Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 10. Đất nước ngàn năm

Bài 18. Núi quê tôi

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Núi quê tôi.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện từ gần nghĩa · so sánh cảnh vật và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Núi quê tôi

Núi quê tôi — bản tóm lược

Khi trở lại quê, người kể thấy núi rừng bằng cả mắt, tai và cảm giác nhớ thương. Dáng núi, dòng nước, mùi chè hay khói bếp đều gợi sự gần gũi. Cảnh không đứng yên như một bức ảnh mà gắn với đời sống con người. Những cảm nhận ấy thể hiện tình yêu sâu đậm dành cho quê nhà.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Núi quê tôi” (Lê Phương Liên) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Minh hoạ chủ đề, không phải ảnh chụp sự kiện

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Tả cảnh sinh động thường kết hợp nhiều giác quan với cảm xúc.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Quê trong lời kể

Lớp yêu cầu mỗi bạn giới thiệu một nét quê mình. Linh nghĩ quê chỉ có cánh đồng nên không biết kể gì. Bà gợi em nhớ tiếng nước ở mương, mùi rơm sau gặt và chiếc cầu đi học. Linh ghi từng chi tiết, rồi chọn hai điều em hiểu rõ nhất. Khi nghe, các bạn hỏi thêm về mùa gặt. Linh nhận ra cảnh quen vẫn mới mẻ với người khác nếu được kể bằng trải nghiệm thật.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Từ gần nghĩa · So sánh cảnh vật

Các từ gần nghĩa cùng gợi một nét nhưng khác sắc thái: rộng lớn, bao la; yên tĩnh, lặng lẽ. Chọn từ hợp đối tượng và cảm xúc. So sánh cảnh cần dựa nét giống: dòng sông uốn như dải lụa, cánh đồng rộng như tấm thảm.

Ví dụ và cách dùng: Nêu tình cảm với quê cần chi tiết riêng: âm thanh mương nước, mùi rơm, bóng cây. Từ đẹp cần phục vụ ý, không chất nhiều lời khen rỗng.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Viết 4–5 câu nêu tình cảm với một cảnh quê, có chi tiết giác quan và một so sánh phù hợp nếu muốn.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Em nhớ cánh đồng sau mùa gặt. Mùi rơm mới thơm dịu trong gió chiều. Con mương nhỏ uốn như một nét vẽ bên bờ ruộng. Cảnh ấy làm em nghĩ tới công sức của người làm đồng. Em yêu quê không chỉ vì đẹp mà còn vì những người sống ở đó.

Viết: Ôn chữ viết hoa V, X

V chú ý hướng mở và điểm kết thúc; X có hai nét lượn giao nhau, không lệch trục quá nhiều.

Viết chữ hoa cỡ nhỏ trên ô li theo mẫu chữ viết tay đã học; quan sát điểm đặt, hướng đi, điểm dừng. Phần thân chữ hoa thông thường cao 2,5 li; chữ có phần kéo xuống phải giữ phần kéo đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.

Từ luyện nguyên bản: Vân, Xuân. Viết hoa đầu câu và tên riêng, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. Người lớn đánh giá trực tiếp nét, độ cao, khoảng cách; không chấm tự động hình dạng chữ.

Câu luyện nguyên bản: Vân cùng Xuân đi dạo.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Khi trở lại quê, người kể thấy núi rừng bằng cả mắt, tai và cảm giác nhớ thương. Dáng núi, dòng nước, mùi chè hay khói bếp đều gợi sự gần gũi. Cảnh không đứng yên như một bức ảnh mà gắn với đời sống con người. Những cảm nhận ấy thể hiện tình yêu sâu đậm dành cho quê nhà.

    Tả cảnh sinh động thường kết hợp nhiều giác quan với cảm xúc.

Từ vựng

  • khứu giác

    khả năng nhận biết mùi

  • quê nhà

    quê hương thân thiết của mình

Ghi nhớ

Tả cảnh sinh động thường kết hợp nhiều giác quan với cảm xúc.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Núi quê tôi — bản tóm lược

    Khi trở lại quê, người kể thấy núi rừng bằng cả mắt, tai và cảm giác nhớ thương. Dáng núi, dòng nước, mùi chè hay khói bếp đều gợi sự gần gũi. Cảnh không đứng yên như một bức ảnh mà gắn với đời sống con người. Những cảm nhận ấy thể hiện tình yêu sâu đậm dành cho quê nhà.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Núi quê tôi” (Lê Phương Liên) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Người kể cảm nhận quê bằng những giác quan nào?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Quê trong lời kể — văn bản nguyên bản

    Lớp yêu cầu mỗi bạn giới thiệu một nét quê mình. Linh nghĩ quê chỉ có cánh đồng nên không biết kể gì. Bà gợi em nhớ tiếng nước ở mương, mùi rơm sau gặt và chiếc cầu đi học. Linh ghi từng chi tiết, rồi chọn hai điều em hiểu rõ nhất. Khi nghe, các bạn hỏi thêm về mùa gặt. Linh nhận ra cảnh quen vẫn mới mẻ với người khác nếu được kể bằng trải nghiệm thật.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Bà gợi Linh nhớ mùi gì?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao cảnh quen vẫn khiến các bạn muốn hỏi thêm?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Quê trong lời kể” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Các bạn hỏi thêm về mùa gặt.
    2. 2Bà gợi những chi tiết gần gũi.
    3. 3Linh thấy khó giới thiệu quê.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Từ gần nghĩa với bao la trong “cánh đồng bao la” là:

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu so sánh hợp lí là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết 4–5 câu nêu tình cảm với một cảnh quê, có chi tiết giác quan và một so sánh phù hợp nếu muốn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Luyện viết tay các chữ V, X và các từ Vân, Xuân. Viết thêm một câu có chữ hoa vừa luyện ở đầu câu hoặc trong tên riêng; chụp bài để người lớn nhận xét nét chữ. Có thể chọn một câu mẫu dưới phần bài làm tham khảo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Quê trong lời kể

    Lớp yêu cầu mỗi bạn giới thiệu một nét quê mình. Linh nghĩ quê chỉ có cánh đồng nên không biết kể gì. Bà gợi em nhớ tiếng nước ở mương, mùi rơm sau gặt và chiếc cầu đi học. Linh ghi từng chi tiết, rồi chọn hai điều em hiểu rõ nhất. Khi nghe, các bạn hỏi thêm về mùa gặt. Linh nhận ra cảnh quen vẫn mới mẻ với người khác nếu được kể bằng trải nghiệm thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay