Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 7. Những sắc màu thiên nhiên

Bài 7. Mặt trời xanh của tôi

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Mặt trời xanh của tôi.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Sự tích hoa mào gà; luyện Nhớ – viết: Mặt trời xanh của tôi.

Bài giảng

Đọc: Mặt trời xanh của tôi

Mặt trời xanh của tôi — bản tóm lược

Những lá cọ được cảm nhận như các mặt trời màu xanh. Tác giả còn nghe mưa trên lá và nhìn thấy vẻ mát lành, gần gũi của rừng cọ. Cách liên tưởng khiến một hình ảnh quen trở nên mới mẻ. Tình yêu thiên nhiên được bộc lộ qua cảm giác được che chở dưới màu xanh ấy.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Mặt trời xanh của tôi” (Nguyễn Viết Bính) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

So sánh dựa trên nét giống nhau có thể làm vẻ đẹp của cây hiện lên rõ hơn.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Tấm bản đồ nơi ở

Trong giờ tìm hiểu động vật, Hòa vẽ một tấm bản đồ đơn giản có suối, rừng và đồng cỏ. Em định đặt voi vào một ô nhỏ vì con vật có thể đứng vừa. Cô hỏi voi lấy thức ăn ở đâu, đi cùng đàn thế nào và có cần nguồn nước không. Hòa mở rộng vùng rừng trên tranh, thêm lối nối tới suối. Em hiểu nơi sống không chỉ là một chỗ đứng mà là không gian đáp ứng nhiều nhu cầu.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Sự tích hoa mào gà

Kể lại bằng lời mới: Gà Mơ có chiếc mào đẹp và rất vui. Thấy một cây buồn vì chưa có hoa, gà muốn chia sẻ điều quý của mình nên tặng chiếc mào. Cây có chùm hoa đỏ gợi hình mào gà, còn lòng tốt của gà được mọi người nhớ tới. Chi tiết tặng mào là tưởng tượng của truyện, không phải cách hoa hình thành ngoài tự nhiên.

Thực hành: Kể các chặng có niềm vui, gặp bạn buồn, quyết định chia sẻ và kết quả; nói điều lòng tốt khiến em suy nghĩ.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nhớ – viết: Mặt trời xanh của tôi

Phân biệt r/d/gi trong rừng, dòng, giọt. Nhớ lại từng cụm ý rồi viết; nếu chưa chắc, đối chiếu bản mẫu thay vì viết đoán.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Trong giờ tìm hiểu động vật, Hòa vẽ một tấm bản đồ đơn giản có suối, rừng và đồng cỏ. Em định đặt voi vào một ô nhỏ vì con vật có thể đứng vừa.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Những lá cọ được cảm nhận như các mặt trời màu xanh. Tác giả còn nghe mưa trên lá và nhìn thấy vẻ mát lành, gần gũi của rừng cọ. Cách liên tưởng khiến một hình ảnh quen trở nên mới mẻ. Tình yêu thiên nhiên được bộc lộ qua cảm giác được che chở dưới màu xanh ấy.

    So sánh dựa trên nét giống nhau có thể làm vẻ đẹp của cây hiện lên rõ hơn.

Từ vựng

  • liên tưởng

    từ một hình ảnh nghĩ tới hình ảnh có nét gần gũi

  • che chở

    bảo vệ, giúp được an toàn và dễ chịu

Ghi nhớ

So sánh dựa trên nét giống nhau có thể làm vẻ đẹp của cây hiện lên rõ hơn.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Mặt trời xanh của tôi — bản tóm lược

    Những lá cọ được cảm nhận như các mặt trời màu xanh. Tác giả còn nghe mưa trên lá và nhìn thấy vẻ mát lành, gần gũi của rừng cọ. Cách liên tưởng khiến một hình ảnh quen trở nên mới mẻ. Tình yêu thiên nhiên được bộc lộ qua cảm giác được che chở dưới màu xanh ấy.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Mặt trời xanh của tôi” (Nguyễn Viết Bính) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Mặt trời xanh” gợi liên tưởng tới bộ phận nào?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Tấm bản đồ nơi ở — văn bản nguyên bản

    Trong giờ tìm hiểu động vật, Hòa vẽ một tấm bản đồ đơn giản có suối, rừng và đồng cỏ. Em định đặt voi vào một ô nhỏ vì con vật có thể đứng vừa. Cô hỏi voi lấy thức ăn ở đâu, đi cùng đàn thế nào và có cần nguồn nước không. Hòa mở rộng vùng rừng trên tranh, thêm lối nối tới suối. Em hiểu nơi sống không chỉ là một chỗ đứng mà là không gian đáp ứng nhiều nhu cầu.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Hòa thêm lối nối vùng rừng tới đâu?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao phải mở rộng nơi ở của voi?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Tấm bản đồ nơi ở” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Hòa định vẽ chỗ ở nhỏ.
    2. 2Hòa mở rộng rừng và thêm lối tới suối.
    3. 3Cô hỏi về nhu cầu của voi.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    ừng cọ; ọt mưa.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: …ừng cọ

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể các chặng có niềm vui, gặp bạn buồn, quyết định chia sẻ và kết quả; nói điều lòng tốt khiến em suy nghĩ.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Tấm bản đồ nơi ở

    Trong giờ tìm hiểu động vật, Hòa vẽ một tấm bản đồ đơn giản có suối, rừng và đồng cỏ. Em định đặt voi vào một ô nhỏ vì con vật có thể đứng vừa. Cô hỏi voi lấy thức ăn ở đâu, đi cùng đàn thế nào và có cần nguồn nước không. Hòa mở rộng vùng rừng trên tranh, thêm lối nối tới suối. Em hiểu nơi sống không chỉ là một chỗ đứng mà là không gian đáp ứng nhiều nhu cầu.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay