Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 10. Đất nước ngàn năm

Bài 19. Sông Hương

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Sông Hương.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh; luyện Nghe – viết: Chợ Hòn Gai.

Bài giảng

Đọc: Sông Hương

Sông Hương — bản tóm lược

Sông Hương hiện lên với nhiều sắc độ của cây, nước và bầu trời. Mùa hoa phượng cùng ánh trăng làm dòng sông đổi vẻ theo thời điểm. Vẻ đẹp ấy góp phần tạo nên nét riêng của Huế và đem lại tình cảm tự hào, yêu mến. Bài đọc khuyến khích quan sát sự biến đổi chứ không chỉ nhớ tên địa danh.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Sông Hương” (Cửu Thọ) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Cảnh đẹp có thể thay đổi theo mùa và ánh sáng mà vẫn giữ nét riêng.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Một từ bà dạy

Đọc truyện, My gặp một từ địa phương chưa hiểu. Bạn định bỏ qua, nhưng bà giải thích đó là cách gọi quen ở quê bà. My ghi bên cạnh từ dùng phổ biến hơn, không sửa lời bà thành sai. Hôm sau, bạn hỏi cô và tìm thêm ví dụ. Trong phần giới thiệu sách, My nói tiếng Việt có nhiều cách gọi thú vị và cần chọn cách nói phù hợp người nghe, hoàn cảnh.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

Kể lại bằng lời mới truyện dân gian: Vua Hùng muốn chọn người kết duyên với Mị Nương và đặt điều kiện lễ vật. Sơn Tinh tới trước, đưa Mị Nương về núi. Thuỷ Tinh đến sau, tức giận dâng nước; Sơn Tinh chống đỡ bằng cách nâng núi và cùng mọi người giữ đất. Truyện dùng hình tượng để nói ước vọng chống lũ; không coi việc trả thù là điều nên học.

Thực hành: Kể theo kén rể–điều kiện–đến trước sau–cuộc đối đầu. Phân biệt chi tiết tưởng tượng với điều con người thật làm để phòng lũ.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Chợ Hòn Gai

Tên người, địa lí Việt Nam viết hoa đầu mỗi tiếng. Hòn Gai là tên địa lí; khi viết cần giữ cả chữ hoa và dấu thanh. Dùng câu chọn đáp án để kiểm tra viết hoa, không dùng chấm tự động không phân biệt hoa thường.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Đọc truyện, My gặp một từ địa phương chưa hiểu. Bạn định bỏ qua, nhưng bà giải thích đó là cách gọi quen ở quê bà.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Sông Hương hiện lên với nhiều sắc độ của cây, nước và bầu trời. Mùa hoa phượng cùng ánh trăng làm dòng sông đổi vẻ theo thời điểm. Vẻ đẹp ấy góp phần tạo nên nét riêng của Huế và đem lại tình cảm tự hào, yêu mến. Bài đọc khuyến khích quan sát sự biến đổi chứ không chỉ nhớ tên địa danh.

    Cảnh đẹp có thể thay đổi theo mùa và ánh sáng mà vẫn giữ nét riêng.

Từ vựng

  • sắc độ

    mức đậm, nhạt và vẻ khác nhau của màu

  • địa danh

    tên gọi một nơi chốn

Ghi nhớ

Cảnh đẹp có thể thay đổi theo mùa và ánh sáng mà vẫn giữ nét riêng.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Sông Hương — bản tóm lược

    Sông Hương hiện lên với nhiều sắc độ của cây, nước và bầu trời. Mùa hoa phượng cùng ánh trăng làm dòng sông đổi vẻ theo thời điểm. Vẻ đẹp ấy góp phần tạo nên nét riêng của Huế và đem lại tình cảm tự hào, yêu mến. Bài đọc khuyến khích quan sát sự biến đổi chứ không chỉ nhớ tên địa danh.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Sông Hương” (Cửu Thọ) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Dòng sông trong bài gắn với thành phố nào?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Một từ bà dạy — văn bản nguyên bản

    Đọc truyện, My gặp một từ địa phương chưa hiểu. Bạn định bỏ qua, nhưng bà giải thích đó là cách gọi quen ở quê bà. My ghi bên cạnh từ dùng phổ biến hơn, không sửa lời bà thành sai. Hôm sau, bạn hỏi cô và tìm thêm ví dụ. Trong phần giới thiệu sách, My nói tiếng Việt có nhiều cách gọi thú vị và cần chọn cách nói phù hợp người nghe, hoàn cảnh.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Ai giải thích từ địa phương cho My trước?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao My không coi cách gọi của bà là sai?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Một từ bà dạy” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1My gặp từ chưa hiểu.
    2. 2My hỏi cô và tìm thêm ví dụ.
    3. 3Bà giải thích cách gọi ở quê.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn ch hoặc tr: Em đi ợ cùng mẹ; bé đang ơi bóng.

  9. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách viết tên riêng đúng theo mẫu đã học.

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể theo kén rể–điều kiện–đến trước sau–cuộc đối đầu. Phân biệt chi tiết tưởng tượng với điều con người thật làm để phòng lũ.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Một từ bà dạy

    Đọc truyện, My gặp một từ địa phương chưa hiểu. Bạn định bỏ qua, nhưng bà giải thích đó là cách gọi quen ở quê bà. My ghi bên cạnh từ dùng phổ biến hơn, không sửa lời bà thành sai. Hôm sau, bạn hỏi cô và tìm thêm ví dụ. Trong phần giới thiệu sách, My nói tiếng Việt có nhiều cách gọi thú vị và cần chọn cách nói phù hợp người nghe, hoàn cảnh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay