NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 11. Thế giới của chúng ta

Bài 25. Bài ca trái đất

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Bài ca trái đất.
  • Thực hiện luyện từ và câu: cách viết tên người và tên địa lí nước ngoài.
  • Thực hiện luyện tập lập dàn ý cho bài văn tả người.

Bài giảng

Đọc: Bài ca trái đất

Bài thơ xem Trái Đất là mái nhà chung của trẻ em khắp năm châu. Sự khác nhau về màu da được đặt cạnh những hình ảnh hoa, nắng và chim để khẳng định mọi người đều đáng quý. Lời ca vừa vui tươi vừa cảnh báo hiểm họa của chiến tranh, vũ khí hủy diệt. Các câu lặp như lời rủ cùng hành động làm tinh thần đoàn kết vang lên mạnh hơn. Mong muốn giữ hòa bình gắn với quyền được sống và lớn lên của mọi trẻ em.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bài ca trái đất (Định Hải) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Đoàn kết và tôn trọng khác biệt để gìn giữ hòa bình cho mọi trẻ em.

Chi tiết cần chú ý: Mái nhà chung của trẻ em trong bài là gì? — Trái Đất. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: năm châu nghĩa là cách gọi khái quát các châu lục trên thế giới. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Cách viết tên người và tên địa lí nước ngoài

Tên người và địa lí nước ngoài phiên âm thường viết hoa chữ đầu mỗi bộ phận, các tiếng trong một bộ phận nối bằng gạch nối theo cách ghi trong sách. Một số tên quen dùng theo âm Hán Việt viết theo quy tắc tên riêng Việt Nam. Cần đối chiếu nguồn chuẩn, không tự đặt dấu gạch nối hoặc thay dấu thanh.

Ví dụ phân tích: Chọn cách viết đã học trong sách như An-đéc-xen, Hi-rô-si-ma. Các chữ bên trong cùng một bộ phận phiên âm không tự viết hoa toàn bộ.

Viết: Luyện tập lập dàn ý cho bài văn tả người

Chia ý thành mở bài, thân bài, kết bài. Dưới mỗi ý lớn ghi 2–3 chi tiết theo thứ tự sẽ viết. Đọc lại để bỏ ý trùng và bổ sung chỗ thiếu. Dàn ý dùng từ khóa, chưa cần câu hoàn chỉnh.

Quan sát nét ngoại hình nổi bật cùng lời nói, động tác trong một hoạt động. Chọn chi tiết bộc lộ tính cách, tránh liệt kê chiều cao, tóc, mắt thiếu liên kết. Mở bài giới thiệu quan hệ; thân bài tả diện mạo và việc làm; kết bài nêu tình cảm. Tôn trọng người được tả, không chế giễu ngoại hình.

Bài mẫu nguyên bản:

Bác Tư là người chăm vườn của trường em. Buổi sáng, bác thường đến trước khi tiếng trống vang. Dáng bác hơi gầy, chiếc mũ vải đã nhạt màu che mái tóc hoa râm. Em nhớ nhất đôi bàn tay rám nắng cầm kéo rất chắc nhưng chạm vào lá thì nhẹ. Bác cúi xuống xem từng gốc rồi mới tưới, không vội đổ nước thật nhiều. Thấy chúng em đứng nhìn, bác mỉm cười chỉ cách nhận ra cây đang thiếu nước. Giọng bác chậm, ấm và dễ hiểu. Nhờ bác, bồn hoa trước lớp tươi hơn, còn chúng em học được cách kiên nhẫn với một việc nhỏ.

Thực hành: Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Sự khác nhau về màu da được đặt cạnh những hình ảnh hoa, nắng và chim để khẳng định mọi người đều đáng quý. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Đoàn kết và tôn trọng khác biệt để gìn giữ hòa bình cho mọi trẻ em. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • năm châu

    cách gọi khái quát các châu lục trên thế giới

Ghi nhớ

Đoàn kết và tôn trọng khác biệt để gìn giữ hòa bình cho mọi trẻ em.

Dễ nhầm

  • Khác màu da thì không thể có quyền được trân trọng như nhau. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bài thơ xem Trái Đất là mái nhà chung của trẻ em khắp năm châu. Sự khác nhau về màu da được đặt cạnh những hình ảnh hoa, nắng và chim để khẳng định mọi người đều đáng quý. Lời ca vừa vui tươi vừa cảnh báo hiểm họa của chiến tranh, vũ khí hủy diệt. Các câu lặp như lời rủ cùng hành động làm tinh thần đoàn kết vang lên mạnh hơn. Mong muốn giữ hòa bình gắn với quyền được sống và lớn lên của mọi trẻ em.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bài ca trái đất (Định Hải) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Mái nhà chung của trẻ em trong bài là gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tên phiên âm của một nhà văn Đan Mạch gồm một bộ phận với ba tiếng: an, đéc, xen. Chọn cách viết đúng tên đó.

  7. Câu 6Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tên phiên âm một thành phố Nhật Bản gồm một bộ phận với bốn tiếng: hi, rô, si, ma. Chọn cách viết đúng tên đó.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Luyện tập lập dàn ý cho bài văn tả người. Tả một người em quý trong lúc người đó làm việc, lựa chọn chi tiết bộc lộ phẩm chất. Chỉ viết dàn ý có phân cấp và ít nhất 6 chi tiết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Đọc rõ bản tóm tắt cho một người nghe. Người nghe hỏi: “Mái nhà chung của trẻ em trong bài là gì?”. Trả lời bằng câu đủ ý rồi nhắc lại thông điệp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay