Bài 21. Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa – Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Đọc: Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa

Trần Đại Nghĩa có tên ban đầu là Phạm Quang Lễ, được học tập và làm việc ở nước ngoài. Năm 1946, ông theo Hồ Chí Minh trở về, tham gia nghiên cứu và chế tạo phục vụ kháng chiến. Cùng đồng nghiệp, ông tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu cấp thiết rồi tiếp tục đóng góp cho khoa học. Bài đọc kết nối học vấn với trách nhiệm: giá trị của tri thức được thể hiện khi giải quyết việc thật cho đất nước. Thành quả cũng là kết quả của sự hợp tác.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa (Theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 2; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Tri thức kết hợp lòng yêu nước và hợp tác có thể tạo đóng góp lớn.

Chi tiết cần chú ý: Tên ban đầu của Trần Đại Nghĩa là gì? — Phạm Quang Lễ. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: cống hiến nghĩa là đóng góp công sức, tài năng cho việc chung. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Luyện tập về câu ghép

Câu đơn có một cụm chủ ngữ–vị ngữ chính; câu ghép có từ hai vế, mỗi vế có cụm chủ ngữ–vị ngữ, các vế liên hệ về ý. “Mưa tạnh, trời sáng” gồm mưa/tạnh và trời/sáng. Không chỉ đếm dấu phẩy để kết luận câu ghép.

Ví dụ phân tích: “Sáng nay, chúng em ra vườn” là câu đơn: sáng nay chỉ thời gian, không phải một vế có chủ ngữ–vị ngữ. “Gió nổi lên, lá cây xào xạc” có hai vế.

Viết: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng (Bài viết số 2)

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Mở đoạn nêu rõ việc em tán thành. Triển khai ít nhất hai lí do và một ví dụ thực tế; giải thích lợi ích cho cá nhân và cộng đồng. Kết đoạn khẳng định ý kiến, đề nghị cách làm vừa sức. Nêu lí lẽ chứ không chê người nghĩ khác.

Bài mẫu nguyên bản:

Em tán thành việc lớp có mười phút đọc sách yên lặng mỗi ngày. Trước hết, thời gian ngắn nhưng đều giúp cả những bạn ít đọc cũng tạo thói quen. Hơn nữa, sau khi đọc, chúng em có thêm điều để trao đổi, không chỉ nói về trò chơi. Tuần trước, một mẩu thông tin về cây đã giúp nhóm em sửa cách tưới bồn hoa. Để hoạt động có ích, mỗi bạn nên được chọn sách phù hợp và không bị ép kể khi chưa sẵn sàng. Em mong lớp duy trì góc đọc, đồng thời thay sách định kì để ai cũng tìm được điều hứng thú.

Thực hành: Nêu ý kiến tán thành một việc tốt ở trường, dùng hai lí do và một ví dụ cụ thể.

Đọc: Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa

Cách đọc và hiểu văn bản

Luyện từ và câu: Luyện tập về câu ghép

Viết: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng (Bài viết số 2)

Dễ nhầm

Vẽ bài làm

Vẽ bài làm

Vẽ bài làm

Mục tiêu bài học

Bài giảng

Đọc: Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa

Cách đọc và hiểu văn bản

Luyện từ và câu: Luyện tập về câu ghép

Viết: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng (Bài viết số 2)

Ví dụ

Từ vựng

Ghi nhớ

Dễ nhầm

Bài tập