Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Bài 3. Cóc kiện Trời

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Cóc kiện Trời.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Cóc kiện Trời; luyện Nghe – viết: Trăng trên biển.

Bài giảng

Đọc: Cóc kiện Trời

Cóc kiện Trời — bản tóm lược

Hạn hán kéo dài làm các loài khổ sở. Cóc quyết lên hỏi Trời, trên đường có thêm những bạn đồng hành. Nhờ biết phân công và hợp sức, cả nhóm vượt qua các thử thách ở thiên đình, khiến Trời phải cho mưa. Truyện dân gian đề cao trí khôn và đoàn kết, không phải lời giải khoa học về nguyên nhân mưa.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cóc kiện Trời” (nguồn Truyện cổ Việt Nam) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Người nhỏ bé vẫn có thể làm việc lớn nhờ trí tuệ và đoàn kết.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Chiếc ô cho cây

Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Cóc kiện Trời

Hạn hán kéo dài làm các loài khổ sở. Cóc quyết lên hỏi Trời, trên đường có thêm những bạn đồng hành. Nhờ biết phân công và hợp sức, cả nhóm vượt qua các thử thách ở thiên đình, khiến Trời phải cho mưa. Truyện dân gian đề cao trí khôn và đoàn kết, không phải lời giải khoa học về nguyên nhân mưa.

Thực hành: Kể theo lí do lên đường, các bạn cùng đi, cách phân công và kết quả. Nhấn mạnh trí khôn, hợp tác; không lấy truyện làm giải thích khoa học về thời tiết.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Trăng trên biển

Phân biệt ăt/ăc qua từ: mắt, chặt; chắc, nhắc. Khi điền tiếng phải giữ dấu thanh đúng: đôi mắt, chắc chắn.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Hạn hán kéo dài làm các loài khổ sở. Cóc quyết lên hỏi Trời, trên đường có thêm những bạn đồng hành. Nhờ biết phân công và hợp sức, cả nhóm vượt qua các thử thách ở thiên đình, khiến Trời phải cho mưa. Truyện dân gian đề cao trí khôn và đoàn kết, không phải lời giải khoa học về nguyên nhân mưa.

    Người nhỏ bé vẫn có thể làm việc lớn nhờ trí tuệ và đoàn kết.

Từ vựng

  • hạn hán

    thời gian dài thiếu mưa làm đất và cây khô

  • đồng hành

    cùng đi, cùng chia sẻ một chặng việc

Ghi nhớ

Người nhỏ bé vẫn có thể làm việc lớn nhờ trí tuệ và đoàn kết.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Cóc kiện Trời — bản tóm lược

    Hạn hán kéo dài làm các loài khổ sở. Cóc quyết lên hỏi Trời, trên đường có thêm những bạn đồng hành. Nhờ biết phân công và hợp sức, cả nhóm vượt qua các thử thách ở thiên đình, khiến Trời phải cho mưa. Truyện dân gian đề cao trí khôn và đoàn kết, không phải lời giải khoa học về nguyên nhân mưa.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Cóc kiện Trời” (nguồn Truyện cổ Việt Nam) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì giúp nhóm của Cóc thành công?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Chiếc ô cho cây — văn bản nguyên bản

    Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Bình thấy cây nấm dưới gốc cây gì?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao mẹ và Bình gọi nấm khác nhau?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Chiếc ô cho cây” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Hai người gọi nấm theo hai cách.
    2. 2Bình cùng mẹ ra vườn.
    3. 3Bình chụp ảnh rồi để nấm lại.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Đôi nhìn trăng; cây đứng chắn.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Đôi … nhìn trăng

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể theo lí do lên đường, các bạn cùng đi, cách phân công và kết quả. Nhấn mạnh trí khôn, hợp tác; không lấy truyện làm giải thích khoa học về thời tiết.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Chiếc ô cho cây

    Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay