Toán 7
ToánLớp 7Chương 3. Góc và đường thẳng song song

Bài 7. Bài tập cuối chương III

Mục tiêu bài học

  • Lựa chọn phương pháp, trình bày lời giải và kiểm tra kết quả trong các nội dung đã học.

Bài giảng

Bản đồ kiến thức

Góc ở vị trí đặc biệt. Tia phân giác của một góc: Hai góc kề nhau có một cạnh chung và phần trong không giao nhau. Hai góc kề bù có hai cạnh còn lại là hai tia đối nhau, tổng số đo 180°. Hai góc đối đỉnh có mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh góc kia; chúng bằng nhau. Hai góc bằng nhau chưa chắc đối đỉnh.

Hai đường thẳng song song và dấu hiệu nhận biết: Hai đường thẳng phân biệt không có điểm chung gọi là song song. Khi một đường thẳng cắt hai đường thẳng, cần xác định đúng cặp góc so le trong hoặc đồng vị: so le trong ở giữa hai đường và khác phía cát tuyến; đồng vị có cùng vị trí tại hai giao điểm.

Tiên đề Euclid. Tính chất của hai đường thẳng song song: Qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng có một và chỉ một đường thẳng song song với đường thẳng đã cho. Tiên đề Euclid là điều được thừa nhận làm cơ sở lập luận; không phải kết luận từ đo nhiều hình.

Định lí và chứng minh định lí: Định lí là khẳng định được suy ra từ những khẳng định đúng đã biết. Giả thiết là điều được cho; kết luận là điều cần suy ra. Dạng “Nếu … thì …” giúp tách hai phần nhưng không thay cho việc kiểm tra đúng sai. Một ví dụ đúng không chứng minh được mệnh đề tổng quát.

Chiến lược giải bài

Tia phân giác nằm trong góc và chia góc thành hai góc bằng nhau. Nếu Oz là phân giác của xOy thì xOz=zOy=xOy/2. Khi tìm góc chưa biết, ghi rõ dùng quan hệ kề bù, đối đỉnh hay phân giác; hình vẽ chỉ hỗ trợ, không đo hình để thay chứng minh.

Nếu một cặp góc so le trong bằng nhau hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau thì hai đường thẳng song song. Cũng có thể dùng cặp góc trong cùng phía bù nhau. Hai đường thẳng phân biệt cùng vuông góc với đường thẳng thứ ba thì song song.

Một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song tạo các cặp góc so le trong bằng nhau, đồng vị bằng nhau và trong cùng phía bù nhau. Chú ý chiều suy luận: biết song song để tính góc là tính chất; biết góc để suy ra song song là dấu hiệu.

Chứng minh gồm chuỗi lập luận có căn cứ: nêu giả thiết, suy ra điều trung gian, dẫn định nghĩa hoặc định lí để đến kết luận. Muốn bác bỏ mệnh đề tổng quát chỉ cần một phản ví dụ phù hợp giả thiết mà kết luận sai. Hình và số đo bằng mắt không là căn cứ đủ.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Giả thiết a⊥c, b⊥c, a và b phân biệt. Chứng minh a∥b.

    Xem lời giải

    Cát tuyến c tạo hai góc đồng vị đều 90°. Theo dấu hiệu góc đồng vị bằng nhau, a∥b.

Ghi nhớ

Góc đối đỉnh bằng nhau; kề bù có tổng 180°. Biết song song dùng tính chất góc; muốn chứng minh song song phải nêu đúng dấu hiệu và vị trí góc.

Dễ nhầm

  • Một tia tạo hai góc bằng nhau nhưng nằm ngoài góc không phải tia phân giác của góc ấy.
  • Không phải hai góc bằng nhau bất kì cũng đủ suy ra hai đường thẳng song song.
  • Không nhầm “một và chỉ một” với “ít nhất một”; không bỏ điều kiện điểm nằm ngoài đường thẳng.
  • Không dùng điều đang cần chứng minh làm căn cứ cho chính nó.

Bài tập

Đã đúng 0/9 câu

  1. Câu 1Mức 2Trả lời ngắn

    Hai góc kề bù, một góc 48°. Góc còn lại bao nhiêu độ?

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hai đường thẳng phân biệt a, b cùng vuông góc c. Khi đó:

  3. Câu 3Mức 3Tự luận

    Hai đường thẳng a,b bị cát tuyến c cắt tạo hai góc đồng vị 72° và 73°. Một bạn vẫn kết luận a∥b vì hình trông song song. Hãy bác bỏ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  4. Câu 4Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong “Nếu a∥b thì góc so le trong bằng nhau”, giả thiết là:

  5. Câu 5Mức 2Trả lời ngắn

    Một góc bằng 48°. Góc đối đỉnh với nó bằng bao nhiêu độ?

  6. Câu 6Mức 2Trả lời ngắn

    a∥b, c cắt cả hai. Một cặp góc đồng vị là 48° và x. Tính x theo độ.

  7. Câu 7Mức 3Trả lời ngắn

    Hai đường thẳng a∥b bị cát tuyến c cắt. Một cặp góc trong cùng phía có số đo 2x độ và 3x độ. Tìm x.

  8. Câu 8Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách nào bác bỏ “mọi số nguyên tố đều lẻ”?

  9. Câu 9Mức 2Trả lời ngắn

    Tia Oz phân giác góc xOy=96°. Tính góc xOz theo độ.

  10. Câu 10Mức 2Trả lời ngắn

    a∥b; hai góc trong cùng phía là 48° và x. Tính x.

  11. Câu 11Mức 4Tự luận

    Hai góc kề bù xOy và yOz có số đo lần lượt 2t và 3t độ. Om là phân giác xOy. Tính góc mOz.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 12Mức 3Tự luận

    Qua M nằm ngoài đường thẳng a có hai đường b,c cùng song song a. Một bạn nói b và c phân biệt. Dùng tiên đề Euclid để kiểm tra nhận xét đó.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay