Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 11. Trái Đất của chúng mình

Bài 30. Một mái nhà chung

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Một mái nhà chung.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện vốn từ trái đất · câu cảm, câu khiến và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Một mái nhà chung

Một mái nhà chung — bản tóm lược

Bài thơ gợi chỗ ở riêng của chim, cá, dím, ốc và các bạn nhỏ, rồi gọi bầu trời xanh là mái nhà chung. Những khác biệt không xoá đi sự gắn bó của mọi sự sống. Hình ảnh mái nhà khơi gợi tình bạn, hoà bình và trách nhiệm bảo vệ. Người đọc được mời sống thân thiện với con người và muôn loài.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Một mái nhà chung” (Định Hải) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Minh hoạ chủ đề, không phải ảnh chụp sự kiện

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Sống chung đòi hỏi yêu thương, tôn trọng khác biệt và chăm sóc môi trường.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Chiếc ghế chờ

Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Vốn từ Trái Đất · Câu cảm, câu khiến

Phân loại từ cảnh quan như núi, biển, đồng bằng; việc bảo vệ như trồng cây, tiết kiệm; việc gây hại như xả rác, phá rừng. Chuyển câu kể thành cảm để bộc lộ cảm xúc hoặc thành khiến để đề nghị hành động, giữ nghĩa phù hợp.

Ví dụ và cách dùng: “Dòng suối sạch.” → “Ôi, dòng suối trong lành quá!”; “Các bạn giữ suối sạch nhé!” Nêu suy nghĩ về Trái Đất nên gắn hình ảnh, hiểu biết và việc em có thể làm.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Quan sát bức minh hoạ Trái Đất được cung cấp trong bài, viết 4–5 câu tả những gì thấy, rồi nêu cảm xúc. Phân biệt tranh tượng trưng với bản đồ địa lí.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Ở giữa tranh là hình Trái Đất với màu xanh của nước và đất. Xung quanh có cây, chim, con vật và các bạn nhỏ đang chăm môi trường. Các hình được sắp gần nhau như cùng sống trong một mái nhà. Em thấy bức tranh vui và muốn giữ nơi mình sống sạch hơn. Đây là tranh tượng trưng, không dùng để xác định vị trí các nước.

Viết: Ôn chữ viết hoa M, N, V (kiểu 2)

Quan sát kiểu hai theo mẫu đã học và thực hiện liền mạch. Không tự đổi về kiểu chữ in khi nhiệm vụ luyện kiểu hai.

Viết chữ hoa cỡ nhỏ trên ô li theo mẫu chữ viết tay đã học; quan sát điểm đặt, hướng đi, điểm dừng. Phần thân chữ hoa thông thường cao 2,5 li; chữ có phần kéo xuống phải giữ phần kéo đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.

Từ luyện nguyên bản: Mai, Nam, Vũ. Viết hoa đầu câu và tên riêng, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. Người lớn đánh giá trực tiếp nét, độ cao, khoảng cách; không chấm tự động hình dạng chữ.

Câu luyện nguyên bản: Mai cùng Nam và Vũ chăm cây.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Bài thơ gợi chỗ ở riêng của chim, cá, dím, ốc và các bạn nhỏ, rồi gọi bầu trời xanh là mái nhà chung. Những khác biệt không xoá đi sự gắn bó của mọi sự sống. Hình ảnh mái nhà khơi gợi tình bạn, hoà bình và trách nhiệm bảo vệ. Người đọc được mời sống thân thiện với con người và muôn loài.

    Sống chung đòi hỏi yêu thương, tôn trọng khác biệt và chăm sóc môi trường.

Từ vựng

  • muôn loài

    rất nhiều loài sinh vật

  • hoà bình

    trạng thái không có chiến tranh, con người sống yên ổn

Ghi nhớ

Sống chung đòi hỏi yêu thương, tôn trọng khác biệt và chăm sóc môi trường.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Một mái nhà chung — bản tóm lược

    Bài thơ gợi chỗ ở riêng của chim, cá, dím, ốc và các bạn nhỏ, rồi gọi bầu trời xanh là mái nhà chung. Những khác biệt không xoá đi sự gắn bó của mọi sự sống. Hình ảnh mái nhà khơi gợi tình bạn, hoà bình và trách nhiệm bảo vệ. Người đọc được mời sống thân thiện với con người và muôn loài.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Một mái nhà chung” (Định Hải) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo bản tóm lược bài thơ, mái nhà chung của mọi mái nhà riêng là gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Chiếc ghế chờ — văn bản nguyên bản

    Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Khang nhường ghế cho ai?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao bác sĩ cần lắng nghe?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Chiếc ghế chờ” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Khang nhường ghế cho cụ già.
    2. 2Mẹ giải thích công việc.
    3. 3Khang thấy bác sĩ lắng nghe.
  8. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nhóm.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu khiến phù hợp lời kêu gọi giữ nhà chung là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Quan sát bức minh hoạ Trái Đất được cung cấp trong bài, viết 4–5 câu tả những gì thấy, rồi nêu cảm xúc. Phân biệt tranh tượng trưng với bản đồ địa lí.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Luyện viết tay các chữ M, N, V (kiểu 2) và các từ Mai, Nam, Vũ. Viết thêm một câu có chữ hoa vừa luyện ở đầu câu hoặc trong tên riêng; chụp bài để người lớn nhận xét nét chữ. Có thể chọn một câu mẫu dưới phần bài làm tham khảo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Chiếc ghế chờ

    Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay