NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 10. Tiếp bước cha ông

Bài 18. Người thầy của muôn đời

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Người thầy của muôn đời.
  • Thực hiện tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Người thầy của muôn đời

Học trò tới mừng thọ Chu Văn An. Thay vì chỉ nhận sự tôn kính, cụ dẫn cả đoàn đến thăm người từng dạy mình từ thuở nhỏ. Cách cụ cung kính chào người thầy già khiến môn sinh xúc động và hiểu thêm về đạo lí nhớ ơn. Bài học được truyền không phải bằng lời giảng dài mà bằng một hành động có sức nêu gương. Câu chuyện làm nổi bật phẩm chất của người thầy qua quan hệ với học trò và chính người thầy của mình.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Người thầy của muôn đời (Theo Hà Ân) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Tôn sư trọng đạo thể hiện bằng lòng biết ơn và hành động nêu gương.

Chi tiết cần chú ý: Người thầy nổi tiếng được nhắc tới là ai? — Chu Văn An. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: môn sinh nghĩa là học trò theo học một người thầy. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng

Ghi tự do các ý trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do. Sau đó chọn những ý phục vụ đúng mục đích, gạch bỏ điều lạc đề và xếp thành mạch.

Mở đoạn nêu rõ việc em tán thành. Triển khai ít nhất hai lí do và một ví dụ thực tế; giải thích lợi ích cho cá nhân và cộng đồng. Kết đoạn khẳng định ý kiến, đề nghị cách làm vừa sức. Nêu lí lẽ chứ không chê người nghĩ khác.

Bài mẫu nguyên bản:

Em tán thành việc lớp có mười phút đọc sách yên lặng mỗi ngày. Trước hết, thời gian ngắn nhưng đều giúp cả những bạn ít đọc cũng tạo thói quen. Hơn nữa, sau khi đọc, chúng em có thêm điều để trao đổi, không chỉ nói về trò chơi. Tuần trước, một mẩu thông tin về cây đã giúp nhóm em sửa cách tưới bồn hoa. Để hoạt động có ích, mỗi bạn nên được chọn sách phù hợp và không bị ép kể khi chưa sẵn sàng. Em mong lớp duy trì góc đọc, đồng thời thay sách định kì để ai cũng tìm được điều hứng thú.

Thực hành: Nêu ý kiến tán thành một việc tốt ở trường, dùng hai lí do và một ví dụ cụ thể.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Tiếp bước cha ông trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Thay vì chỉ nhận sự tôn kính, cụ dẫn cả đoàn đến thăm người từng dạy mình từ thuở nhỏ. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Tôn sư trọng đạo thể hiện bằng lòng biết ơn và hành động nêu gương. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • môn sinh

    học trò theo học một người thầy

Ghi nhớ

Tôn sư trọng đạo thể hiện bằng lòng biết ơn và hành động nêu gương.

Dễ nhầm

  • Người thầy nổi tiếng không còn cần nhớ thầy mình. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Học trò tới mừng thọ Chu Văn An. Thay vì chỉ nhận sự tôn kính, cụ dẫn cả đoàn đến thăm người từng dạy mình từ thuở nhỏ. Cách cụ cung kính chào người thầy già khiến môn sinh xúc động và hiểu thêm về đạo lí nhớ ơn. Bài học được truyền không phải bằng lời giảng dài mà bằng một hành động có sức nêu gương. Câu chuyện làm nổi bật phẩm chất của người thầy qua quan hệ với học trò và chính người thầy của mình.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Người thầy của muôn đời (Theo Hà Ân) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Người thầy nổi tiếng được nhắc tới là ai?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “học trò theo học một người thầy”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “môn sinh” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm ý cho đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng. Nêu ý kiến tán thành một việc tốt ở trường, dùng hai lí do và một ví dụ cụ thể. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Người thầy của muôn đời”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay