Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 3. Lịch sử · Chương 3: Việt Nam từ đầu thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII

Bài 9. Tình hình kinh tế, văn hóa, tôn giáo trong các thế kỉ XVI – XVIII

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Tình hình kinh tế, văn hóa, tôn giáo trong các thế kỉ XVI – XVIII”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Ở Đàng Ngoài, chiến tranh, ruộng đất bị chiếm và thiên tai làm nông nghiệp khó khăn, nhiều nông dân lưu tán. Ở Đàng Trong, khai khẩn và điều kiện đồng bằng phía Nam góp phần mở rộng sản xuất; vẫn có phân hóa ruộng đất, không phải mọi nông dân đều sung túc. Quan xưởng tiếp tục phục vụ nhà nước; thủ công dân gian như gốm, dệt, rèn, đúc phát triển. Bát Tràng, Thổ Hà, La Khê là những ví dụ làng nghề. Chợ và đô thị nối sản xuất với trao đổi; Thăng Long, Phố Hiến, Hội An, Gia Định là các trung tâm quan trọng. Ngoại thương gắn thương nhân Nhật, Hoa và phương Tây; cuối thế kỉ XVIII nhiều đô thị suy giảm trong bối cảnh chính sách và biến động, không nên mô tả cả thời kì chỉ tăng trưởng liên tục.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Nho giáo vẫn được đề cao trong học tập, thi cử, tuyển quan, trong khi Phật giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian tiếp tục có vị trí. Công giáo được truyền vào và phát triển; đời sống tôn giáo có thêm những yếu tố mới. Chữ Quốc ngữ hình thành bằng việc dùng mẫu tự La-tinh ghi âm tiếng Việt, gắn đóng góp của nhiều giáo sĩ và người Việt qua quá trình giao tiếp; không cho rằng một cá nhân hoàn chỉnh nó trong một ngày hay nó lập tức thay mọi chữ viết. Văn học Hán, Nôm và dân gian cùng phát triển; Nguyễn Bỉnh Khiêm có sáng tác Nôm, nghệ thuật đình chùa, chèo, tuồng phản ánh sinh hoạt và thẩm mĩ. Hội An là địa danh lịch sử: khi nói tỉnh, thành hiện hành, cần đối chiếu sắp xếp 2025, không tự giữ nhãn Quảng Nam cũ như hiện tại.

Khái niệm chính

Quan xưởng
Sản xuất do chính quyền tổ chức phục vụ nhu cầu nhà nước
Hội An
Cảng thị gắn hoạt động ngoại thương
Chữ Quốc ngữ
Dùng mẫu tự La-tinh ghi âm tiếng Việt
Văn học Nôm
Một bộ phận văn học viết bằng chữ Nôm

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tình huống học tập tự viết: ba thẻ mô tả xưởng đúc phục vụ quân đội, hộ làm gốm bán ở chợ, và tàu mua tơ lụa ở cảng. Một thuyết minh kết luận cả ba chỉ là nông nghiệp tự cung tự cấp.

    Phân loại ba hoạt động và chỉ ra quan hệ sản xuất–trao đổi.

    Xem lời giải

    Xưởng đúc phục vụ quân đội thuộc thủ công nghiệp gắn nhu cầu chính quyền, có thể là quan xưởng theo dữ kiện. Hộ gốm là sản xuất thủ công dân gian có hàng hóa bán ra chợ, không chỉ tự dùng. Tàu mua tơ lụa ở cảng thuộc trao đổi thương mại, có thể gắn ngoại thương; thị trường tạo đầu ra nhưng không chứng minh mọi cư dân đều giàu.

Ghi nhớ

Quan xưởng: Sản xuất do chính quyền tổ chức phục vụ nhu cầu nhà nước; Hội An: Cảng thị gắn hoạt động ngoại thương; Chữ Quốc ngữ: Dùng mẫu tự La-tinh ghi âm tiếng Việt; Văn học Nôm: Một bộ phận văn học viết bằng chữ Nôm.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “Quan xưởng”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)Quan xưởng: Sản xuất do chính quyền tổ chức phục vụ nhu cầu nhà nước.
    b)Hội An: Dùng mẫu tự La-tinh ghi âm tiếng Việt.
    c)Chữ Quốc ngữ: Cảng thị gắn hoạt động ngoại thương.
    d)Văn học Nôm: Một bộ phận văn học viết bằng chữ Nôm.
  5. Đọc ngữ liệu

    Tình huống học tập tự viết: ba thẻ mô tả xưởng đúc phục vụ quân đội, hộ làm gốm bán ở chợ, và tàu mua tơ lụa ở cảng. Một thuyết minh kết luận cả ba chỉ là nông nghiệp tự cung tự cấp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân loại ba hoạt động và chỉ ra quan hệ sản xuất–trao đổi.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Vì sao không nên gọi chữ Quốc ngữ là sản phẩm hoàn chỉnh của riêng một người?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận xét nào phù hợp đời sống tinh thần thời kì này?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập nhãn giới thiệu một cảng thị lịch sử bằng ba câu, không gán nhãn hành chính cũ làm hiện tại.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay