Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Bài 12. Bài tập làm văn

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Bài tập làm văn.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện từ về nhà trường · câu hỏi và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Bài tập làm văn

Bài tập làm văn — bản tóm lược

Cô-li-a viết bài về việc giúp mẹ nhưng bối rối vì thường ít làm việc nhà. Khi cần viết dài hơn, cậu đưa vào bài cả những việc mình chưa quen làm. Về sau, mẹ giao những việc tương tự, cậu chấp nhận vui vẻ. Điều đã viết trở thành lời nhắc để cậu sống có trách nhiệm hơn.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bài tập làm văn” (Pi-vô-va-rô-ra (tên ghi ở bản đọc đối chiếu)) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Lời nói, bài viết nên gắn với sự thật và việc làm có trách nhiệm.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Một bài văn thật

Khi viết về việc giúp gia đình, Tú định kể mình đã nấu cả bữa cơm. Nghĩ lại, bạn mới chỉ biết nhặt rau và xếp bát. Tú xoá câu vừa viết, kể rõ lần làm rơi một chiếc lá xuống sàn rồi tự quét sạch. Bài văn ngắn hơn dự định nhưng có nhiều chi tiết thật. Đọc xong, cô gợi ý Tú hỏi người thân để học thêm một việc phù hợp, rồi ghi lại lần thử tiếp theo.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Từ về nhà trường · Câu hỏi

Từ về nhà trường gồm người, nơi, đồ vật và hoạt động: học sinh, thư viện, vở, thảo luận. Câu hỏi dùng để tìm điều chưa biết, thường có ai, gì, đâu, khi nào, vì sao hoặc dấu hỏi ở cuối. Không phải câu có một từ ấy cũng luôn là câu hỏi: cần xét mục đích.

Ví dụ và cách dùng: “Ai trực nhật hôm nay?” hỏi người. Một lá đơn cần tên đơn, nơi nhận, thông tin người viết, nguyện vọng, lời hứa và chữ kí; chỉ ghi thông tin thật khi gửi chính thức.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Tập điền một đơn xin tham gia hoạt động hoặc đơn xin vào Đội theo mẫu của trường. Nêu đúng người nhận, nguyện vọng và lời hứa; không công khai dữ liệu cá nhân.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

ĐƠN XIN THAM GIA CÂU LẠC BỘ ĐỌC SÁCH
Kính gửi cô phụ trách câu lạc bộ. Em tên là An, học lớp 3A. Em mong được tham gia để đọc và trao đổi sách cùng các bạn. Em hứa giữ gìn sách, thực hiện nội quy. Người viết đơn: An. Đây là mẫu luyện, khi gửi chính thức cần đủ thông tin theo mẫu trường.

Đọc mở rộng: nhà trường

Tìm thêm một bài phù hợp về nhà trường. Có thể bắt đầu bằng văn bản nguyên bản dưới đây.

Góc đọc dưới hiên

Lớp 3B kê một giá sách nhỏ dưới hiên. Mỗi bạn có thể mang một cuốn còn tốt tới góp và ghi vào sổ chung. Hôm đầu, Lan chọn truyện ngắn, đọc xong kể cho bạn một điều thú vị mà không tiết lộ hết kết thúc. Bạn trực đặt một hộp để nhận giấy ghi lời giới thiệu. Cuối tuần, cô cùng lớp kiểm lại số sách và nhắc giữ khô, đánh dấu trang bằng thẻ chứ không bẻ góc.

Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Cô-li-a viết bài về việc giúp mẹ nhưng bối rối vì thường ít làm việc nhà. Khi cần viết dài hơn, cậu đưa vào bài cả những việc mình chưa quen làm. Về sau, mẹ giao những việc tương tự, cậu chấp nhận vui vẻ. Điều đã viết trở thành lời nhắc để cậu sống có trách nhiệm hơn.

    Lời nói, bài viết nên gắn với sự thật và việc làm có trách nhiệm.

Từ vựng

  • bối rối

    lúng túng, chưa biết làm thế nào

  • trách nhiệm

    ý thức làm phần việc của mình đến nơi đến chốn

Ghi nhớ

Lời nói, bài viết nên gắn với sự thật và việc làm có trách nhiệm.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bài tập làm văn — bản tóm lược

    Cô-li-a viết bài về việc giúp mẹ nhưng bối rối vì thường ít làm việc nhà. Khi cần viết dài hơn, cậu đưa vào bài cả những việc mình chưa quen làm. Về sau, mẹ giao những việc tương tự, cậu chấp nhận vui vẻ. Điều đã viết trở thành lời nhắc để cậu sống có trách nhiệm hơn.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bài tập làm văn” (Pi-vô-va-rô-ra (tên ghi ở bản đọc đối chiếu)) trong Tiếng Việt 3, tập 1, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao lúc đầu Cô-li-a khó viết?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Một bài văn thật — văn bản nguyên bản

    Khi viết về việc giúp gia đình, Tú định kể mình đã nấu cả bữa cơm. Nghĩ lại, bạn mới chỉ biết nhặt rau và xếp bát. Tú xoá câu vừa viết, kể rõ lần làm rơi một chiếc lá xuống sàn rồi tự quét sạch. Bài văn ngắn hơn dự định nhưng có nhiều chi tiết thật. Đọc xong, cô gợi ý Tú hỏi người thân để học thêm một việc phù hợp, rồi ghi lại lần thử tiếp theo.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Tú đã biết nhặt gì?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Tú xoá câu kể nấu cả bữa?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Một bài văn thật” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Tú định kể việc chưa làm.
    2. 2Cô gợi ý học thêm việc phù hợp.
    3. 3Tú đổi sang chi tiết thật.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu nào dùng để hỏi?

  9. Câu 7Mức 2Ghép nối

    Nối câu hỏi với điều muốn biết.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Tập điền một đơn xin tham gia hoạt động hoặc đơn xin vào Đội theo mẫu của trường. Nêu đúng người nhận, nguyện vọng và lời hứa; không công khai dữ liệu cá nhân.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 3Tự luận

    Đọc văn bản mở rộng sau, lập phiếu đọc rồi chia sẻ một chi tiết có căn cứ với người lớn hoặc bạn. Các đoạn dưới đây do nhóm biên soạn viết mới; phần kể dân gian được tóm lược bằng lời mới.

    Góc đọc dưới hiên

    Lớp 3B kê một giá sách nhỏ dưới hiên. Mỗi bạn có thể mang một cuốn còn tốt tới góp và ghi vào sổ chung. Hôm đầu, Lan chọn truyện ngắn, đọc xong kể cho bạn một điều thú vị mà không tiết lộ hết kết thúc. Bạn trực đặt một hộp để nhận giấy ghi lời giới thiệu. Cuối tuần, cô cùng lớp kiểm lại số sách và nhắc giữ khô, đánh dấu trang bằng thẻ chứ không bẻ góc.

    Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Một bài văn thật

    Khi viết về việc giúp gia đình, Tú định kể mình đã nấu cả bữa cơm. Nghĩ lại, bạn mới chỉ biết nhặt rau và xếp bát. Tú xoá câu vừa viết, kể rõ lần làm rơi một chiếc lá xuống sàn rồi tự quét sạch. Bài văn ngắn hơn dự định nhưng có nhiều chi tiết thật. Đọc xong, cô gợi ý Tú hỏi người thân để học thêm một việc phù hợp, rồi ghi lại lần thử tiếp theo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay