NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 10. Tiếp bước cha ông

Bài 22. Bộ đội về làng

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Bộ đội về làng.
  • Thực hiện luyện viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Bộ đội về làng

Bài thơ tái hiện niềm vui của xóm làng khi bộ đội trở về. Trẻ nhỏ, người già và những gia đình đơn sơ đón các anh bằng sự thân tình. Tiếng cười, lời hát, bữa cơm và câu chuyện tạo nên không khí ấm cúng. Khi bộ đội đi xa, nỗi nhớ và sự chờ mong vẫn còn. Hoàng Trung Thông dùng lời thơ gần gũi, nhịp linh hoạt để thể hiện tình quân dân như người một nhà. Vật chất ít nhưng tình cảm rộng mở.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bộ đội về làng (Hoàng Trung Thông) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Sự gắn bó quân dân được thể hiện qua niềm vui, chia sẻ và mong nhớ.

Chi tiết cần chú ý: Ai trở về khiến làng xóm vui mừng? — bộ đội. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: bịn rịn nghĩa là lưu luyến, không muốn rời xa. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Luyện viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Giới thiệu sự việc, thời điểm và người liên quan; chọn một khoảnh khắc làm em xúc động; diễn tả suy nghĩ thay đổi thế nào. Chỉ kể diễn biến cần để người đọc hiểu cảm xúc. Cảm xúc phải tự nhiên và có nguyên nhân, không phóng đại công lao của mình.

Bài mẫu nguyên bản:

Chiều thứ sáu, lớp em cùng dọn góc đọc sách. Lúc đầu, em nghĩ đây chỉ là việc xếp lại vài chồng sách. Nhưng khi bạn An cẩn thận dán một trang rách rồi đưa cho em cuốn truyện đã sửa, em thấy vui khác hẳn. Cuốn sách cũ vẫn có thể đến với một người đọc mới. Chúng em lau từng ngăn, phân loại và ghi lại những cuốn cần bổ sung. Nhìn góc phòng gọn gàng, em tự hào vì đã góp sức, dù phần việc của mình không lớn. Em mong cả lớp giữ thói quen dùng sách nhẹ tay.

Thực hành: Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Tiếp bước cha ông trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Trẻ nhỏ, người già và những gia đình đơn sơ đón các anh bằng sự thân tình. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Sự gắn bó quân dân được thể hiện qua niềm vui, chia sẻ và mong nhớ. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • bịn rịn

    lưu luyến, không muốn rời xa

Ghi nhớ

Sự gắn bó quân dân được thể hiện qua niềm vui, chia sẻ và mong nhớ.

Dễ nhầm

  • Làng nghèo thì không thể đón tiếp bằng tình cảm. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bài thơ tái hiện niềm vui của xóm làng khi bộ đội trở về. Trẻ nhỏ, người già và những gia đình đơn sơ đón các anh bằng sự thân tình. Tiếng cười, lời hát, bữa cơm và câu chuyện tạo nên không khí ấm cúng. Khi bộ đội đi xa, nỗi nhớ và sự chờ mong vẫn còn. Hoàng Trung Thông dùng lời thơ gần gũi, nhịp linh hoạt để thể hiện tình quân dân như người một nhà. Vật chất ít nhưng tình cảm rộng mở.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bộ đội về làng (Hoàng Trung Thông) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Ai trở về khiến làng xóm vui mừng?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “lưu luyến, không muốn rời xa”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “bịn rịn” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Luyện viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc. Viết đoạn cảm xúc về một việc em tham gia, nêu sự thay đổi trong suy nghĩ trước và sau việc đó. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Bộ đội về làng”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay