Toán 12 — cả hai tập
ToánLớp 12Phần 1. Tập 1 — Chương I. Ứng dụng đạo hàm để khảo sát và vẽ đồ thị hàm số

Bài 4. Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số với điều kiện xác định đầy đủ.
  • Giải thích từng bước suy luận, kiểm tra nghiệm hoặc tính hợp lí và chấp nhận biểu thức tương đương.

Bài giảng

Kiến thức, công thức và điều kiện

Quy trình: tìm miền; tính f′, điểm tới hạn và dấu; suy khoảng đơn điệu/cực trị; tính giới hạn và tiệm cận; lập bảng biến thiên; lấy giao trục/điểm đặc biệt để vẽ. Với hàm bậc ba a x³+b x²+c x+d, a≠0,đồ thị có tâm đối xứng tại x0=−b/(3 a), y0=f(x0); có thể có hai hoặc không có cực trị. Không nối qua điểm ngoài miền.

Phương pháp và giới hạn áp dụng

Ba mẫu cần nắm: (1) f=x³−3 x: miền R, f′=3(x²−1), tăng ngoài[−1; 1], giảm trong; max địa phương(−1; 2), min(1; −2), giao Ox tại−√3,0,√3,tâm O. (2) f=(2 x+1)/(x−1)=2+3/(x−1): miền x≠1,f′<0 từng khoảng, tiệm cận x=1,y=2,tâm(1; 2). (3) f=(x²+1)/x=x+1/x: miền x≠0,tiệm cận x=0,y=x, f′=1−1/x², hai cực trị(−1; −2), (1; 2), tâm O. Với phân thức bậc hai/bậc nhất, chia đa thức trước giúp tìm xiên; giao hai tiệm cận là tâm đối xứng. Đối xứng phải dựa công thức, không chỉ cảm giác từ hình vẽ.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giao trục Oy củay=x3−3x+2y=x^3-3x+2là gì?

    Xem lời giải

    Đặt x=0,y=2,nên điểm(0; 2); không nhầm với nghiệm phương trình f=0.

Ghi nhớ

Quy trình: tìm miền; tính f′, điểm tới hạn và dấu; suy khoảng đơn điệu/cực trị; tính giới hạn và tiệm cận; lập bảng biến thiên; lấy giao trục/điểm đặc biệt để vẽ. Với hàm bậc ba a x³+b x²+c x+d, a≠0,đồ thị có tâm đối xứng tại x0=−b/(3 a), y0=f(x0); có thể có hai hoặc không có cực trị. Không nối qua điểm ngoài miền.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Đồ thị nguyên tác của f(x)=x+1/x,x≠0. Nét đứt là các tiệm cận.

    Hai nhánh đồ thị x+1/x,cực đại tại−1;−2,cực tiểu tại1;2,tiệm cậnx0vàyx

  2. Câu 1Mức 2Trả lời ngắn

    Đồ thị trong hình có bao nhiêu giao điểm với trụcOx?

  3. Câu 2Mức 3Tự luận

    Theo hình và công thức f=x+1/x,giải thích vị trí mỗi nhánh so với tiệm cận xiên,không chỉ nhìn ảnh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    y=x3−3xy=x^3-3xcó những hoành độ cực trị nào?

  5. Câu 4Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Miềny=(2x+1)/(x−1)y=(2x+1)/(x-1)là gì?

  6. Câu 5Mức 2Trả lời ngắn

    Hàmy=x3−3xy=x^3-3xcó bao nhiêu giao điểm với trục Ox?

  7. Câu 6Mức 2Trả lời ngắn

    Hàmy=x+1/xy=x+1/xcó giá trị cực tiểu địa phương bằng bao nhiêu?

  8. Câu 7Mức 3Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra ba họ hàm.

    ÝĐúngSai
    a)Hàm bậc ba luôn có hai cực trị.
    b)x+1/xx+1/xlà hàm lẻ trên miền đối xứng.
    c)(2x+1)/(x−1)(2x+1)/(x-1)có tâm đối xứng(1; 2).
    d)Đồ thị phân thức phải nối liền qua mọi nghiệm mẫu.
  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Khảo sát đủ miền, đơn điệu, tiệm cận, giao trục và tâm củay=(2x+1)/(x−1)y=(2x+1)/(x-1).

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 4Tự luận

    Khảo sáty=x+1/xy=x+1/x, nêu các điểm đủ để vẽ và vì sao không giao Ox.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 10Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hàm bậc ba nào không có cực trị?