Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 8. Uống nước nhớ nguồn

Bài 15. Người thầy đầu tiên của bố tôi

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Người thầy đầu tiên của bố tôi”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Trạng ngữ chỉ nguyên nhân, mục đích.
  • Thực hành Viết bài văn thuật lại một sự việc.

Bài giảng

Đọc: Người thầy đầu tiên của bố tôi

Lời tóm tắt mới của bài “Người thầy đầu tiên của bố tôi” — tác giả/nguồn: A-mi-xi; phần dưới là tóm tắt tự viết, không sao chép bản dịch. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Người cha đưa con tới thăm thầy đầu tiên, thầy Cơ-rô-xét-ti đã tám mươi tuổi. Thầy ban đầu chưa nhận ngay, nhưng khi nghe tên, lớp và thời gian cũ thì nhớ rất rõ. Thầy kể chỗ ngồi, tính hiếu động, cả lần học trò nghỉ ốm. Món quà bất ngờ là bài chính tả thầy đã giữ nhiều năm. Người cha nhìn nét chữ trẻ thơ, xúc động cảm ơn và ôm thầy. Chuyến thăm cho người con thấy lòng biết ơn và mối gắn bó lâu bền giữa thầy với trò.

Minh họa chủ điểm Uống nước nhớ nguồn

Về bản dịch: Nguồn đối chiếu không nêu tên người dịch cho đoạn này. Học liệu chỉ dùng lời tóm tắt mới, không coi bản dịch không rõ người dịch là văn bản được phép chép toàn bộ.

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Tờ bài cũ là bằng chứng của sự quan tâm, chứ không chỉ vật lưu niệm. Người cha trưởng thành vẫn xưng con với thầy, gợi sự kính trọng; người con học qua hành động của cha.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Cha đưa con tới thăm thầy cũ.
  2. Thầy nhớ lại nhiều chi tiết về học trò.
  3. Bài chính tả cũ khiến cha xúc động, biết ơn.

Luyện từ và câu: Trạng ngữ chỉ nguyên nhân, mục đích

Nguyên nhân giải thích Vì sao?: Vì mưa lớn, buổi diễn chuyển vào lớp. Mục đích giải thích Để làm gì?: Để giữ sân sạch, chúng em đặt thùng rác đúng chỗ. Dấu hiệu vì, do, nhờ thường gợi nguyên nhân; để, nhằm gợi mục đích. Cần đọc nghĩa thật, không chỉ nhìn một từ. Nguyên nhân đã thúc đẩy sự việc, mục đích là điều người làm muốn đạt.

Viết bài văn thuật lại một sự việc

Thuật lại một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn: nêu hoạt động tri ân, thời gian, nơi chốn, người tham gia; kể chuẩn bị, diễn biến và kết quả theo thứ tự; chia sẻ suy nghĩ. Chọn điều đã tham gia hoặc chứng kiến. Mẫu dưới là tình huống giả định để học cách viết, không phải lời xác nhận em đã tới một địa điểm có thật.

Bài mẫu tự soạn:
Sáng thứ Sáu, lớp em tham gia buổi chăm sóc khu tưởng niệm ở gần trường. Cô nói đây là dịp nhớ ơn những người đã góp sức bảo vệ quê hương.

Trước khi đi, cô chia nhóm và dặn chúng em giữ trật tự. Tới nơi, người phụ trách kể ngắn gọn ý nghĩa của khu tưởng niệm. Nhóm em nhặt lá ở lối đi, còn nhóm khác lau phần kệ thấp được cho phép. Chúng em không trèo lên bia hay tự chạm vào hiện vật. Khi sân đã gọn, cả lớp đứng ngay ngắn trong lúc cô đọc lời tri ân, rồi đặt hoa đúng chỗ. Em nhớ nhất phút mọi người cùng im lặng, không bạn nào tranh nói.

Trên đường về, em nghĩ lòng biết ơn không chỉ nằm trong một buổi lễ. Em muốn giữ nơi chung sạch và tìm hiểu lịch sử từ những nguồn đáng tin để hiểu hơn điều mình được hưởng hôm nay.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết bài văn thuật một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn em tham gia hoặc chứng kiến, có cảm nghĩ.

    Xem lời giải

    Sáng thứ Sáu, lớp em tham gia buổi chăm sóc khu tưởng niệm ở gần trường. Cô nói đây là dịp nhớ ơn những người đã góp sức bảo vệ quê hương.

    Trước khi đi, cô chia nhóm và dặn chúng em giữ trật tự. Tới nơi, người phụ trách kể ngắn gọn ý nghĩa của khu tưởng niệm. Nhóm em nhặt lá ở lối đi, còn nhóm khác lau phần kệ thấp được cho phép. Chúng em không trèo lên bia hay tự chạm vào hiện vật. Khi sân đã gọn, cả lớp đứng ngay ngắn trong lúc cô đọc lời tri ân, rồi đặt hoa đúng chỗ. Em nhớ nhất phút mọi người cùng im lặng, không bạn nào tranh nói.

    Trên đường về, em nghĩ lòng biết ơn không chỉ nằm trong một buổi lễ. Em muốn giữ nơi chung sạch và tìm hiểu lịch sử từ những nguồn đáng tin để hiểu hơn điều mình được hưởng hôm nay.

Từ vựng

  • hân hạnh

    niềm vui vì được gặp, được tiếp đón trân trọng

  • lưu giữ

    giữ lại qua thời gian

  • hiếu động

    hay hoạt động, khó ngồi yên

Ghi nhớ

Tờ bài cũ là bằng chứng của sự quan tâm, chứ không chỉ vật lưu niệm. Người cha trưởng thành vẫn xưng con với thầy, gợi sự kính trọng; người con học qua hành động của cha.

Viết: Thuật lại một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn: nêu hoạt động tri ân, thời gian, nơi chốn, người tham gia; kể chuẩn bị, diễn biến và kết quả theo thứ tự; chia sẻ suy nghĩ. Chọn điều đã tham gia hoặc chứng kiến. Mẫu dưới là tình huống giả định để học cách viết, không phải lời xác nhận em đã tới một địa điểm có thật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Người thầy đầu tiên của bố tôi” — tác giả/nguồn: A-mi-xi; phần dưới là tóm tắt tự viết, không sao chép bản dịch. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Người cha đưa con tới thăm thầy đầu tiên, thầy Cơ-rô-xét-ti đã tám mươi tuổi. Thầy ban đầu chưa nhận ngay, nhưng khi nghe tên, lớp và thời gian cũ thì nhớ rất rõ. Thầy kể chỗ ngồi, tính hiếu động, cả lần học trò nghỉ ốm. Món quà bất ngờ là bài chính tả thầy đã giữ nhiều năm. Người cha nhìn nét chữ trẻ thơ, xúc động cảm ơn và ôm thầy. Chuyến thăm cho người con thấy lòng biết ơn và mối gắn bó lâu bền giữa thầy với trò.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Món quà bất ngờ thầy giữ là gì?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Thầy hoàn toàn không nhớ gì về học trò sau khi nghe tên.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Bài chính tả cũ khiến cha xúc động, biết ơn.
    2. 2Thầy nhớ lại nhiều chi tiết về học trò.
    3. 3Cha đưa con tới thăm thầy cũ.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 2Ghép nối

    Nối phần đầu với vai trò.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Việc nào thể hiện rõ ý nghĩa Uống nước nhớ nguồn trong mẫu?

    Bài mẫu tự soạn:
    Sáng thứ Sáu, lớp em tham gia buổi chăm sóc khu tưởng niệm ở gần trường. Cô nói đây là dịp nhớ ơn những người đã góp sức bảo vệ quê hương.

    Trước khi đi, cô chia nhóm và dặn chúng em giữ trật tự. Tới nơi, người phụ trách kể ngắn gọn ý nghĩa của khu tưởng niệm. Nhóm em nhặt lá ở lối đi, còn nhóm khác lau phần kệ thấp được cho phép. Chúng em không trèo lên bia hay tự chạm vào hiện vật. Khi sân đã gọn, cả lớp đứng ngay ngắn trong lúc cô đọc lời tri ân, rồi đặt hoa đúng chỗ. Em nhớ nhất phút mọi người cùng im lặng, không bạn nào tranh nói.

    Trên đường về, em nghĩ lòng biết ơn không chỉ nằm trong một buổi lễ. Em muốn giữ nơi chung sạch và tìm hiểu lịch sử từ những nguồn đáng tin để hiểu hơn điều mình được hưởng hôm nay.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết bài văn thuật một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn em tham gia hoặc chứng kiến, có cảm nghĩ.

    Yêu cầu thể loại: Thuật lại một sự việc thể hiện truyền thống Uống nước nhớ nguồn: nêu hoạt động tri ân, thời gian, nơi chốn, người tham gia; kể chuẩn bị, diễn biến và kết quả theo thứ tự; chia sẻ suy nghĩ. Chọn điều đã tham gia hoặc chứng kiến. Mẫu dưới là tình huống giả định để học cách viết, không phải lời xác nhận em đã tới một địa điểm có thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay