Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 11. Trái Đất của chúng mình

Bài 28. Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện ôn dấu câu và kiểu câu · kể việc bảo vệ môi trường và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất

Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất — bản tóm lược

Người kể nêu những việc nhỏ mà trẻ em có thể làm để giảm tác động xấu tới môi trường. Mỗi việc riêng lẻ có vẻ khiêm tốn, nhưng khi nhiều người cùng duy trì, kết quả sẽ lớn hơn. Bài viết mời người đọc bổ sung sáng kiến và bắt đầu thực hiện. Cam kết cần được kiểm chứng bằng thói quen, không chỉ lời hứa.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất” (Trang Nguyễn) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Minh hoạ chủ đề, không phải ảnh chụp sự kiện

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ những hành động vừa sức, bền bỉ.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Bảng tin chiếc bình nước

Lớp 3C nhận thấy mỗi buổi có nhiều cốc dùng một lần bị bỏ đi. Các bạn đề nghị mang bình cá nhân, nhờ cô và gia đình hướng dẫn vệ sinh bình. Một tuần sau, nhóm trực ghi số cốc còn dùng vào bảng tin, không nêu tên để trách ai. Lớp thấy lượng rác giảm nhưng vẫn cần duy trì. Bạn nào quên bình được mượn cốc sạch, rồi nhớ chuẩn bị cho hôm sau.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Ôn dấu câu và kiểu câu · Kể việc bảo vệ môi trường

Chọn dấu theo chức năng: hai chấm báo phần sau, ngoặc kép giữ lời trực tiếp, gạch ngang đầu dòng phân lượt nói. Nhận kiểu câu qua mục đích. Kể việc bảo vệ môi trường cần nguyên nhân, hành động, kết quả, không chỉ khẩu hiệu.

Ví dụ và cách dùng: “Em chuẩn bị hai thứ: bình và khăn.” dùng hai chấm để liệt kê. Trong lời đề nghị “Bạn hãy phân loại giấy nhé.”, hãy và nhé hỗ trợ mục đích khiến.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Viết 4–5 câu kể một việc góp phần bảo vệ môi trường em đã tham gia hoặc chứng kiến; nêu kết quả quan sát thật.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Tuần trước, lớp em thử mang bình nước cá nhân. Em rửa bình theo hướng dẫn của mẹ và chuẩn bị từ tối. Bạn nào quên được mượn cốc sạch, không bị chê. Cuối tuần, em thấy thùng rác có ít cốc dùng một lần hơn. Cả lớp muốn giữ thói quen ấy và tiếp tục ghi chép.

Đọc mở rộng: đồ vật thông minh hỗ trợ con người

Tìm thêm một bài phù hợp về đồ vật thông minh hỗ trợ con người. Có thể bắt đầu bằng văn bản nguyên bản dưới đây.

Một trợ thủ dọn sàn

Một số rô-bốt hút bụi dùng cảm biến để nhận ra vật cản và thay đổi hướng. Người dùng vẫn cần dọn dây, vật nhỏ nguy hiểm, đặt vùng hoạt động phù hợp và vệ sinh máy theo hướng dẫn. Máy hỗ trợ quét hút phần bụi trên sàn nhưng không tự biết mọi điều trong nhà. Nếu có trẻ nhỏ, người lớn quyết định việc sử dụng. Đồ vật thông minh hữu ích nhất khi con người hiểu cả khả năng lẫn giới hạn của nó.

Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Người kể nêu những việc nhỏ mà trẻ em có thể làm để giảm tác động xấu tới môi trường. Mỗi việc riêng lẻ có vẻ khiêm tốn, nhưng khi nhiều người cùng duy trì, kết quả sẽ lớn hơn. Bài viết mời người đọc bổ sung sáng kiến và bắt đầu thực hiện. Cam kết cần được kiểm chứng bằng thói quen, không chỉ lời hứa.

    Bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ những hành động vừa sức, bền bỉ.

Từ vựng

  • duy trì

    giữ cho một việc tiếp tục đều đặn

  • sáng kiến

    ý nghĩ về cách làm mới có ích

Ghi nhớ

Bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ những hành động vừa sức, bền bỉ.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất — bản tóm lược

    Người kể nêu những việc nhỏ mà trẻ em có thể làm để giảm tác động xấu tới môi trường. Mỗi việc riêng lẻ có vẻ khiêm tốn, nhưng khi nhiều người cùng duy trì, kết quả sẽ lớn hơn. Bài viết mời người đọc bổ sung sáng kiến và bắt đầu thực hiện. Cam kết cần được kiểm chứng bằng thói quen, không chỉ lời hứa.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Những điều nhỏ tớ làm cho Trái Đất” (Trang Nguyễn) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao việc nhỏ vẫn có ý nghĩa?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Bảng tin chiếc bình nước — văn bản nguyên bản

    Lớp 3C nhận thấy mỗi buổi có nhiều cốc dùng một lần bị bỏ đi. Các bạn đề nghị mang bình cá nhân, nhờ cô và gia đình hướng dẫn vệ sinh bình. Một tuần sau, nhóm trực ghi số cốc còn dùng vào bảng tin, không nêu tên để trách ai. Lớp thấy lượng rác giảm nhưng vẫn cần duy trì. Bạn nào quên bình được mượn cốc sạch, rồi nhớ chuẩn bị cho hôm sau.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Lớp đề nghị mang vật gì để giảm cốc dùng một lần?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao bảng tin không nêu tên để trách bạn?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Bảng tin chiếc bình nước” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhóm trực ghi kết quả một tuần.
    2. 2Lớp nhận ra nhiều cốc bỏ đi.
    3. 3Các bạn mang bình cá nhân.
  8. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu dùng hai chấm để liệt kê là:

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Bạn hãy khoá vòi nước sau khi dùng nhé.” là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết 4–5 câu kể một việc góp phần bảo vệ môi trường em đã tham gia hoặc chứng kiến; nêu kết quả quan sát thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 3Tự luận

    Đọc văn bản mở rộng sau, lập phiếu đọc rồi chia sẻ một chi tiết có căn cứ với người lớn hoặc bạn. Các đoạn dưới đây do nhóm biên soạn viết mới; phần kể dân gian được tóm lược bằng lời mới.

    Một trợ thủ dọn sàn

    Một số rô-bốt hút bụi dùng cảm biến để nhận ra vật cản và thay đổi hướng. Người dùng vẫn cần dọn dây, vật nhỏ nguy hiểm, đặt vùng hoạt động phù hợp và vệ sinh máy theo hướng dẫn. Máy hỗ trợ quét hút phần bụi trên sàn nhưng không tự biết mọi điều trong nhà. Nếu có trẻ nhỏ, người lớn quyết định việc sử dụng. Đồ vật thông minh hữu ích nhất khi con người hiểu cả khả năng lẫn giới hạn của nó.

    Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Bảng tin chiếc bình nước

    Lớp 3C nhận thấy mỗi buổi có nhiều cốc dùng một lần bị bỏ đi. Các bạn đề nghị mang bình cá nhân, nhờ cô và gia đình hướng dẫn vệ sinh bình. Một tuần sau, nhóm trực ghi số cốc còn dùng vào bảng tin, không nêu tên để trách ai. Lớp thấy lượng rác giảm nhưng vẫn cần duy trì. Bạn nào quên bình được mượn cốc sạch, rồi nhớ chuẩn bị cho hôm sau.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay