó tìm thêm một văn bản cùng thể loại trong sách/thư viện hoặc nguồn người lớn chọn.

Tai nghe của Hạnh

Mỗi lần lớp tập hát, Hạnh nhận ra bạn nào vừa hát lệch một nốt. Có bạn tưởng Hạnh chỉ cần nghe là đã làm được mọi việc. Nhưng khi được giao giữ nhịp, em vẫn bị nhanh ở cuối bài. Hạnh nhờ cô chỉ cách gõ chậm và luyện từng đoạn. Ngày biểu diễn, em lắng nghe cả nhóm, không hát lấn để khoe giọng. Sau buổi ấy, Hạnh ghi vào sổ: tai nghe tốt là điều giúp mình bắt đầu; tập luyện và biết phối hợp mới giúp bài hát trọn vẹn.

(Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

Ghi phiếu: tên, tác giả/nguồn, ngày đọc; Nhân vật, năng khiếu và việc rèn luyện; lí do thích truyện. Ghi chi tiết bằng lời riêng. Nói cho bạn một điều thú vị/xúc động và trả lời một câu hỏi; mang phiếu chia sẻ với người thân. Không chép toàn văn tác phẩm hiện đại vào phiếu.

Mẫu phiếu có nội dung cụ thể: Phiếu mẫu minh họa (ngày giả định: 6 tháng 9 năm 2026). Tên bài: Tai nghe của Hạnh. Tác giả: nhóm biên soạn; ngữ liệu mới trong học liệu này. Thể loại: truyện về năng khiếu nổi bật. Nhân vật: Hạnh. Năng khiếu: nhận ra nốt hát lệch. Khó khăn và rèn luyện: giữ nhịp còn nhanh ở cuối bài nên nhờ cô chỉ cách gõ chậm, tập từng đoạn. Hành động có ích: nghe cả nhóm, không hát lấn. Lí do thích: truyện không coi năng khiếu là đủ mà cho thấy vai trò của học tập và hợp tác. Mức yêu thích của người ghi mẫu: 4/5, vì bài có chi tiết rõ để trao đổi. Ngày và mức yêu thích của em cần ghi theo lần đọc, cảm nhận thật.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn 6–8 câu nêu lí do yêu thích một câu chuyện đã đọc hoặc nghe; đưa chi tiết minh họa.

    Xem lời giải

    Em thích truyện dân gian Bó đũa vì câu chuyện nói về tình cảm gia đình. Người cha lo lắng khi các con thường bất hòa. Ông dùng cả bó đũa rồi từng chiếc đũa để giúp các con tự nhận ra một điều. Em thấy cách dạy ấy gần gũi và dễ hiểu. Sự thay đổi của những người con còn làm em tin rằng gia đình có thể gắn bó hơn khi biết lắng nghe. Vì vậy, câu chuyện nhắc em nhường nhịn và cùng người thân làm việc chung.

Từ vựng

  • truyền cảm

    gợi được cảm xúc cho người nghe

  • lời thoại

    lời nhân vật nói trong kịch

  • thế mạnh

    điểm có khả năng nổi trội

Ghi nhớ

Không nên đồng nhất vai chính với giá trị lớn nhất. Lời khuyên của mẹ giúp con tự nhận ra điểm mạnh, bằng một hình ảnh gần gũi thay vì chê trách.

Viết: Đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện cần giới thiệu tên truyện, nêu nhận xét và chọn lí do có chi tiết minh họa. Phần triển khai giải thích em thích nội dung, nhân vật hoặc cách kể nào; kết đoạn khẳng định cảm nhận. Không thay nhiệm vụ này bằng đề nghị lớp làm một hoạt động, không chỉ kể lại toàn bộ truyện.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Công chúa và người dẫn chuyện” — tác giả/nguồn: Du-nan biên soạn, bản dịch trong SGK của Hòa Vân. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Giét-xi được chọn làm công chúa nên rất vui và chăm học lời thoại. Nhưng khi diễn thử, cô bé hồi hộp đến quên lời. Cô giáo đề nghị em chuyển sang dẫn chuyện, khiến em buồn vì phải nhường vai chính. Trong vườn, mẹ gợi cho em nghĩ về những loài hoa khác nhau. Giét-xi vốn yêu cả hoa dại nên dần hiểu mỗi người cũng có giá trị riêng. Mẹ chỉ ra giọng đọc truyền cảm là thế mạnh của em, và người dẫn chuyện rất cần cho thành công chung.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điểm mạnh nào phù hợp vai dẫn chuyện của Giét-xi?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Giét-xi vui ngay khi cô giáo đề nghị đổi vai.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Giét-xi hào hứng nhận vai công chúa.
    2. 2Mẹ giúp em nhận ra thế mạnh và giá trị vai mới.
    3. 3Em buồn khi phải chuyển sang dẫn chuyện.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chi tiết nào minh họa lí do thích cách dạy của người cha?

    Bài mẫu tự soạn:
    Em thích truyện dân gian Bó đũa vì câu chuyện nói về tình cảm gia đình. Người cha lo lắng khi các con thường bất hòa. Ông dùng cả bó đũa rồi từng chiếc đũa để giúp các con tự nhận ra một điều. Em thấy cách dạy ấy gần gũi và dễ hiểu. Sự thay đổi của những người con còn làm em tin rằng gia đình có thể gắn bó hơn khi biết lắng nghe. Vì vậy, câu chuyện nhắc em nhường nhịn và cùng người thân làm việc chung.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu nêu lí do yêu thích một câu chuyện đã đọc hoặc nghe; đưa chi tiết minh họa.

    Yêu cầu thể loại: Đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện cần giới thiệu tên truyện, nêu nhận xét và chọn lí do có chi tiết minh họa. Phần triển khai giải thích em thích nội dung, nhân vật hoặc cách kể nào; kết đoạn khẳng định cảm nhận. Không thay nhiệm vụ này bằng đề nghị lớp làm một hoạt động, không chỉ kể lại toàn bộ truyện.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc ngữ liệu mới rồi lập phiếu, trình bày hoặc trao đổi với bạn.

    Tai nghe của Hạnh

    Mỗi lần lớp tập hát, Hạnh nhận ra bạn nào vừa hát lệch một nốt. Có bạn tưởng Hạnh chỉ cần nghe là đã làm được mọi việc. Nhưng khi được giao giữ nhịp, em vẫn bị nhanh ở cuối bài. Hạnh nhờ cô chỉ cách gõ chậm và luyện từng đoạn. Ngày biểu diễn, em lắng nghe cả nhóm, không hát lấn để khoe giọng. Sau buổi ấy, Hạnh ghi vào sổ: tai nghe tốt là điều giúp mình bắt đầu; tập luyện và biết phối hợp mới giúp bài hát trọn vẹn.

    (Ngữ liệu mới do nhóm biên soạn sáng tác/tổng hợp, không phải văn bản chép từ SGK.)

    Phiếu ghi tên/tác giả, ngày đọc, chi tiết có căn cứ và: Nhân vật, năng khiếu và việc rèn luyện; lí do thích truyện. Cuối phiếu thêm một câu hỏi muốn tìm hiểu; đánh giá mức thích theo cảm nhận thật. Nếu có điều kiện, chọn thêm một văn bản đúng thể loại để luyện cùng mẫu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay