Bài 27. Một người hùng thầm lặng · Tiếng Việt 5

Đọc: Một người hùng thầm lặng

Trước nguy cơ chiến tranh, Uyn-tơn tìm cách đưa trẻ em Do Thái từ Pra-ha tới nơi an toàn ở Anh. Ông phải chuẩn bị nhiều thủ tục và sự hỗ trợ để tổ chức các chuyến đi. Việc cứu người được giữ kín trong nhiều năm, tới khi một cuốn sổ được tìm thấy. Cuộc gặp sau này cho thấy nhiều người lớn trong hội trường chính là những đứa trẻ từng được cứu. Danh hiệu người hùng đến từ lòng nhân ái, hành động dũng cảm, không phải mong được ca ngợi.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Một người hùng thầm lặng (Theo Hà Tiến) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Lòng nhân ái thật sự thể hiện bằng hành động dũng cảm dù không tìm danh tiếng.

Chi tiết cần chú ý: Người tổ chức cứu trẻ em được gọi tên gì trong bài? — Uyn-tơn. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: thầm lặng nghĩa là lặng lẽ, không phô trương hoặc ít được biết tới. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Viết hoa danh từ chung để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt

Đôi khi danh từ chung được viết hoa trong một ngữ cảnh đặc biệt để biểu lộ sự tôn kính, chẳng hạn Người dùng chỉ Hồ Chí Minh. Đây là dụng ý có ngữ cảnh, không biến mọi danh từ chung thành tên riêng và không viết hoa tùy ý tất cả từ chỉ người.

Ví dụ phân tích: Trong đoạn nói về Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Người” có thể được viết hoa để thể hiện lòng kính trọng. Ở câu “Có một người đang đợi”, người vẫn viết thường.

Viết: Tìm hiểu cách viết đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng

Đọc mẫu bên dưới theo ba câu hỏi: văn bản nhằm làm gì, các ý được sắp xếp ra sao, chi tiết nào làm ý chính rõ hơn. Chỉ ra mở đầu, phần triển khai và kết thúc; rút ra cách làm, không chép lại mẫu.

Nêu rõ hành vi hoặc hiện tượng em phản đối, không quy kết xấu cả con người. Đưa lí do và bằng chứng về tác hại, rồi đề nghị cách thay đổi khả thi. Diễn đạt lịch sự; lắng nghe hoàn cảnh khác nhưng giữ lập trường có căn cứ. Tránh chỉ dùng “không được” mà không giải thích.

Bài mẫu nguyên bản:

Em phản đối việc vứt rác xuống mương cạnh trường. Trước hết, rác có thể làm tắc dòng chảy, khiến nước đọng sau mưa. Hơn nữa, túi và hộp nổi gây mùi, làm nơi sống của sinh vật bị ô nhiễm. Sáng thứ hai, em đã thấy miệng cống bị một túi rác che gần kín. Thay vì trách mắng nhau, lớp có thể đặt thùng đúng chỗ, nhắc nhẹ và cùng người lớn dọn phần an toàn. Chúng em không tự lội xuống mương. Mỗi người bỏ rác đúng nơi sẽ giúp việc chung bền hơn một buổi tổng vệ sinh.

Thực hành: Viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học; nêu giải pháp an toàn, lịch sự.

Đọc: Một người hùng thầm lặng

Cách đọc và hiểu văn bản

Luyện từ và câu: Viết hoa danh từ chung để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt

Viết: Tìm hiểu cách viết đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng

Dễ nhầm

Vẽ bài làm

Vẽ bài làm

Vẽ bài làm

Mục tiêu bài học

Bài giảng

Đọc: Một người hùng thầm lặng

Cách đọc và hiểu văn bản

Luyện từ và câu: Viết hoa danh từ chung để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt

Viết: Tìm hiểu cách viết đoạn văn nêu ý kiến phản đối một sự việc, hiện tượng

Ví dụ

Từ vựng

Ghi nhớ

Dễ nhầm

Bài tập