NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 1. Thế giới tuổi thơ

Bài 2. Cánh đồng hoa

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Cánh đồng hoa.
  • Thực hiện tìm hiểu cách viết bài văn kể chuyện sáng tạo (tiếp theo).
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Cánh đồng hoa

Đồng cỏ đầu làng từng là nơi Ja Ka cùng các bạn chơi trống, múa hát. Rác dần lấn chiếm khiến nơi vui chơi trở nên hôi bẩn. Mư Hoa đề nghị biến đồng cỏ thành vườn hoa để mọi người không nỡ đổ rác nữa. Các bạn bàn bạc rồi cùng người lớn thu dọn, làm đất, gieo trồng và chăm cây. Sau nhiều tháng, khoảng đất thay đổi hẳn. Những luống hoa đem lại chỗ chơi sạch đẹp và cho thấy trẻ em có thể khởi xướng một việc tốt cho cộng đồng.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Cánh đồng hoa (Theo Lê Anh Vinh – Bùi Thị Diển) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Chủ động hành động và hợp tác có thể làm môi trường sống tốt hơn.

Chi tiết cần chú ý: Ai nêu ý tưởng trồng hoa? — Mư Hoa. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: cải tạo nghĩa là làm thay đổi để tốt hơn. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm hiểu cách viết bài văn kể chuyện sáng tạo (tiếp theo)

Đọc mẫu bên dưới theo ba câu hỏi: văn bản nhằm làm gì, các ý được sắp xếp ra sao, chi tiết nào làm ý chính rõ hơn. Chỉ ra mở đầu, phần triển khai và kết thúc; rút ra cách làm, không chép lại mẫu.

Kể sáng tạo vẫn giữ nhân vật, sự kiện chính và ý nghĩa của truyện đã chọn. Có thể thêm lời thoại, tả cảm xúc, đổi người kể hoặc tưởng tượng chi tiết hợp lí. Mở bài giới thiệu; thân bài kể theo diễn biến; kết bài nêu kết quả hoặc suy nghĩ. Phân biệt chi tiết gốc với phần mình thêm, không làm trái tính cách cốt lõi.

Bài mẫu nguyên bản:

Một hôm, kiến thấy giọt nước làm ướt lối về. Nó lo lắng nhìn đám mây còn nặng trên đầu. “Mình phải báo các bạn”, kiến nghĩ. Nó chạy về tổ, gặp bạn nào cũng nhờ cùng chuyển hạt lên chỗ cao. Lúc đầu, một bạn còn muốn chơi. Kiến chỉ vào vệt nước đang lớn dần và giải thích. Cả nhóm hiểu ra, chia nhau từng việc. Khi mưa tới, số hạt đã được cất khô. Kiến nhìn các bạn mỉm cười: một ý kiến nhỏ được lắng nghe đã giúp cả tổ. Câu chuyện này do người viết tự tạo, dùng để luyện cách thêm lời nói và cảm xúc.

Thực hành: Viết câu chuyện sáng tạo về một nhóm bạn nhỏ giải quyết khó khăn, nêu rõ phần em tưởng tượng thêm.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Thế giới tuổi thơ trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Rác dần lấn chiếm khiến nơi vui chơi trở nên hôi bẩn. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Chủ động hành động và hợp tác có thể làm môi trường sống tốt hơn. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • cải tạo

    làm thay đổi để tốt hơn

Ghi nhớ

Chủ động hành động và hợp tác có thể làm môi trường sống tốt hơn.

Dễ nhầm

  • Chỉ cần ngăn trẻ tới chơi là đồng cỏ sẽ sạch. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Đồng cỏ đầu làng từng là nơi Ja Ka cùng các bạn chơi trống, múa hát. Rác dần lấn chiếm khiến nơi vui chơi trở nên hôi bẩn. Mư Hoa đề nghị biến đồng cỏ thành vườn hoa để mọi người không nỡ đổ rác nữa. Các bạn bàn bạc rồi cùng người lớn thu dọn, làm đất, gieo trồng và chăm cây. Sau nhiều tháng, khoảng đất thay đổi hẳn. Những luống hoa đem lại chỗ chơi sạch đẹp và cho thấy trẻ em có thể khởi xướng một việc tốt cho cộng đồng.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Cánh đồng hoa (Theo Lê Anh Vinh – Bùi Thị Diển) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Ai nêu ý tưởng trồng hoa?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “làm thay đổi để tốt hơn”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “cải tạo” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm hiểu cách viết bài văn kể chuyện sáng tạo (tiếp theo). Viết câu chuyện sáng tạo về một nhóm bạn nhỏ giải quyết khó khăn, nêu rõ phần em tưởng tượng thêm. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Cánh đồng hoa”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay