Định vị văn bản và đọc có điểm tựa
Tóm lược và chỉ dẫn phân tích nguyên gốc về Nghệ thuật băm thịt gà (Ngô Tất Tố, phóng sự); không phải nguyên văn tác phẩm.
Người kể xưng tôi đến thăm Lăng Vân, một người bạn lâu năm, và tình cờ chứng kiến buổi mời xóm theo lệ làng. Từ đêm, nhà đã chuẩn bị xôi gà; sáng ra đàn ông già trẻ kéo đến đông, còn các bậc trên ngồi điều hành việc chia phần. Mõ làng Mới được lệnh chia một con gà với mâm xôi thành hai mươi ba cỗ, gồm phần ăn tại chỗ, phần chủ nhà, phần của mõ và phần gửi người vắng. Sự ít ỏi của thức ăn so với số cỗ khiến người kể tò mò ra xem tận nơi. Mới sửa mặt xôi, chuẩn bị dao thớt rồi chia riêng các bộ phận. Đầu gà và phao câu được chia theo số người thuộc các thứ bậc; những miếng nhỏ vẫn phải có dấu hiệu giống nhau. Đến thân gà, thao tác đều tay và tiếng dao nhịp nhàng khiến người quan sát kinh ngạc. Cuối cùng, chín mươi hai miếng thịt được gắn vào các phần xôi, vừa đủ bốn miếng mỗi cỗ. Lăng Vân giải thích nghề này truyền ba đời, và người kể gọi Mới là nghệ sĩ. Lời khen tài khéo đồng thời phơi bày sự cầu kì vô lí của hủ tục cùng trật tự ngôi thứ ở làng cũ.