Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 8. Uống nước nhớ nguồn

Bài 10. Cảm xúc Trường Sa

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Cảm xúc Trường Sa”.
  • Thực hành Viết bài văn kể lại một câu chuyện.
  • Thực hành Nói và nghe: Những tấm gương sáng.

Bài giảng

Đọc: Cảm xúc Trường Sa

Lời tóm tắt mới của bài “Cảm xúc Trường Sa” — tác giả/nguồn: Huệ Triệu. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Tình cảm với Trường Sa được gợi qua biển, sóng, cát và những loài cây, hoa nơi đảo. Tên các đảo làm cảnh không còn xa lạ mà thành những địa danh gắn bó. Bão, gian khó, thiếu nước ngọt cho thấy cuộc sống không dễ. Giữa điều kiện ấy, nụ cười và ánh mắt người lính vẫn ấm áp. Cảm xúc riêng mở thành tình yêu Tổ quốc: khi nhớ đảo, người đọc nghĩ tới cả thiên nhiên và những người đang giữ gìn cuộc sống nơi đó.

Minh họa chủ điểm Uống nước nhớ nguồn

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Bài đan xen cảnh đẹp và gian khó để làm nổi bật sức sống, con người. Tình yêu đất nước có chi tiết cụ thể, chứ không chỉ một lời tuyên bố chung.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Cảnh và tên đảo gợi nỗi nhớ.
  2. Bài nhắc bão và những khó khăn.
  3. Hình ảnh người lính gắn tình yêu đảo với Tổ quốc.

Viết bài văn kể lại một câu chuyện

Tiết này kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử đã đọc hoặc nghe. Nêu tên nhân vật, nguồn câu chuyện, giữ sự việc chính theo trình tự và kết thúc. Phân biệt chi tiết trong nguồn với suy nghĩ của người kể; không tự bịa thêm chiến công hay lời thoại rồi coi là sự kiện. Bài văn có mở bài, thân bài, kết bài; không chỉ liệt kê tiểu sử.

Bài mẫu tự soạn:
Em đã đọc câu chuyện về anh Ba theo Trần Dân Tiên. Em nhớ nhất cuộc trò chuyện cho thấy ý chí lên đường giúp đồng bào của anh.

Khi ở Sài Gòn, anh Ba được một người bạn đưa đi xem những điều mới như đèn điện và chiếu bóng. Anh muốn ra nước ngoài tìm hiểu cuộc sống, cách làm việc để sau này giúp người dân mình. Anh hỏi người bạn tên Lê có muốn cùng đi không. Anh Lê lo không có tiền cho chuyến đi xa. Anh Ba giơ tay, giải thích rằng mình có thể làm việc để kiếm sống và tiếp tục hành trình. Sự hăng hái của anh khiến bạn lúc đầu nhận lời. Nhưng sau khi cân nhắc những mạo hiểm, anh Lê không dám theo. Anh Ba vẫn quyết tâm lên đường; về sau, người thanh niên ấy được biết là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Câu chuyện giúp em hiểu lòng yêu nước gắn với ý chí và việc làm. Em khâm phục tinh thần tự lực, đồng thời biết rằng đây là lời kể mới dựa vào câu chuyện đã đọc, không phải lời thoại lịch sử em tự ghi lại.

Nói và nghe: Những tấm gương sáng

Giới thiệu một tấm gương có hành động tốt đã được xác minh. Nêu nguồn, nội dung hành động, điều em học được; không thêm thành tích chưa biết.

Bài nói mẫu tự soạn:
Em giới thiệu cô thủ thư ở trường. Cô dành giờ hướng dẫn các em nhỏ chọn sách và vá trang rách. Em đã chứng kiến cô kiên nhẫn nghe một bạn đọc. Em học được sự tử tế có thể bắt đầu từ việc làm đều đặn.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết bài văn kể lại một câu chuyện về nhân vật lịch sử đã đọc hoặc nghe; giữ sự việc chính và nêu cảm nghĩ.

    Xem lời giải

    Em đã đọc câu chuyện về anh Ba theo Trần Dân Tiên. Em nhớ nhất cuộc trò chuyện cho thấy ý chí lên đường giúp đồng bào của anh.

    Khi ở Sài Gòn, anh Ba được một người bạn đưa đi xem những điều mới như đèn điện và chiếu bóng. Anh muốn ra nước ngoài tìm hiểu cuộc sống, cách làm việc để sau này giúp người dân mình. Anh hỏi người bạn tên Lê có muốn cùng đi không. Anh Lê lo không có tiền cho chuyến đi xa. Anh Ba giơ tay, giải thích rằng mình có thể làm việc để kiếm sống và tiếp tục hành trình. Sự hăng hái của anh khiến bạn lúc đầu nhận lời. Nhưng sau khi cân nhắc những mạo hiểm, anh Lê không dám theo. Anh Ba vẫn quyết tâm lên đường; về sau, người thanh niên ấy được biết là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

    Câu chuyện giúp em hiểu lòng yêu nước gắn với ý chí và việc làm. Em khâm phục tinh thần tự lực, đồng thời biết rằng đây là lời kể mới dựa vào câu chuyện đã đọc, không phải lời thoại lịch sử em tự ghi lại.

Từ vựng

  • trìu mến

    đầy yêu thương, ân cần

  • gian khó

    điều kiện vất vả, khó khăn

  • kiêu hãnh

    tự hào, vững vàng về giá trị của mình

Ghi nhớ

Bài đan xen cảnh đẹp và gian khó để làm nổi bật sức sống, con người. Tình yêu đất nước có chi tiết cụ thể, chứ không chỉ một lời tuyên bố chung.

Viết: Tiết này kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử đã đọc hoặc nghe. Nêu tên nhân vật, nguồn câu chuyện, giữ sự việc chính theo trình tự và kết thúc. Phân biệt chi tiết trong nguồn với suy nghĩ của người kể; không tự bịa thêm chiến công hay lời thoại rồi coi là sự kiện. Bài văn có mở bài, thân bài, kết bài; không chỉ liệt kê tiểu sử.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Cảm xúc Trường Sa” — tác giả/nguồn: Huệ Triệu. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Tình cảm với Trường Sa được gợi qua biển, sóng, cát và những loài cây, hoa nơi đảo. Tên các đảo làm cảnh không còn xa lạ mà thành những địa danh gắn bó. Bão, gian khó, thiếu nước ngọt cho thấy cuộc sống không dễ. Giữa điều kiện ấy, nụ cười và ánh mắt người lính vẫn ấm áp. Cảm xúc riêng mở thành tình yêu Tổ quốc: khi nhớ đảo, người đọc nghĩ tới cả thiên nhiên và những người đang giữ gìn cuộc sống nơi đó.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hình ảnh nào thể hiện sức sống của người lính giữa gian khó?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Bài chỉ nói cảnh đẹp, không nhắc gian khó trên đảo.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Bài nhắc bão và những khó khăn.
    2. 2Hình ảnh người lính gắn tình yêu đảo với Tổ quốc.
    3. 3Cảnh và tên đảo gợi nỗi nhớ.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chi tiết nào cần giữ đúng khi kể lại chuyện Anh Ba?

    Bài mẫu tự soạn:
    Em đã đọc câu chuyện về anh Ba theo Trần Dân Tiên. Em nhớ nhất cuộc trò chuyện cho thấy ý chí lên đường giúp đồng bào của anh.

    Khi ở Sài Gòn, anh Ba được một người bạn đưa đi xem những điều mới như đèn điện và chiếu bóng. Anh muốn ra nước ngoài tìm hiểu cuộc sống, cách làm việc để sau này giúp người dân mình. Anh hỏi người bạn tên Lê có muốn cùng đi không. Anh Lê lo không có tiền cho chuyến đi xa. Anh Ba giơ tay, giải thích rằng mình có thể làm việc để kiếm sống và tiếp tục hành trình. Sự hăng hái của anh khiến bạn lúc đầu nhận lời. Nhưng sau khi cân nhắc những mạo hiểm, anh Lê không dám theo. Anh Ba vẫn quyết tâm lên đường; về sau, người thanh niên ấy được biết là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

    Câu chuyện giúp em hiểu lòng yêu nước gắn với ý chí và việc làm. Em khâm phục tinh thần tự lực, đồng thời biết rằng đây là lời kể mới dựa vào câu chuyện đã đọc, không phải lời thoại lịch sử em tự ghi lại.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết bài văn kể lại một câu chuyện về nhân vật lịch sử đã đọc hoặc nghe; giữ sự việc chính và nêu cảm nghĩ.

    Yêu cầu thể loại: Tiết này kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử đã đọc hoặc nghe. Nêu tên nhân vật, nguồn câu chuyện, giữ sự việc chính theo trình tự và kết thúc. Phân biệt chi tiết trong nguồn với suy nghĩ của người kể; không tự bịa thêm chiến công hay lời thoại rồi coi là sự kiện. Bài văn có mở bài, thân bài, kết bài; không chỉ liệt kê tiểu sử.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thực hành Nói và nghe: Những tấm gương sáng: Giới thiệu một tấm gương có hành động tốt đã được xác minh. Nêu nguồn, nội dung hành động, điều em học được; không thêm thành tích chưa biết. Ghi phiếu hoặc trình bày trước một người nghe.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay