NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 11. Thế giới của chúng ta

Bài 28. Giờ Trái Đất

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Giờ Trái Đất.
  • Thực hiện tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng.
  • Thực hiện nói và nghe: trải nghiệm ngày hè.

Bài giảng

Đọc: Giờ Trái Đất

Văn bản giới thiệu Giờ Trái Đất như một hoạt động nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và tiết kiệm năng lượng. Việc tắt những đèn không cần thiết trong một giờ tạo dấu hiệu cùng hành động, nhưng mục đích không dừng ở đúng một buổi tối. Người tham gia được khuyến khích duy trì thói quen tốt hằng ngày, sử dụng điện hợp lí và quan tâm môi trường. Đọc văn bản thông tin cần phân biệt thời điểm tổ chức với ý nghĩa lâu dài; an toàn và các thiết bị thiết yếu luôn phải được bảo đảm.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giờ Trái Đất (Nguyễn Liêm) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Một hành động biểu tượng có ý nghĩa khi dẫn tới thói quen bảo vệ môi trường lâu dài.

Chi tiết cần chú ý: Hoạt động chính được nêu là tắt những đèn như thế nào? — không cần thiết. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: nhận thức nghĩa là sự hiểu biết và ý thức về một vấn đề. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng

Ghi tự do các ý trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do. Sau đó chọn những ý phục vụ đúng mục đích, gạch bỏ điều lạc đề và xếp thành mạch.

Nêu rõ hành vi hoặc hiện tượng em phản đối, không quy kết xấu cả con người. Đưa lí do và bằng chứng về tác hại, rồi đề nghị cách thay đổi khả thi. Diễn đạt lịch sự; lắng nghe hoàn cảnh khác nhưng giữ lập trường có căn cứ. Tránh chỉ dùng “không được” mà không giải thích.

Bài mẫu nguyên bản:

Em phản đối việc vứt rác xuống mương cạnh trường. Trước hết, rác có thể làm tắc dòng chảy, khiến nước đọng sau mưa. Hơn nữa, túi và hộp nổi gây mùi, làm nơi sống của sinh vật bị ô nhiễm. Sáng thứ hai, em đã thấy miệng cống bị một túi rác che gần kín. Thay vì trách mắng nhau, lớp có thể đặt thùng đúng chỗ, nhắc nhẹ và cùng người lớn dọn phần an toàn. Chúng em không tự lội xuống mương. Mỗi người bỏ rác đúng nơi sẽ giúp việc chung bền hơn một buổi tổng vệ sinh.

Thực hành: Viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học; nêu giải pháp an toàn, lịch sự.

Nói và nghe: Trải nghiệm ngày hè

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Mùa hè, em muốn học một kĩ năng mới và dành thời gian đọc. Em lập kế hoạch vừa sức, có giờ nghỉ và vận động. Khi đi xa hoặc tham gia hoạt động mới, em trao đổi với người lớn về an toàn. Điều em mong nhất là hiểu thêm bản thân và biết giúp gia đình.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Việc tắt những đèn không cần thiết trong một giờ tạo dấu hiệu cùng hành động, nhưng mục đích không dừng ở đúng một buổi tối. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Một hành động biểu tượng có ý nghĩa khi dẫn tới thói quen bảo vệ môi trường lâu dài. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • nhận thức

    sự hiểu biết và ý thức về một vấn đề

Ghi nhớ

Một hành động biểu tượng có ý nghĩa khi dẫn tới thói quen bảo vệ môi trường lâu dài.

Dễ nhầm

  • Tắt đèn một giờ là đủ giải quyết mọi vấn đề môi trường. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản giới thiệu Giờ Trái Đất như một hoạt động nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và tiết kiệm năng lượng. Việc tắt những đèn không cần thiết trong một giờ tạo dấu hiệu cùng hành động, nhưng mục đích không dừng ở đúng một buổi tối. Người tham gia được khuyến khích duy trì thói quen tốt hằng ngày, sử dụng điện hợp lí và quan tâm môi trường. Đọc văn bản thông tin cần phân biệt thời điểm tổ chức với ý nghĩa lâu dài; an toàn và các thiết bị thiết yếu luôn phải được bảo đảm.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Giờ Trái Đất (Nguyễn Liêm) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Hoạt động chính được nêu là tắt những đèn như thế nào?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “sự hiểu biết và ý thức về một vấn đề”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “nhận thức” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng. Viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học; nêu giải pháp an toàn, lịch sự. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Trải nghiệm ngày hè. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay