Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 4. Niềm vui sáng tạo

Bài 18. Đồng cỏ nở hoa

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Đồng cỏ nở hoa”.
  • Thực hành Tìm ý cho đoạn văn tưởng tượng.
  • Thực hành Nói và nghe: Chúng em sáng tạo.

Bài giảng

Đọc: Đồng cỏ nở hoa

Lời tóm tắt mới của bài “Đồng cỏ nở hoa” — tác giả/nguồn: Ma Văn Kháng. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Bống mê vẽ từ khi còn nhỏ và quan sát rất tinh. Bác Lan nhận ra nét đặc biệt ấy, rồi mang tranh hỏi họa sĩ Phan. Ông thấy các hình người, con vật, cây cối đều có nét giống mẫu và hết lời khích lệ. Xem thêm những tranh Bống giấu trong cặp, ông còn gặp cách tưởng tượng ngộ nghĩnh của trẻ: em giải thích hình vẽ bằng suy nghĩ riêng, có chỗ chưa đúng kiến thức về con vật. Tài năng cần được phát hiện, nuôi dưỡng và đồng hành cùng hiểu biết.

Minh họa chủ điểm Niềm vui sáng tạo

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Không lấy mọi chi tiết tưởng tượng làm kiến thức sinh học: trong câu chuyện, Bống nghĩ gà con bú mẹ nhưng gà là loài chim, không bú sữa. Cách nhìn hồn nhiên là nét nhân vật, cần được người lớn hướng dẫn.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Bống thích vẽ và vẽ có nét riêng.
  2. Bác Lan đưa tranh cho họa sĩ xem.
  3. Họa sĩ nhận ra khả năng và trí tưởng tượng của em.

Tìm ý cho đoạn văn tưởng tượng

Đoạn văn tưởng tượng ở tiết này phải dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc nghe: giữ nhân vật, hoàn cảnh và điểm tựa quan trọng rồi thêm diễn biến, lời nói hoặc kết thúc phù hợp. Ghi rõ phần sáng tạo, không nhận đó là nguyên văn. Đoạn mới cần có mở, diễn biến và kết, không chuyển thành một giấc mơ không liên quan tới truyện.

Bài mẫu tự soạn:
Sau bài học về bó đũa, em tưởng tượng anh em trong truyện cùng sửa mái nhà. Lúc đầu, anh cả định tự làm tất cả cho nhanh. Người em mang dây và nhắc anh rằng từng chiếc đũa đứng riêng rất yếu. Anh cả mỉm cười, cùng các em chia việc vừa sức và nhờ người lớn giúp chỗ cao. Từ trong sân, người cha nhìn thấy những bàn tay chuyền dụng cụ cho nhau. Ông cất bó đũa lên kệ, vui vì lời khuyên đã thành việc làm. Đó là phần kết tiếp nối do em tưởng tượng, không phải đoạn có sẵn trong truyện.

Nói và nghe: Chúng em sáng tạo

Giới thiệu một sản phẩm sáng tạo: tên, vật liệu, cách làm, điểm mới và công dụng. Trưng bày sản phẩm tự làm nếu có; người nghe hỏi một câu để hiểu cách sử dụng.

Bài nói mẫu tự soạn:
Nhóm em làm hộp đựng thẻ từ bìa cũ. Chúng em chia hộp thành ba ngăn theo chủ đề, đánh dấu bằng màu. Thẻ không bị lẫn nữa. Lần sau, nhóm muốn thêm nắp để mang hộp đi dễ hơn.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Lập bảng ít nhất bốn ý cho đoạn tưởng tượng tiếp nối một câu chuyện em biết.

    Xem lời giải

    Bảng ý: truyện Bó đũa; sau lúc các con hiểu lời cha; việc mới: sửa mái nhà; trở ngại: anh cả muốn làm một mình; giải quyết: em nhắc bó đũa, mọi người chia việc vừa sức; kết: cha vui vì bài học thành hành động. Phần sửa mái là sáng tạo thêm, không thuộc truyện đã kể.

Từ vựng

  • hội họa

    nghệ thuật vẽ tranh

  • khích lệ

    động viên làm tăng sự tự tin

  • hồn nhiên

    tự nhiên, trong sáng theo cách trẻ nhỏ

Ghi nhớ

Không lấy mọi chi tiết tưởng tượng làm kiến thức sinh học: trong câu chuyện, Bống nghĩ gà con bú mẹ nhưng gà là loài chim, không bú sữa. Cách nhìn hồn nhiên là nét nhân vật, cần được người lớn hướng dẫn.

Viết: Đoạn văn tưởng tượng ở tiết này phải dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc nghe: giữ nhân vật, hoàn cảnh và điểm tựa quan trọng rồi thêm diễn biến, lời nói hoặc kết thúc phù hợp. Ghi rõ phần sáng tạo, không nhận đó là nguyên văn. Đoạn mới cần có mở, diễn biến và kết, không chuyển thành một giấc mơ không liên quan tới truyện.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Đồng cỏ nở hoa” — tác giả/nguồn: Ma Văn Kháng. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Bống mê vẽ từ khi còn nhỏ và quan sát rất tinh. Bác Lan nhận ra nét đặc biệt ấy, rồi mang tranh hỏi họa sĩ Phan. Ông thấy các hình người, con vật, cây cối đều có nét giống mẫu và hết lời khích lệ. Xem thêm những tranh Bống giấu trong cặp, ông còn gặp cách tưởng tượng ngộ nghĩnh của trẻ: em giải thích hình vẽ bằng suy nghĩ riêng, có chỗ chưa đúng kiến thức về con vật. Tài năng cần được phát hiện, nuôi dưỡng và đồng hành cùng hiểu biết.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ai khích lệ khả năng hội họa của Bống trong câu chuyện?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Mọi ý tưởng Bống dùng để giải thích tranh đều là kiến thức khoa học chính xác.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Họa sĩ nhận ra khả năng và trí tưởng tượng của em.
    2. 2Bác Lan đưa tranh cho họa sĩ xem.
    3. 3Bống thích vẽ và vẽ có nét riêng.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ bài đọc, dùng ít nhất một chi tiết trong lời tóm tắt để giải thích.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phần mới nào được tưởng tượng dựa trên truyện Bó đũa?

    Bài mẫu tự soạn:
    Sau bài học về bó đũa, em tưởng tượng anh em trong truyện cùng sửa mái nhà. Lúc đầu, anh cả định tự làm tất cả cho nhanh. Người em mang dây và nhắc anh rằng từng chiếc đũa đứng riêng rất yếu. Anh cả mỉm cười, cùng các em chia việc vừa sức và nhờ người lớn giúp chỗ cao. Từ trong sân, người cha nhìn thấy những bàn tay chuyền dụng cụ cho nhau. Ông cất bó đũa lên kệ, vui vì lời khuyên đã thành việc làm. Đó là phần kết tiếp nối do em tưởng tượng, không phải đoạn có sẵn trong truyện.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Lập bảng ít nhất bốn ý cho đoạn tưởng tượng tiếp nối một câu chuyện em biết.

    Yêu cầu thể loại: Đoạn văn tưởng tượng ở tiết này phải dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc nghe: giữ nhân vật, hoàn cảnh và điểm tựa quan trọng rồi thêm diễn biến, lời nói hoặc kết thúc phù hợp. Ghi rõ phần sáng tạo, không nhận đó là nguyên văn. Đoạn mới cần có mở, diễn biến và kết, không chuyển thành một giấc mơ không liên quan tới truyện.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thực hành Nói và nghe: Chúng em sáng tạo: Giới thiệu một sản phẩm sáng tạo: tên, vật liệu, cách làm, điểm mới và công dụng. Trưng bày sản phẩm tự làm nếu có; người nghe hỏi một câu để hiểu cách sử dụng. Ghi phiếu hoặc trình bày trước một người nghe.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay