Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 12. Chương XI. Di truyền học Mendel. Cơ sở phân tử của hiện tượng di truyền

Bài 39. Tái bản DNA và phiên mã tạo RNA

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt tái bản, phiên mã, bán bảo toàn.
  • Giải quyết tình huống: Mạch khuôn DNA viết theo chiều3′–TAC GGA–5′. Viết RNA bổ sung theo5′→3′.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Tái bản. tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn.

Phiên mã. tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung.

Bán bảo toàn. mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp.

Phân biệt: RNA dùng U theo mô hình, nên A trên khuôn bắt cặp với U; viếtT là sai loại phân tử.

Phân tích tình huống

Mạch khuôn DNA viết theo chiều3′–TAC GGA–5′. Viết RNA bổ sung theo5′→3′.

Cách giải: 5′–AUG CCU–3′. T→A, A→U, C→G, G→C; phải giữ chiều khuôn đã cho để tránh sai đảo trình tự.

Một DNA tái bản ba đợt liên tiếp bình thường, có tổng bao nhiêu DNA con từ một DNA?

Vận dụng: 2³=8 DNA con. Hai mạch gốc ban đầu được giữ trong hai DNA khác nhau; sáu DNA còn lại chỉ chứa các mạch mới được tổng hợp qua các đợt. Đây là đếm mạch có sẵn trước đợt thứ nhất, không phải nói chỉ hai đợt tái bản.

Khái niệm chính

Tái bản
tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn
Phiên mã
tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung
Bán bảo toàn
mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mạch khuôn DNA viết theo chiều3′–TAC GGA–5′. Viết RNA bổ sung theo5′→3′.

    Xem lời giải

    5′–AUG CCU–3′. T→A, A→U, C→G, G→C; phải giữ chiều khuôn đã cho để tránh sai đảo trình tự.

Ghi nhớ

Tái bản: tạo hai DNA con theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn. Phiên mã: tạo RNA dựa trên một mạch khuôn DNA theo bổ sung. Bán bảo toàn: mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp.

Dễ nhầm

  • Phiên mã có thể thayU trongRNA bằngT tùy ý mà không đổi quy ước.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, tái bản có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, phiên mã có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Phiên mã có thể thayU trongRNA bằngT tùy ý mà không đổi quy ước.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “mỗi DNA con chứa một mạch cũ và một mạch mới tổng hợp” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Mạch khuôn DNA viết theo chiều3′–TAC GGA–5′. Viết RNA bổ sung theo5′→3′.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một DNA tái bản ba đợt liên tiếp bình thường, có tổng bao nhiêu DNA con từ một DNA?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Phiên mã có thể thayU trongRNA bằngT tùy ý mà không đổi quy ước.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay