Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 11. Trái Đất của chúng mình

Bài 29. Bác sĩ Y-éc-xanh

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Bác sĩ Y-éc-xanh.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Người nổi tiếng; luyện Nghe – viết: Bác sĩ Y-éc-xanh.

Bài giảng

Đọc: Bác sĩ Y-éc-xanh

Bác sĩ Y-éc-xanh — bản tóm lược

Một người khách muốn hiểu vì sao bác sĩ Y-éc-xanh gắn bó với Việt Nam. Lối sống giản dị của ông khác với hình dung chỉ dựa trên danh tiếng. Qua câu chuyện, người đọc thấy ông coi việc chữa bệnh và giúp người là lẽ sống. Tình yêu quê hương của mỗi người có thể cùng tồn tại với tình yêu thương đồng loại rộng lớn.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bác sĩ Y-éc-xanh” (Cao Linh Quân) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Giá trị con người được thể hiện qua việc làm và lòng nhân ái, không chỉ vẻ ngoài.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Chiếc ghế chờ

Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Người nổi tiếng

Khi giới thiệu người nổi tiếng, chọn nguồn như sách phù hợp lứa tuổi hoặc tài liệu được người lớn kiểm tra. Nêu tên, lĩnh vực, một việc được ghi nhận và cảm nghĩ, không kể tin đồn. Mẫu: Em biết bác sĩ Y-éc-xanh qua bài đọc. Em trân trọng việc ông muốn chữa bệnh, giúp người và sống giản dị. Em muốn học cách quan tâm bằng việc vừa sức.

Thực hành: Giới thiệu một nhân vật có thật, nói nguồn thông tin và một phẩm chất có căn cứ. Nếu chưa biết thành tích cụ thể thì không tự thêm số liệu.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Bác sĩ Y-éc-xanh

Tên người và địa lí nước ngoài có thể phiên âm với gạch nối; đọc và viết theo mẫu cụ thể, không áp quy tắc hoa đầu mọi tiếng như tên Việt. Y-éc-xanh là cách viết tên được dùng trong bài.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Một người khách muốn hiểu vì sao bác sĩ Y-éc-xanh gắn bó với Việt Nam. Lối sống giản dị của ông khác với hình dung chỉ dựa trên danh tiếng. Qua câu chuyện, người đọc thấy ông coi việc chữa bệnh và giúp người là lẽ sống. Tình yêu quê hương của mỗi người có thể cùng tồn tại với tình yêu thương đồng loại rộng lớn.

    Giá trị con người được thể hiện qua việc làm và lòng nhân ái, không chỉ vẻ ngoài.

Từ vựng

  • giản dị

    không cầu kì, không phô trương

  • đồng loại

    những con người cùng sống trên thế giới

Ghi nhớ

Giá trị con người được thể hiện qua việc làm và lòng nhân ái, không chỉ vẻ ngoài.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bác sĩ Y-éc-xanh — bản tóm lược

    Một người khách muốn hiểu vì sao bác sĩ Y-éc-xanh gắn bó với Việt Nam. Lối sống giản dị của ông khác với hình dung chỉ dựa trên danh tiếng. Qua câu chuyện, người đọc thấy ông coi việc chữa bệnh và giúp người là lẽ sống. Tình yêu quê hương của mỗi người có thể cùng tồn tại với tình yêu thương đồng loại rộng lớn.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bác sĩ Y-éc-xanh” (Cao Linh Quân) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì giúp giải thích việc Y-éc-xanh ở lại Việt Nam?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Chiếc ghế chờ — văn bản nguyên bản

    Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Khang nhường ghế cho ai?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao bác sĩ cần lắng nghe?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Chiếc ghế chờ” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Mẹ giải thích công việc.
    2. 2Khang nhường ghế cho cụ già.
    3. 3Khang thấy bác sĩ lắng nghe.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Bài đọc nói về bác sĩ Y-éc-.

  9. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách viết tên riêng đúng theo mẫu đã học.

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Giới thiệu một nhân vật có thật, nói nguồn thông tin và một phẩm chất có căn cứ. Nếu chưa biết thành tích cụ thể thì không tự thêm số liệu.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Chiếc ghế chờ

    Ở phòng khám, Khang thấy một bác sĩ ngồi nghe bệnh nhân kể rất lâu. Bạn hỏi mẹ vì sao chưa khám ngay. Mẹ giải thích lắng nghe cũng giúp hiểu người bệnh, nhưng việc khám chữa phải do người có chuyên môn thực hiện. Khang ngồi yên chờ lượt và nhường ghế gần cửa cho một cụ già. Khi ra về, bạn nhớ không chỉ chiếc áo nghề mà còn cách quan tâm khiến người bệnh yên lòng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay