Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Bài 4. Những cái tên đáng yêu

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Những cái tên đáng yêu.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Luyện từ gần nghĩa · hỏi thời gian và thực hiện yêu cầu viết.

Bài giảng

Đọc: Những cái tên đáng yêu

Những cái tên đáng yêu — bản tóm lược

Một cây nấm được những con vật đi ngang gọi bằng nhiều tên. Mỗi tên gắn với một liên tưởng về dáng nấm hoặc cách dùng nấm trong lần gặp gỡ. Nấm không buồn mà thích thú trước các cách gọi trìu mến. Câu chuyện gợi niềm vui khi nhận ra một sự vật có thể được cảm nhận từ nhiều phía.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Những cái tên đáng yêu” (Hà Nhi) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Khác nhau trong cách nhìn có thể làm hiểu biết thêm phong phú.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Chiếc ô cho cây

Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Luyện từ và câu: Từ gần nghĩa · Hỏi thời gian

Một số từ có nghĩa gần nhau như chăm chỉ–siêng năng, vui–mừng. Không phải lúc nào cũng thay thế được hoàn toàn; phải đọc cả câu. Hỏi khi nào, lúc nào để tìm thời gian xảy ra sự việc.

Ví dụ và cách dùng: “Sáng sớm, em quan sát nấm.” → “Em quan sát nấm khi nào?”. Kể lại hoạt động cần giữ thứ tự và kết quả, không chỉ liệt kê tên việc.

Luyện viết đoạn và tự sửa

Viết 4–5 câu kể lại một hoạt động của nhóm, nêu việc đầu, tiếp theo và kết quả.

Cách làm: ghi ý theo yêu cầu; viết câu đủ ý; đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí.

Bài mẫu nguyên bản:

Nhóm em cùng trồng một cây nhỏ ở góc sân. Trước hết, chúng em nhờ cô chọn chỗ thích hợp. Người lớn đào hố, các bạn giữ cây và vun đất theo hướng dẫn. Cuối cùng, em tưới nhẹ và cắm thẻ theo dõi. Cả nhóm phân lịch chăm cây trong tuần.

Đọc mở rộng: hiện tượng tự nhiên

Tìm thêm một bài phù hợp về hiện tượng tự nhiên. Có thể bắt đầu bằng văn bản nguyên bản dưới đây.

Cuốn lịch của mây

Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Một cây nấm được những con vật đi ngang gọi bằng nhiều tên. Mỗi tên xuất phát từ cách con vật nhìn hình dáng hoặc sử dụng nấm trong tình huống gặp gỡ. Nấm không buồn mà thích thú trước các cách gọi trìu mến. Câu chuyện gợi niềm vui khi nhận ra một sự vật có thể được cảm nhận từ nhiều phía.

    Khác nhau trong cách nhìn có thể làm hiểu biết thêm phong phú.

Từ vựng

  • trìu mến

    dịu dàng, có tình cảm yêu thương

  • góc nhìn

    cách quan sát và cảm nhận một sự vật

Ghi nhớ

Khác nhau trong cách nhìn có thể làm hiểu biết thêm phong phú.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Những cái tên đáng yêu — bản tóm lược

    Một cây nấm được những con vật đi ngang gọi bằng nhiều tên. Mỗi tên gắn với một liên tưởng về dáng nấm hoặc cách dùng nấm trong lần gặp gỡ. Nấm không buồn mà thích thú trước các cách gọi trìu mến. Câu chuyện gợi niềm vui khi nhận ra một sự vật có thể được cảm nhận từ nhiều phía.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Những cái tên đáng yêu” (Hà Nhi) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao nấm có nhiều tên gọi?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Chiếc ô cho cây — văn bản nguyên bản

    Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Bình thấy cây nấm dưới gốc cây gì?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao mẹ và Bình gọi nấm khác nhau?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Chiếc ô cho cây” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Bình chụp ảnh rồi để nấm lại.
    2. 2Bình cùng mẹ ra vườn.
    3. 3Hai người gọi nấm theo hai cách.
  8. Câu 6Mức 2Ghép nối

    Nối từ gần nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Câu hỏi tìm thời gian là:

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết 4–5 câu kể lại một hoạt động của nhóm, nêu việc đầu, tiếp theo và kết quả.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 3Tự luận

    Đọc văn bản mở rộng sau, lập phiếu đọc rồi chia sẻ một chi tiết có căn cứ với người lớn hoặc bạn. Các đoạn dưới đây do nhóm biên soạn viết mới; phần kể dân gian được tóm lược bằng lời mới.

    Cuốn lịch của mây

    Mỗi chiều, Vân đứng ở hiên vài phút để ghi bầu trời vào sổ. Hôm đầu trời xanh, mây mỏng. Hôm sau mây thấp và tối hơn, gió đưa mùi đất ẩm tới trước cơn mưa. Vân chỉ quan sát từ chỗ an toàn, không nhìn thẳng mặt trời. Cuối tuần, bạn thấy những trang vẽ không giống nhau. Cô gợi ý thêm ngày và giờ để mọi người hiểu cảnh đã được quan sát vào lúc nào.

    Phiếu đọc: tên bài; tác giả/nguồn; ngày đọc; người/vật/việc chính; một chi tiết thú vị và lí do; câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung; không chép toàn bài hiện đại vào phiếu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Chiếc ô cho cây

    Sau một đêm mưa lớn, Bình ra vườn cùng mẹ. Bạn thấy chiếc lá sen giữ nhiều giọt nước, còn cây nấm nhỏ mọc dưới gốc mít trông như chiếc ô. Bình gọi nó là ô của kiến, mẹ lại thấy giống chiếc bàn tròn. Hai mẹ con đều có lí do cho cách gọi. Bình chỉ chụp ảnh rồi để nấm ở lại, vì không phải loại nấm nào cũng an toàn để chạm hoặc ăn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay