Sinh học 11
Sinh họcLớp 11Phần 1. Chương I. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở sinh vật

Bài 11. Thực hành: Một số thí nghiệm về tuần hoàn

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung thực hành: một số thí nghiệm về tuần hoàn.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Thực hành an toàn đo mạch lúc nghỉ và sau vận động nhẹ tự nguyện nếu học sinh đủ điều kiện; dừng khi khó chịu, không thi gắng sức, không yêu cầu người có chống chỉ định. Không lấy máu, không dùng thuốc, không tự mổ động vật. Các quan sát hoạt động tim động vật chỉ qua tiêu bản/video được chuẩn bị hợp pháp hoặc giáo viên theo quy định đạo đức.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Đếm mạch đủ khoảng thời gian, ghi tư thế, thời điểm và mức vận động; lặp phép đo. Dữ liệu mô hình: nghỉ18 nhịp/15 g iây, sau nhẹ24 nhịp/15 g iây, sau hồi phục19 nhịp/15 g iây. Quy ra72,96,76 nhịp/phút; chỉ minh họa biến đổi, không dùng để kết luận sức khỏe cá nhân. Đo huyết áp bằng dụng cụ phù hợp do người được hướng dẫn thực hiện.

Đo mạch, huyết áp và dữ liệu tim tự động

Sau ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, dùng ngón trỏ và giữa đặt nhẹ lên động mạch quay ở cổ tay, không dùng ngón cái; đếm 60 g iây hoặc ghi rõ khoảng 15 g iây rồi nhân bốn. Mạch là sóng áp lực do tim tạo, không phải chạm vào động mạch chủ. Với máy huyết áp đã kiểm định, chọn vòng bít vừa cánh tay, tay đỡ ngang tim, chân đặt sàn, không nói; đo hai lần cách nhau ít nhất một phút và ghi cả hai cùng thời điểm, không tự chẩn đoán từ một lần. Chỉ người tự nguyện khỏe mạnh vận động nhẹ theo hướng dẫn; có thể dùng số liệu thay thế, dừng khi khó chịu. Không công khai tên hay số đo sức khỏe. Nghiên cứu tim ếch tách rời và tác động thần kinh/thuốc được phân tích qua bản ghi đã được cơ sở có thẩm quyền cung cấp; không giao học sinh mổ ếch, kích điện hoặc dùng adrenaline. Mô hình dữ liệu giả định: tim tách rời vẫn đập 30 nhịp/phút trong điều kiện nuôi giữ thích hợp; sau tác động giao cảm 42, sau phó giao cảm 22, sau adrenaline 40 nhịp/phút trong các lượt độc lập có đối chứng. Tim có hệ phát nhịp tự động; thần kinh và hormone điều chỉnh chứ không tạo từng nhịp bắt buộc. Các số này không phải chuẩn cho người hay kết quả thí nghiệm thực.

Ghi nhớ

Thực hành an toàn đo mạch lúc nghỉ và sau vận động nhẹ tự nguyện nếu học sinh đủ điều kiện; dừng khi khó chịu, không thi gắng sức, không yêu cầu người có chống chỉ định.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Số liệu giả định của một người tự nguyện: nghỉ đếm 18 nhịp/15 g iây; ngay sau vận động nhẹ 24 nhịp/15 g iây; sau hồi phục 19 nhịp/15 g iây. Quy đổi lần lượt 72, 96, 76 nhịp/phút. Không dùng bảng mô hình để chẩn đoán.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Yếu tố cần ghi khi so mạch trước/sau?

  3. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nếu chóng mặt khi vận động cần làm gì?

  4. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Đếm18 nhịp trong15 g iây. Quy ra nhịp/phút?

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Một số đo mạch duy nhất đủ chẩn đoán bệnh tim.

  6. Câu 5Mức 2Trả lời ngắn

    24 nhịp/15 g iây hơn18 nhịp/15 g iây bao nhiêu nhịp/phút?

  7. Câu 6Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp thực hành.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Vận động nhẹ phù hợp và đo lại
    2. 2Đo nền theo cùng quy trình
    3. 3Nghỉ và giải thích quyền từ chối
    4. 4Theo dõi hồi phục và báo cáo
  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Viết kết luận mô hình72→96→76 nhịp/phút.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Vì sao không nên so hai bạn sau hai bài vận động khác nhau để kết luận bạn nào khỏe hơn?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 4Tự luận

    Bản ghi mô hình: tim tách rời còn đập; lượt giao cảm tăng nhịp, phó giao cảm giảm nhịp. Nêu hai kết luận và một giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay