Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 1. Thế giới tuổi thơ

Bài 7. Bộ sưu tập độc đáo

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Bộ sưu tập độc đáo.
  • Thực hiện luyện từ và câu: luyện tập về đại từ (tiếp theo).
  • Thực hiện viết báo cáo công việc.

Bài giảng

Đọc: Bộ sưu tập độc đáo

Trước kì nghỉ Tết, thầy Dương đề nghị mỗi bạn làm một bộ sưu tập để triển lãm. Loan chưa có đồ vật đặc biệt nên lo lắng. Bạn nảy ra cách ghi lại lời nói, lời chúc của các bạn trong lớp. Khi bản ghi được mở, cả lớp thích thú nhận ra giọng mình và những ước mong dành cho nhau. Bộ sưu tập của Loan không quý vì giá tiền hay độ hiếm mà vì lưu giữ tình bạn trước lúc chuyển cấp. Sáng tạo có thể bắt đầu từ điều rất gần gũi.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bộ sưu tập độc đáo (Theo Trường Chi Lộ, Ngọc Khánh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Một ý tưởng riêng có giá trị khi lưu giữ được tình cảm và kỉ niệm.

Chi tiết cần chú ý: Loan sưu tập điều gì? — lời nói. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: độc đáo nghĩa là có nét riêng nổi bật, không giống thông thường. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Luyện từ và câu: Luyện tập về đại từ (tiếp theo)

Đại từ là từ dùng để xưng hô (tôi, chúng tôi, nó…), để hỏi (ai, gì, bao nhiêu…) hoặc để thay thế từ ngữ đã xuất hiện (thế, vậy…). Ví dụ “Nam đang đọc sách. Nó đọc rất chăm”: nó thay cho Nam. Muốn biết đại từ chỉ ai hoặc điều gì, phải đọc ngữ cảnh. Khi giao tiếp, chọn cách xưng hô lịch sự, phù hợp người nói và người nghe.

Ví dụ phân tích: “Ai đang gõ cửa?” dùng ai để hỏi về người. “Em thích đọc sách. Chị cũng vậy”: vậy thay cho thích đọc sách. Các từ thân tộc như mẹ, con có thể dùng để xưng hô; không vì thế mà coi mọi danh từ chỉ người là đại từ.

Viết: Viết báo cáo công việc

Từ ý đã chọn, viết bản hoàn chỉnh. Mỗi đoạn giữ một ý chính, dùng chi tiết làm rõ. Sau khi viết, đọc thành tiếng để phát hiện câu quá dài, ý lặp và chỗ thiếu liên kết. Sửa theo thứ tự nội dung trước, từ và dấu câu sau.

Báo cáo công việc cần rõ người nhận, nhóm thực hiện, công việc, thời gian, kết quả và đề nghị nếu có. Ghi số liệu đúng, phân biệt việc hoàn thành với việc chưa xong. Diễn đạt ngắn, khách quan; cuối có người đại diện và ngày lập. Không thay sự thật bằng lời khen chung.

Bài mẫu nguyên bản:

BÁO CÁO KẾT QUẢ CHĂM SÓC BỒN HOA
Kính gửi cô giáo chủ nhiệm lớp 5A.
Nhóm Vườn Xanh thực hiện chăm bồn hoa từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 11. Chúng em phân công hai bạn tưới mỗi sáng, các bạn còn lại nhặt rác và kiểm tra lá sâu. Kết quả: 12 cây được chăm đủ lượt, 2 cây héo đã hồi phục; lối đi sạch. Chưa hoàn thành: bảng tên cây bị ướt, cần làm lại. Nhóm đề nghị dùng bìa bọc để bảng bền hơn.
Đại diện nhóm: Lan. Ngày 8 tháng 11.

Thực hành: Lập báo cáo một việc nhóm em đã làm hoặc một tình huống tưởng tượng; ghi ít nhất hai kết quả cụ thể và một việc cần cải thiện.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Loan chưa có đồ vật đặc biệt nên lo lắng. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Một ý tưởng riêng có giá trị khi lưu giữ được tình cảm và kỉ niệm. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • độc đáo

    có nét riêng nổi bật, không giống thông thường

Ghi nhớ

Một ý tưởng riêng có giá trị khi lưu giữ được tình cảm và kỉ niệm.

Dễ nhầm

  • Bộ sưu tập đáng quý chỉ khi gồm đồ vật hiếm. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Trước kì nghỉ Tết, thầy Dương đề nghị mỗi bạn làm một bộ sưu tập để triển lãm. Loan chưa có đồ vật đặc biệt nên lo lắng. Bạn nảy ra cách ghi lại lời nói, lời chúc của các bạn trong lớp. Khi bản ghi được mở, cả lớp thích thú nhận ra giọng mình và những ước mong dành cho nhau. Bộ sưu tập của Loan không quý vì giá tiền hay độ hiếm mà vì lưu giữ tình bạn trước lúc chuyển cấp. Sáng tạo có thể bắt đầu từ điều rất gần gũi.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Bộ sưu tập độc đáo (Theo Trường Chi Lộ, Ngọc Khánh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Loan sưu tập điều gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    “Minh trồng cây. Bạn ấy tưới cây mỗi ngày.” Cụm nào thay Minh?

  7. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Điền đại từ hỏi người: đang gõ cửa?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết báo cáo công việc. Lập báo cáo một việc nhóm em đã làm hoặc một tình huống tưởng tượng; ghi ít nhất hai kết quả cụ thể và một việc cần cải thiện. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Đọc rõ bản tóm tắt cho một người nghe. Người nghe hỏi: “Loan sưu tập điều gì?”. Trả lời bằng câu đủ ý rồi nhắc lại thông điệp.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay