Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 10. Đất nước ngàn năm

Bài 24. Cùng Bác qua suối

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Cùng Bác qua suối.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện lễ hội · dấu câu trong đối thoại và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Cùng Bác qua suối

Cùng Bác qua suối — bản tóm lược

Trong hai lần qua suối, Bác Hồ đều nghĩ tới sự an toàn của người đi sau. Lần đầu, Bác suýt trượt vì hòn đá tròn có rêu nên nhặt đá đặt lên bờ. Lần khác, một chiến sĩ ngã vì hòn đá bị kênh; Bác hỏi han rồi nhắc anh kê lại đá cho chắc. Câu chuyện cho thấy quan tâm không chỉ là báo nguy hiểm mà còn sửa chỗ nguy hiểm khi có thể làm an toàn.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cùng Bác qua suối” (nguồn Chuyện Bác Hồ trồng người) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Quan tâm tới người khác cần đi cùng hành động phòng tránh nguy hiểm.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Ghi nhớ tên phố

Trên đường tới bảo tàng, Thư thấy phố mang tên một nữ anh hùng. Em hỏi cô vì sao địa phương chọn tên ấy. Cô khuyên cả nhóm đọc bảng giới thiệu và tìm tài liệu phù hợp lứa tuổi, không chỉ đoán từ tên đường. Trong bảo tàng, Thư ghi một việc làm và một phẩm chất của nhân vật. Về nhà, em kể lại bằng lời mình rồi hỏi bố mẹ xem gần nhà còn địa danh lịch sử nào.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Lễ hội · Dấu câu trong đối thoại

Từ về lễ hội có phần lễ và phần hội tuỳ từng sự kiện; có thể có tưởng niệm, rước, trò chơi, biểu diễn. Tìm hiểu thông tin trước khi kể, không khẳng định mọi lễ hội đều giống nhau. Ngoặc kép đánh dấu lời trực tiếp; gạch ngang đầu dòng phân lượt nói.

Ví dụ và cách dùng: Đối thoại nguyên bản: “– Bạn biết hội này ở đâu?
– Mình biết qua sách.” Người viết cần nhất quán cách trình bày và giữ lời lễ phép. Viết nhân vật phải dẫn việc cụ thể.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Viết 4–5 câu giới thiệu một nhân vật trong câu chuyện, nêu hành động và điều em học được.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Em nhớ hình ảnh Bác trong câu chuyện Cùng Bác qua suối. Bác quan sát từng bước và nghĩ tới người đi sau. Bác nhặt hòn đá trơn đặt lên bờ và nhắc kê lại hòn đá bị kênh để người sau không ngã. Em muốn tập để ý và nhắc bạn bằng lời nhẹ nhàng khi thấy một chỗ không an toàn.

Đọc mở rộng: vị thần hoặc người có công với đất nước

Tìm thêm một bài phù hợp về vị thần hoặc người có công với đất nước. Có thể bắt đầu bằng văn bản nguyên bản dưới đây.

Sơn Tinh — từ truyện tới suy nghĩ

Sơn Tinh trong truyện dân gian có sức mạnh điều khiển núi rừng. Khi Thuỷ Tinh dâng nước, nhân vật chống đỡ để bảo vệ đất và người. Chi tiết nâng núi là tưởng tượng thể hiện ước vọng thắng thiên tai. Ngoài đời, con người không có phép ấy nhưng có thể cùng làm đê, giữ rừng và theo hướng dẫn phòng lũ. Khi kể công lao nhân vật, cần nói rõ đâu là chi tiết của truyện.

Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Trong hai lần qua suối, Bác Hồ đều nghĩ tới sự an toàn của người đi sau. Lần đầu, Bác suýt trượt vì hòn đá tròn có rêu nên nhặt đá đặt lên bờ. Lần khác, một chiến sĩ ngã vì hòn đá bị kênh; Bác hỏi han rồi nhắc anh kê lại đá cho chắc. Câu chuyện cho thấy quan tâm không chỉ là báo nguy hiểm mà còn sửa chỗ nguy hiểm khi có thể làm an toàn.

    Quan tâm tới người khác cần đi cùng hành động phòng tránh nguy hiểm.

Từ vựng

  • cảnh vệ

    người làm nhiệm vụ bảo vệ

  • trơn trượt

    dễ mất chỗ bám, dễ ngã khi bước lên

Ghi nhớ

Quan tâm tới người khác cần đi cùng hành động phòng tránh nguy hiểm.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cùng Bác qua suối — bản tóm lược

    Trong hai lần qua suối, Bác Hồ đều nghĩ tới sự an toàn của người đi sau. Lần đầu, Bác suýt trượt vì hòn đá tròn có rêu nên nhặt đá đặt lên bờ. Lần khác, một chiến sĩ ngã vì hòn đá bị kênh; Bác hỏi han rồi nhắc anh kê lại đá cho chắc. Câu chuyện cho thấy quan tâm không chỉ là báo nguy hiểm mà còn sửa chỗ nguy hiểm khi có thể làm an toàn.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cùng Bác qua suối” (nguồn Chuyện Bác Hồ trồng người) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Bác nhặt hòn đá tròn có rêu đặt lên bờ?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Ghi nhớ tên phố — văn bản nguyên bản

    Trên đường tới bảo tàng, Thư thấy phố mang tên một nữ anh hùng. Em hỏi cô vì sao địa phương chọn tên ấy. Cô khuyên cả nhóm đọc bảng giới thiệu và tìm tài liệu phù hợp lứa tuổi, không chỉ đoán từ tên đường. Trong bảo tàng, Thư ghi một việc làm và một phẩm chất của nhân vật. Về nhà, em kể lại bằng lời mình rồi hỏi bố mẹ xem gần nhà còn địa danh lịch sử nào.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Thư tới đâu cùng lớp?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao cô nhắc đọc tài liệu thay vì đoán?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Ghi nhớ tên phố” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhóm đọc thông tin trong bảo tàng.
    2. 2Thư kể lại ở nhà.
    3. 3Thư hỏi về tên phố.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Lời nói trực tiếp có thể được đánh dấu bằng:

  9. Câu 7Mức 2Tự luận

    Đặt một câu hỏi và một câu trả lời về lễ hội, viết theo kiểu gạch ngang đầu dòng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết 4–5 câu giới thiệu một nhân vật trong câu chuyện, nêu hành động và điều em học được.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 3Tự luận

    Đọc văn bản mở rộng sau, lập phiếu đọc rồi chia sẻ một chi tiết có căn cứ với người lớn hoặc bạn. Các đoạn dưới đây do nhóm biên soạn viết mới; phần kể dân gian được tóm lược bằng lời mới.

    Sơn Tinh — từ truyện tới suy nghĩ

    Sơn Tinh trong truyện dân gian có sức mạnh điều khiển núi rừng. Khi Thuỷ Tinh dâng nước, nhân vật chống đỡ để bảo vệ đất và người. Chi tiết nâng núi là tưởng tượng thể hiện ước vọng thắng thiên tai. Ngoài đời, con người không có phép ấy nhưng có thể cùng làm đê, giữ rừng và theo hướng dẫn phòng lũ. Khi kể công lao nhân vật, cần nói rõ đâu là chi tiết của truyện.

    Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Ghi nhớ tên phố

    Trên đường tới bảo tàng, Thư thấy phố mang tên một nữ anh hùng. Em hỏi cô vì sao địa phương chọn tên ấy. Cô khuyên cả nhóm đọc bảng giới thiệu và tìm tài liệu phù hợp lứa tuổi, không chỉ đoán từ tên đường. Trong bảo tàng, Thư ghi một việc làm và một phẩm chất của nhân vật. Về nhà, em kể lại bằng lời mình rồi hỏi bố mẹ xem gần nhà còn địa danh lịch sử nào.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay