Bài 3. Thực hành: Trao đổi nước và khoáng ở thực vật

Khảo sát thoát hơi bằng hai chậu cây tương đồng, che kín mặt đất để hạn chế bốc hơi; cân đầu/cuối, giữ nhiệt độ, thời gian và diện tích lá tương đương. Có chậu không cây làm đối chứng. Quan sát đường dẫn nước bằng cành an toàn cắm nước màu do giáo viên chuẩn bị; không suy màu đi mọi mô như nhau. Với dinh dưỡng, so cây cùng giống trong dung dịch đủ khoáng và thiếu một nguyên tố, không thử trên cây quý hiếm.

Dữ liệu mô hình2 g iờ: chậu có cây giảm12 g, đối chứng không cây giảm2 g; ước lượng phần do cây10 g nếu các điều kiện khác tương đương. Không coi 10 g là hấp thu rễ trực tiếp. Dùng cân đúng độ chia, ghi diện tích lá và gió; đeo găng khi dùng dung dịch, giáo viên thao tác dao cắt; không nếm, xả phân đậm vào môi trường.

Dùng hai bình chia độ giống nhau, nước, cây nhỏ có rễ nguyên vẹn, màng che miệng bình và cân. Bình A có rễ ngập nước, bình B không có cây; bịt phần mặt nước hở như nhau để giảm bay hơi. Ghi mực nước lúc đầu và sau hai giờ, không quy mọi giảm thể tích thành rễ hút nếu chưa trừ đối chứng. Đặt một cành thân sáng màu vào nước màu thực phẩm; giáo viên cắt lát ngang bằng dao trên khay và học sinh quan sát các vùng mạch gỗ nhuộm màu. Không nếm dung dịch, không tự dùng dao. Cành mất rễ chỉ chứng minh đường vận chuyển trong thân, không thay thế thí nghiệm rễ hút nước.

Cân hai chậu có mặt đất được che kín: cây có lá và chậu đối chứng không cây; giữ cùng điều kiện. Có thể bọc túi trong quanh nhánh có lá và một nhánh không lá để kiểm tra hơi nước ngưng tụ, tránh kết luận chỉ từ một túi. Phép thử giấy cobalt chloride xanh chuyển hồng khi ẩm chỉ do giáo viên chuẩn bị, giữ kín và thu gom chất thải; học sinh không chạm hay tự tẩm hóa chất, có thể dùng dữ liệu thay thế. Với biểu bì lá an toàn đã được giáo viên bóc sẵn, đặt trong giọt nước trên lam, hạ lamen nghiêng, tìm ảnh bằng vật kính 10× rồi 40× và vẽ hai tế bào bảo vệ cùng lỗ khí; không coi độ mở trên một tiêu bản là tốc độ thoát hơi của cả cây. Tưới theo độ ẩm giá thể, tránh úng; ghi lượng tưới và độ ẩm thay vì tưới theo lịch bất biến. Mô hình thủy canh dùng dung dịch dinh dưỡng được giáo viên pha sẵn, giá đỡ, rễ có phần thông khí; mô hình khí canh giữ rễ trong buồng ẩm và phun dung dịch theo thiết bị được duyệt. Theo dõi p H, tình trạng rễ và tăng trưởng, không coi nước sạch đơn thuần là dung dịch đủ khoáng. So sánh với cây cùng giống trong đất, cùng ánh sáng; không chế hệ điện–nước tại nhà.