NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 4. Niềm vui sáng tạo

Bài 23. Bét-tô-ven và Bản xô-nát Ánh trăng

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Bét-tô-ven và Bản xô-nát Ánh trăng”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Luyện tập về tính từ.
  • Thực hành Tìm hiểu cách viết đơn.

Bài giảng

Đọc: Bét-tô-ven và Bản xô-nát Ánh trăng

Lời tóm tắt mới của bài “Bét-tô-ven và Bản xô-nát Ánh trăng” — tác giả/nguồn: Theo Bét-tô-ven – Nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại thế giới. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Bài kể một giai thoại về nhà soạn nhạc Bét-tô-ven. Trong đêm trăng, ông nghe tiếng đàn và tìm đến nhà một người cha có con gái không nhìn thấy. Cô gái ao ước cảm nhận cảnh trăng trên sông. Xúc động trước tiếng đàn và tình cha con, ông ngồi chơi những giai điệu khi êm, khi mạnh, gợi một không gian đầy ánh sáng trong trí tưởng tượng hai người nghe. Câu chuyện cho thấy âm nhạc có thể kết nối, an ủi và mở ra trải nghiệm tinh thần.

Minh họa chủ điểm Niềm vui sáng tạo

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Văn bản dùng tương truyền, nên cần gọi đây là giai thoại, không khẳng định mọi chi tiết về nguồn gốc tác phẩm đã được sử học xác nhận. Tôn trọng người khiếm thị, không đồng nhất khiếm khuyết thị giác với thiếu cảm xúc.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Nhạc sĩ nghe tiếng đàn trong đêm.
  2. Ông gặp cô gái và hiểu mong ước.
  3. Âm nhạc giúp hai cha con hình dung cảnh trăng.

Luyện từ và câu: Luyện tập về tính từ

Tính từ chỉ đặc điểm về màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất. Ví dụ: xanh, tròn, cao, chăm chỉ. Trong “Bông hoa trắng tỏa hương dịu”, trắng và dịu nêu đặc điểm. Có thể kết hợp với rất, hơi, quá hoặc dùng những từ như đỏ thắm, trắng tinh để làm rõ mức độ. Tuy nhiên, tránh lạm dụng rất với từ vốn đã chỉ mức cao như trắng tinh; chọn từ sát đối tượng.

Tìm hiểu cách viết đơn

Đơn nêu một đề nghị với người/cơ quan có trách nhiệm. Thường có quốc hiệu, tiêu ngữ, địa điểm–ngày, tên đơn, người nhận, thông tin người viết, lí do/nội dung đề nghị, lời cam kết/cảm ơn, chữ kí. Lời lẽ lễ phép, trung thực. Dùng thông tin giả định trong bài công khai, không đưa dữ liệu cá nhân thật.

**Trọng tâm tiết này:**Đọc bài mẫu theo ba câu hỏi: người viết muốn làm gì? Thông tin sắp theo cách nào? Chi tiết nào làm rõ mục đích? Dùng bút đánh dấu phần mở, chính, kết hoặc các mục thông tin. Sau đó thử viết một phần bằng lời riêng.

Bài mẫu tự soạn:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hòa Bình, ngày 8 tháng 11 năm 2026
ĐƠN XIN THAM GIA CÂU LẠC BỘ
Kính gửi: Thầy phụ trách Câu lạc bộ đọc sách.
Em tên là Minh An, học sinh lớp 4A (thông tin giả định). Em mong được tham gia để đọc và trao đổi sách cùng các bạn. Em xin chấp hành nội quy và giữ gìn sách. Em cảm ơn thầy.
Người làm đơn: Minh An.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích bài mẫu: chỉ ra mục đích, hai chi tiết phù hợp và một điều có thể áp dụng vào bài em.

    Xem lời giải

    Đơn xin tham gia Câu lạc bộ đọc sách gửi thầy phụ trách. Người viết Minh An, lớp 4A, nêu lí do muốn đọc và trao đổi sách; cam kết giữ nội quy, giữ sách. Quốc hiệu, tiêu ngữ, ngày, tên đơn và người làm đơn giúp văn bản đúng hình thức. Hai nội dung cốt lõi là đề nghị tham gia và lí do phù hợp; không thay chúng bằng lời khen chung chung.

Từ vựng

  • giai thoại

    chuyện lưu truyền về một người, sự việc có thể pha yếu tố kể thêm

  • đồng cảm

    hiểu và chia sẻ cảm xúc

  • ngẫu hứng

    nảy ra và thể hiện theo cảm hứng lúc ấy

Ghi nhớ

Văn bản dùng tương truyền, nên cần gọi đây là giai thoại, không khẳng định mọi chi tiết về nguồn gốc tác phẩm đã được sử học xác nhận. Tôn trọng người khiếm thị, không đồng nhất khiếm khuyết thị giác với thiếu cảm xúc.

Viết: Đơn nêu một đề nghị với người/cơ quan có trách nhiệm. Thường có quốc hiệu, tiêu ngữ, địa điểm–ngày, tên đơn, người nhận, thông tin người viết, lí do/nội dung đề nghị, lời cam kết/cảm ơn, chữ kí. Lời lẽ lễ phép, trung thực. Dùng thông tin giả định trong bài công khai, không đưa dữ liệu cá nhân thật.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Bét-tô-ven và Bản xô-nát Ánh trăng” — tác giả/nguồn: Theo Bét-tô-ven – Nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại thế giới. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Bài kể một giai thoại về nhà soạn nhạc Bét-tô-ven. Trong đêm trăng, ông nghe tiếng đàn và tìm đến nhà một người cha có con gái không nhìn thấy. Cô gái ao ước cảm nhận cảnh trăng trên sông. Xúc động trước tiếng đàn và tình cha con, ông ngồi chơi những giai điệu khi êm, khi mạnh, gợi một không gian đầy ánh sáng trong trí tưởng tượng hai người nghe. Câu chuyện cho thấy âm nhạc có thể kết nối, an ủi và mở ra trải nghiệm tinh thần.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì thúc đẩy nhà nhạc sĩ chơi đàn?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Bài kể nên được hiểu là giai thoại có tính truyền tụng.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhạc sĩ nghe tiếng đàn trong đêm.
    2. 2Âm nhạc giúp hai cha con hình dung cảnh trăng.
    3. 3Ông gặp cô gái và hiểu mong ước.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Từ nào chỉ đặc điểm tính cách?

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Đơn cần nêu điều gì rõ nhất?

    Bài mẫu:
    CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
    Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
    Hòa Bình, ngày 8 tháng 11 năm 2026
    ĐƠN XIN THAM GIA CÂU LẠC BỘ
    Kính gửi: Thầy phụ trách Câu lạc bộ đọc sách.
    Em tên là Minh An, học sinh lớp 4A (thông tin giả định). Em mong được tham gia để đọc và trao đổi sách cùng các bạn. Em xin chấp hành nội quy và giữ gìn sách. Em cảm ơn thầy.
    Người làm đơn: Minh An.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích bài mẫu: chỉ ra mục đích, hai chi tiết phù hợp và một điều có thể áp dụng vào bài em.

    Yêu cầu thể loại: Đơn nêu một đề nghị với người/cơ quan có trách nhiệm. Thường có quốc hiệu, tiêu ngữ, địa điểm–ngày, tên đơn, người nhận, thông tin người viết, lí do/nội dung đề nghị, lời cam kết/cảm ơn, chữ kí. Lời lẽ lễ phép, trung thực. Dùng thông tin giả định trong bài công khai, không đưa dữ liệu cá nhân thật.

    Bài mẫu tự soạn để phân tích:
    CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
    Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
    Hòa Bình, ngày 8 tháng 11 năm 2026
    ĐƠN XIN THAM GIA CÂU LẠC BỘ
    Kính gửi: Thầy phụ trách Câu lạc bộ đọc sách.
    Em tên là Minh An, học sinh lớp 4A (thông tin giả định). Em mong được tham gia để đọc và trao đổi sách cùng các bạn. Em xin chấp hành nội quy và giữ gìn sách. Em cảm ơn thầy.
    Người làm đơn: Minh An.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay