Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Bài 1. Bầu trời

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Bầu trời.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Bầu trời trong mắt em; luyện Nghe – viết: Buổi sáng.

Bài giảng

Đọc: Bầu trời

Bầu trời — bản tóm lược

Bầu trời thay đổi màu sắc và cảnh tượng theo thời điểm, thời tiết. Người đọc có thể nhận ra mây, sao, mặt trời cùng nhiều vẻ đẹp khác khi chú ý quan sát. Không gian ấy còn gắn với điều kiện sống của con người và muôn loài. Giữ không khí trong lành là một cách chăm sóc bầu trời chung.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bầu trời” (nguồn Từ điển bách khoa toàn thư đầu tiên của tôi) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Quan sát vẻ đẹp cần đi cùng ý thức bảo vệ môi trường sống.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Cuốn lịch của mây

Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Bầu trời trong mắt em

Mẫu nói nguyên bản: Em thích bầu trời sau mưa vì mây đã mỏng và ánh sáng dịu hơn. Nếu vẽ, em sẽ để khoảng trời rộng, một đám mây nhỏ và hàng cây bên dưới. Đây là điều em quan sát ở một buổi chiều, không phải bầu trời lúc nào cũng giống thế.

Thực hành: Nói về một lần quan sát bầu trời từ chỗ an toàn; chọn hai chi tiết để vẽ và giải thích lựa chọn. Không nhìn trực tiếp mặt trời.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Buổi sáng

thuyền là phương tiện đi trên nước; truyền là chuyển thông tin hoặc trao lại. Phân biệt ch/tr trong từ trăng, trời, chiếc.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Bầu trời thay đổi màu sắc và cảnh tượng theo thời điểm, thời tiết. Người đọc có thể nhận ra mây, sao, mặt trời cùng nhiều vẻ đẹp khác khi chú ý quan sát. Không gian ấy còn gắn với điều kiện sống của con người và muôn loài. Giữ không khí trong lành là một cách chăm sóc bầu trời chung.

    Quan sát vẻ đẹp cần đi cùng ý thức bảo vệ môi trường sống.

Từ vựng

  • trong lành

    sạch, dễ chịu, ít ô nhiễm

  • quan sát

    nhìn kĩ có mục đích để nhận ra đặc điểm

Ghi nhớ

Quan sát vẻ đẹp cần đi cùng ý thức bảo vệ môi trường sống.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bầu trời — bản tóm lược

    Bầu trời thay đổi màu sắc và cảnh tượng theo thời điểm, thời tiết. Người đọc có thể nhận ra mây, sao, mặt trời cùng nhiều vẻ đẹp khác khi chú ý quan sát. Không gian ấy còn gắn với điều kiện sống của con người và muôn loài. Giữ không khí trong lành là một cách chăm sóc bầu trời chung.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Bầu trời” (nguồn Từ điển bách khoa toàn thư đầu tiên của tôi) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Theo bản tóm lược, vì sao cần giữ không khí trong lành?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Cuốn lịch của mây — văn bản nguyên bản

    Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Vân ghi bầu trời vào đâu?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao cô gợi ý thêm ngày, giờ?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Cuốn lịch của mây” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Cô gợi ý thêm ngày và giờ.
    2. 2Vân ghi ngày mây tối.
    3. 3Vân vẽ ngày trời xanh.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Con trên sông; tin bằng lời.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Con … trên sông

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Nói về một lần quan sát bầu trời từ chỗ an toàn; chọn hai chi tiết để vẽ và giải thích lựa chọn. Không nhìn trực tiếp mặt trời.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Cuốn lịch của mây

    Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay