Ngữ văn 10 – Hai tập
Ngữ vănLớp 10Phần 9. Bài 7. Quyền năng của người kể chuyện

Dưới bóng hoàng lan

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và phân tích yếu tố nội dung, nghệ thuật hoặc lập luận của Dưới bóng hoàng lan.
  • Đánh giá có căn cứ, giữ giới hạn của bản tóm giải và tôn trọng quyền tác giả.

Bài giảng

Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

Dưới bóng hoàng lan – Thạch Lam.

Tóm lược mới: Thanh trở về ngôi nhà và khu vườn của bà sau thời gian xa. Những cảm giác mát, yên, mùi hương, đồ vật, lối đi làm chàng thấy như trở lại tuổi nhỏ. Bà chăm sóc cháu bằng việc giản dị; Thanh gặp Nga, người bạn từ trước, qua câu chuyện và cử chỉ kín đáo cảm nhận một tình cảm mới. Hoàng lan nối hiện tại với kỉ niệm, làm không gian quen vừa bền vững vừa đổi khác. Thanh lại ra đi, mang sự quyến luyến và dự cảm được đợi chờ; truyện không có biến cố lớn hay lời thề ồn ào.

Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

Phân tích và đánh giá

Người kể ngôi ba chủ yếu theo điểm nhìn Thanh, khiến cảnh được cảm qua cơ thể và kí ức chứ không là bản kiểm kê khách quan. Đối thoại ngắn, khoảng im, động tác và hương tạo chất trữ tình. Tình bà cháu là chỗ dựa, tình cảm với Nga chuyển rất nhẹ; cốt truyện ít sự kiện vẫn có vận động nội tâm. Không đồng nhất không có xung đột kịch tính với không có nội dung, cũng không tự khẳng định cuộc đời tương lai chắc chắn từ kết mở.

Cách đọc, kết nối và giới hạn

Theo dõi dấu hiệu thời gian, cảm giác và thay đổi tâm trạng. Phân biệt Thanh nghĩ với người kể xác nhận, không lấy cảm giác nhớ làm ngày tháng lịch sử. Có thể viết về giá trị nơi chốn, chăm sóc và sống chậm mà không bắt người học kể đời tư; dùng tình huống tự nguyện hoặc giả định ghi rõ.

Khái niệm chính

Thanh
Điểm nhìn cảm giác và kí ức
Bà
Sự chăm sóc và chỗ dựa
Hoàng lan
Hương nối quá khứ với hiện tại

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích vai trò điểm nhìn Thanh trong việc xây dựng không gian nhà bà.

    Xem lời giải

    Qua Thanh, cái mát, hương, ánh sáng và đồ vật gắn cảm giác trở về, làm ngôi nhà không chỉ là địa điểm. Kí ức tuổi nhỏ và sự chăm sóc của bà khiến chàng đang trưởng thành vẫn có thể thấy mình bé lại; gặp Nga làm nơi quen có thêm rung động mới. Điểm nhìn hạn định giữ sự tinh tế, không cần giải thích hết tâm tư mọi người. Không gian vì thế là chỗ dựa tinh thần và nơi cảm nhận thời gian. Phân tích cần nối chi tiết với tâm trạng, không chỉ kể lại hành trình vào nhà.

Ghi nhớ

Thanh: Điểm nhìn cảm giác và kí ức; Bà: Sự chăm sóc và chỗ dựa; Hoàng lan: Hương nối quá khứ với hiện tại.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

    Dưới bóng hoàng lan – Thạch Lam.

    Tóm lược mới: Thanh trở về ngôi nhà và khu vườn của bà sau thời gian xa. Những cảm giác mát, yên, mùi hương, đồ vật, lối đi làm chàng thấy như trở lại tuổi nhỏ. Bà chăm sóc cháu bằng việc giản dị; Thanh gặp Nga, người bạn từ trước, qua câu chuyện và cử chỉ kín đáo cảm nhận một tình cảm mới. Hoàng lan nối hiện tại với kỉ niệm, làm không gian quen vừa bền vững vừa đổi khác. Thanh lại ra đi, mang sự quyến luyến và dự cảm được đợi chờ; truyện không có biến cố lớn hay lời thề ồn ào.

    Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

    Phân tích và đánh giá

    Người kể ngôi ba chủ yếu theo điểm nhìn Thanh, khiến cảnh được cảm qua cơ thể và kí ức chứ không là bản kiểm kê khách quan. Đối thoại ngắn, khoảng im, động tác và hương tạo chất trữ tình. Tình bà cháu là chỗ dựa, tình cảm với Nga chuyển rất nhẹ; cốt truyện ít sự kiện vẫn có vận động nội tâm. Không đồng nhất không có xung đột kịch tính với không có nội dung, cũng không tự khẳng định cuộc đời tương lai chắc chắn từ kết mở.

    Cách đọc, kết nối và giới hạn

    Theo dõi dấu hiệu thời gian, cảm giác và thay đổi tâm trạng. Phân biệt Thanh nghĩ với người kể xác nhận, không lấy cảm giác nhớ làm ngày tháng lịch sử. Có thể viết về giá trị nơi chốn, chăm sóc và sống chậm mà không bắt người học kể đời tư; dùng tình huống tự nguyện hoặc giả định ghi rõ.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Truyện ít biến cố nhưng vẫn hấp dẫn nhờ gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các yếu tố với vai trò/đặc điểm được trình bày trong bản tóm giải.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đọc các nhận định về văn bản và cách sử dụng nguồn.

    ÝĐúngSai
    a)Trong hồ sơ này, Thanh được gắn với điểm nhìn cảm giác và kí ức.
    b)Trong hồ sơ này, Bà được gắn với hương nối quá khứ với hiện tại.
    c)Các lời tóm giải ở đây là nguyên văn toàn bộ tác phẩm hoặc bản dịch trong sách.
    d)Khi đánh giá cần phân biệt điều ngữ liệu cung cấp với suy diễn ngoài căn cứ.
  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai cặp đúng theo các yếu tố đã phân biệt trong hồ sơ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích vai trò điểm nhìn Thanh trong việc xây dựng không gian nhà bà.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Phân tích luận điểm của mục “Phân tích và đánh giá”: chỉ ra hai chi tiết hoặc quan hệ cụ thể được dùng và giải thích tác dụng, không chỉ kể tên thuật ngữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Từ mục “Cách đọc, kết nối và giới hạn”, nêu cách đọc có trách nhiệm và một kiểu suy diễn cần tránh; giải thích vì sao.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Viết bản tóm giải ngắn gọn về Dưới bóng hoàng lan, chỉ dùng thông tin đã cung cấp; phân biệt lời tóm giải với nguyên văn.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay