Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 1. Thế giới tuổi thơ

Bài 6. Ngôi sao sân cỏ

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Ngôi sao sân cỏ.
  • Thực hiện tìm hiểu cách viết báo cáo công việc.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Ngôi sao sân cỏ

Việt được bạn ở khu phố khen đá bóng giỏi nên rất muốn thể hiện trong trận đấu của lớp. Khi có bóng, bạn cố tự vượt qua đối phương thay vì chuyền cho đồng đội. Việt ghi được một bàn nhưng vẫn giữ bóng một mình, khiến đội bị đối phương dẫn điểm. Khi các bạn góp ý giữa hai hiệp, Việt giận và rời sân. Ngồi xem hiệp sau, Việt thấy các bạn phối hợp ăn ý rồi ghi bàn. Chính nhận xét của mình khiến Việt nhận ra sự ích kỉ trước đó. Khi Chiến đau chân và Vĩnh gọi vào thay, Việt nhanh chóng trở lại sân. Một cầu thủ có kĩ năng chưa đủ: chiến thắng cần biết tin tưởng và hỗ trợ cả đội.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Ngôi sao sân cỏ (Theo Lê Khắc Hoan) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Thành công của tập thể cần phối hợp, không chỉ tài năng cá nhân.

Chi tiết cần chú ý: Bạn giữ bóng và muốn thể hiện là ai? — Việt. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: phối hợp nghĩa là cùng hành động ăn ý để đạt mục đích chung. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm hiểu cách viết báo cáo công việc

Đọc mẫu bên dưới theo ba câu hỏi: văn bản nhằm làm gì, các ý được sắp xếp ra sao, chi tiết nào làm ý chính rõ hơn. Chỉ ra mở đầu, phần triển khai và kết thúc; rút ra cách làm, không chép lại mẫu.

Báo cáo công việc cần rõ người nhận, nhóm thực hiện, công việc, thời gian, kết quả và đề nghị nếu có. Ghi số liệu đúng, phân biệt việc hoàn thành với việc chưa xong. Diễn đạt ngắn, khách quan; cuối có người đại diện và ngày lập. Không thay sự thật bằng lời khen chung.

Bài mẫu nguyên bản:

BÁO CÁO KẾT QUẢ CHĂM SÓC BỒN HOA
Kính gửi cô giáo chủ nhiệm lớp 5A.
Nhóm Vườn Xanh thực hiện chăm bồn hoa từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 11. Chúng em phân công hai bạn tưới mỗi sáng, các bạn còn lại nhặt rác và kiểm tra lá sâu. Kết quả: 12 cây được chăm đủ lượt, 2 cây héo đã hồi phục; lối đi sạch. Chưa hoàn thành: bảng tên cây bị ướt, cần làm lại. Nhóm đề nghị dùng bìa bọc để bảng bền hơn.
Đại diện nhóm: Lan. Ngày 8 tháng 11.

Thực hành: Lập báo cáo một việc nhóm em đã làm hoặc một tình huống tưởng tượng; ghi ít nhất hai kết quả cụ thể và một việc cần cải thiện.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Thế giới tuổi thơ trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Khi có bóng, bạn cố tự vượt qua đối phương thay vì chuyền cho đồng đội. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Thành công của tập thể cần phối hợp, không chỉ tài năng cá nhân. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • phối hợp

    cùng hành động ăn ý để đạt mục đích chung

Ghi nhớ

Thành công của tập thể cần phối hợp, không chỉ tài năng cá nhân.

Dễ nhầm

  • Một người giữ bóng càng lâu thì cả đội càng dễ thắng. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Việt được bạn ở khu phố khen đá bóng giỏi nên rất muốn thể hiện trong trận đấu của lớp. Khi có bóng, bạn cố tự vượt qua đối phương thay vì chuyền cho đồng đội. Việt ghi được một bàn nhưng vẫn giữ bóng một mình, khiến đội bị đối phương dẫn điểm. Khi các bạn góp ý giữa hai hiệp, Việt giận và rời sân. Ngồi xem hiệp sau, Việt thấy các bạn phối hợp ăn ý rồi ghi bàn. Chính nhận xét của mình khiến Việt nhận ra sự ích kỉ trước đó. Khi Chiến đau chân và Vĩnh gọi vào thay, Việt nhanh chóng trở lại sân. Một cầu thủ có kĩ năng chưa đủ: chiến thắng cần biết tin tưởng và hỗ trợ cả đội.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Ngôi sao sân cỏ (Theo Lê Khắc Hoan) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Bạn giữ bóng và muốn thể hiện là ai?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “cùng hành động ăn ý để đạt mục đích chung”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “phối hợp” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm hiểu cách viết báo cáo công việc. Lập báo cáo một việc nhóm em đã làm hoặc một tình huống tưởng tượng; ghi ít nhất hai kết quả cụ thể và một việc cần cải thiện. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Ngôi sao sân cỏ”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay