Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Bài 2. Mưa

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Mưa.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện từ thiên nhiên · ôn kiểu câu và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Mưa

Mưa — bản tóm lược

Cơn mưa được gợi bằng sự thay đổi của bầu trời, âm thanh và hoạt động quanh nhà. Người thân cùng con vật phản ứng với mưa theo cách riêng. Nhịp cảnh chuyển động làm người đọc cảm nhận không khí trước và trong mưa. Thiên nhiên và sinh hoạt gia đình hiện lên gần gũi, có sức sống.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Mưa” (Trần Tâm) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Các chi tiết âm thanh và hoạt động giúp bức tranh thời tiết sống động.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Cuốn lịch của mây

Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Từ thiên nhiên · Ôn kiểu câu

Từ hiện tượng tự nhiên: mưa, gió, sấm, chớp. Kết hợp tạo sắc thái: mưa rào, mưa phùn, gió nhẹ. Phân biệt câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến theo mục đích, không chỉ dựa một từ riêng lẻ.

Ví dụ và cách dùng: Kể hoạt động ngoài trời phải cho biết ở đâu, khi nào, ai tham gia, việc chính và kết quả; nêu rõ điều trực tiếp thấy và điều nghe người khác kể.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Viết 4–5 câu kể một hoạt động ngoài trời đã tham gia hoặc chứng kiến, có thời gian, nơi và kết quả.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Sáng chủ nhật, em cùng bố quan sát chim ở công viên. Chúng em đứng sau lối rào, dùng sổ ghi màu và tiếng kêu. Khi mưa nhỏ, bố đưa em vào mái hiên. Em vẽ lại một con chim có ngực vàng. Buổi đi giúp em biết xem thiên nhiên mà không làm con vật hoảng sợ.

Viết: Ôn chữ viết hoa O, Ô, Ơ

O có nét cong kín; Ô thêm mũ, Ơ thêm dấu móc. Dấu phụ không làm thay đổi kích thước thân chữ.

Viết chữ hoa cỡ nhỏ trên ô li theo mẫu chữ viết tay đã học; quan sát điểm đặt, hướng đi, điểm dừng. Phần thân chữ hoa thông thường cao 2,5 li; chữ có phần kéo xuống phải giữ phần kéo đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.

Từ luyện nguyên bản: Oanh, Ôn, Ơn. Viết hoa đầu câu và tên riêng, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. Người lớn đánh giá trực tiếp nét, độ cao, khoảng cách; không chấm tự động hình dạng chữ.

Câu luyện nguyên bản: Oanh đọc sách cho ông. Ông mỉm cười. Ơn của cha mẹ thật lớn lao.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Cơn mưa được gợi bằng sự thay đổi của bầu trời, âm thanh và hoạt động quanh nhà. Người thân cùng con vật phản ứng với mưa theo cách riêng. Nhịp cảnh chuyển động làm người đọc cảm nhận không khí trước và trong mưa. Thiên nhiên và sinh hoạt gia đình hiện lên gần gũi, có sức sống.

    Các chi tiết âm thanh và hoạt động giúp bức tranh thời tiết sống động.

Từ vựng

  • rào rào

    âm thanh mạnh, liên tiếp như mưa nhiều

  • thời tiết

    trạng thái nắng, mưa, nóng, lạnh ở một lúc và một nơi

Ghi nhớ

Các chi tiết âm thanh và hoạt động giúp bức tranh thời tiết sống động.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mưa — bản tóm lược

    Cơn mưa được gợi bằng sự thay đổi của bầu trời, âm thanh và hoạt động quanh nhà. Người thân cùng con vật phản ứng với mưa theo cách riêng. Nhịp cảnh chuyển động làm người đọc cảm nhận không khí trước và trong mưa. Thiên nhiên và sinh hoạt gia đình hiện lên gần gũi, có sức sống.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Mưa” (Trần Tâm) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Bài thơ kết hợp cảnh mưa với điều gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Cuốn lịch của mây — văn bản nguyên bản

    Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Vân ghi bầu trời vào đâu?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao cô gợi ý thêm ngày, giờ?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Cuốn lịch của mây” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Vân ghi ngày mây tối.
    2. 2Cô gợi ý thêm ngày và giờ.
    3. 3Vân vẽ ngày trời xanh.
  8. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Bạn quan sát mây ở đâu?” là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết 4–5 câu kể một hoạt động ngoài trời đã tham gia hoặc chứng kiến, có thời gian, nơi và kết quả.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Luyện viết tay các chữ O, Ô, Ơ và các từ Oanh, Ôn, Ơn. Viết thêm một câu có chữ hoa vừa luyện ở đầu câu hoặc trong tên riêng; chụp bài để người lớn nhận xét nét chữ. Có thể chọn một câu mẫu dưới phần bài làm tham khảo.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Cuốn lịch của mây

    Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay