NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 11. Thế giới của chúng ta

Bài 30. Thành phố thông minh Mát-xđa

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Thành phố thông minh Mát-xđa.
  • Thực hiện đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Thành phố thông minh Mát-xđa

Mát-xđa được giới thiệu như dự án đô thị trong vùng sa mạc hướng tới giảm tác động môi trường. Cách bố trí nhà, lối đi và tháp gió giúp tận dụng thông gió tự nhiên. Cây xanh và các phương tiện ít phát thải góp phần tạo không gian dễ chịu. Những giải pháp cụ thể giúp người đọc hiểu thông minh không chỉ là có nhiều thiết bị điện tử. Cần phân biệt mục tiêu của một dự án với điều đã đạt hoàn toàn, đồng thời suy nghĩ cách tiết kiệm năng lượng phù hợp nơi mình sống.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Thành phố thông minh Mát-xđa (Lâm Anh tổng hợp) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu và sử dụng năng lượng hợp lí.

Chi tiết cần chú ý: Công trình nào giúp đưa luồng không khí mát vào thành phố? — tháp gió. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: thông gió nghĩa là tạo sự lưu chuyển không khí trong một không gian. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng

Đổi bài với bạn, đánh dấu ba nhóm: đủ ý và đúng mục đích; mạch sắp xếp; dùng từ, câu và chính tả. Ghi một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa. Viết lại đoạn đã sửa, giải thích vì sao cách mới rõ hơn; không chỉ chép bài lần hai.

Nêu rõ hành vi hoặc hiện tượng em phản đối, không quy kết xấu cả con người. Đưa lí do và bằng chứng về tác hại, rồi đề nghị cách thay đổi khả thi. Diễn đạt lịch sự; lắng nghe hoàn cảnh khác nhưng giữ lập trường có căn cứ. Tránh chỉ dùng “không được” mà không giải thích.

Bài mẫu nguyên bản:

Em phản đối việc vứt rác xuống mương cạnh trường. Trước hết, rác có thể làm tắc dòng chảy, khiến nước đọng sau mưa. Hơn nữa, túi và hộp nổi gây mùi, làm nơi sống của sinh vật bị ô nhiễm. Sáng thứ hai, em đã thấy miệng cống bị một túi rác che gần kín. Thay vì trách mắng nhau, lớp có thể đặt thùng đúng chỗ, nhắc nhẹ và cùng người lớn dọn phần an toàn. Chúng em không tự lội xuống mương. Mỗi người bỏ rác đúng nơi sẽ giúp việc chung bền hơn một buổi tổng vệ sinh.

Thực hành: Viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học; nêu giải pháp an toàn, lịch sự.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Thế giới của chúng ta trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Cách bố trí nhà, lối đi và tháp gió giúp tận dụng thông gió tự nhiên. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu và sử dụng năng lượng hợp lí. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • thông gió

    tạo sự lưu chuyển không khí trong một không gian

Ghi nhớ

Đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu và sử dụng năng lượng hợp lí.

Dễ nhầm

  • Thành phố thông minh chỉ cần có thật nhiều đồ điện tử. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mát-xđa được giới thiệu như dự án đô thị trong vùng sa mạc hướng tới giảm tác động môi trường. Cách bố trí nhà, lối đi và tháp gió giúp tận dụng thông gió tự nhiên. Cây xanh và các phương tiện ít phát thải góp phần tạo không gian dễ chịu. Những giải pháp cụ thể giúp người đọc hiểu thông minh không chỉ là có nhiều thiết bị điện tử. Cần phân biệt mục tiêu của một dự án với điều đã đạt hoàn toàn, đồng thời suy nghĩ cách tiết kiệm năng lượng phù hợp nơi mình sống.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Thành phố thông minh Mát-xđa (Lâm Anh tổng hợp) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Công trình nào giúp đưa luồng không khí mát vào thành phố?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “tạo sự lưu chuyển không khí trong một không gian”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “thông gió” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng. Viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học; nêu giải pháp an toàn, lịch sự. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Thành phố thông minh Mát-xđa”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay