NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 5. Nghệ thuật muôn màu

Bài 32. Sự tích chú Tễu

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Sự tích chú Tễu.
  • Thực hiện đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một bộ phim hoạt hình.
  • Thực hiện nói và nghe: bộ phim yêu thích.

Bài giảng

Đọc: Sự tích chú Tễu

Đoạn kịch kể việc Tễu tới phường rối nước xin học nghề. Tuy tự ti về ngoại hình, anh yêu ca hát và mong đem niềm vui tới người khác. Ông quản nhận ra sự phù hợp của anh với nghệ thuật rối. Sau thời gian học, Tễu vẫn muốn tìm thêm những tích trò và cách biểu diễn đẹp hơn. Lời thoại, chỉ dẫn cảnh và diễn biến cho thấy lòng say mê nghệ thuật có thể giúp con người vượt mặc cảm và tiếp tục sáng tạo.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Sự tích chú Tễu (Theo Trần Quốc Toàn) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Say mê và tinh thần học hỏi giúp con người đem niềm vui tới cộng đồng.

Chi tiết cần chú ý: Người đến xin học nghề rối nước là ai? — Tễu. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: phường rối nghĩa là nhóm người cùng tổ chức biểu diễn múa rối theo truyền thống. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một bộ phim hoạt hình

Đổi bài với bạn, đánh dấu ba nhóm: đủ ý và đúng mục đích; mạch sắp xếp; dùng từ, câu và chính tả. Ghi một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa. Viết lại đoạn đã sửa, giải thích vì sao cách mới rõ hơn; không chỉ chép bài lần hai.

Giới thiệu nhân vật và tên phim; tả nét nhận diện ngắn, nêu tính cách qua hành động và cảm nhận của em. Không nhận xét nhân vật chỉ theo đẹp/xấu, cũng không kể toàn bộ phim. Nêu rõ nếu dùng nhân vật tưởng tượng.

Bài mẫu nguyên bản:

Trong bộ phim hoạt hình em tự tưởng tượng mang tên Chuyến về của Hạt Mưa, nhân vật chính là một giọt nước nhỏ. Hạt Mưa có thân trong suốt và đôi mắt tò mò. Khi bạn Lá bị bụi phủ, bạn ở lại rửa sạch dù rất muốn theo dòng nước đi xa. Hành động ấy cho thấy nhân vật biết quan tâm chứ không chỉ thích khám phá. Em muốn thiết kế một cảnh Hạt Mưa hỏi đường rồi cảm ơn những người giúp mình. Nhân vật gợi cho em ý nghĩ rằng hành trình nào cũng đẹp hơn khi ta biết chăm sóc điều gặp trên đường.

Thực hành: Giới thiệu nhân vật trong một phim hoạt hình em đã xem hoặc nhân vật phim do em tự tưởng tượng; phân biệt rõ hai trường hợp.

Nói và nghe: Bộ phim yêu thích

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Em giới thiệu một phim hoạt hình đã xem với gia đình bằng tên phim, nhân vật và một nét hấp dẫn. Em chọn kể hành động cho thấy nhân vật biết giúp bạn, không kể hết các cảnh. Em nêu điều mình học được và nhớ phân biệt chuyện tưởng tượng với việc thật.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Tuy tự ti về ngoại hình, anh yêu ca hát và mong đem niềm vui tới người khác. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Say mê và tinh thần học hỏi giúp con người đem niềm vui tới cộng đồng. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • phường rối

    nhóm người cùng tổ chức biểu diễn múa rối theo truyền thống

Ghi nhớ

Say mê và tinh thần học hỏi giúp con người đem niềm vui tới cộng đồng.

Dễ nhầm

  • Ngoại hình quyết định hoàn toàn khả năng làm nghệ thuật. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Đoạn kịch kể việc Tễu tới phường rối nước xin học nghề. Tuy tự ti về ngoại hình, anh yêu ca hát và mong đem niềm vui tới người khác. Ông quản nhận ra sự phù hợp của anh với nghệ thuật rối. Sau thời gian học, Tễu vẫn muốn tìm thêm những tích trò và cách biểu diễn đẹp hơn. Lời thoại, chỉ dẫn cảnh và diễn biến cho thấy lòng say mê nghệ thuật có thể giúp con người vượt mặc cảm và tiếp tục sáng tạo.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Sự tích chú Tễu (Theo Trần Quốc Toàn) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Người đến xin học nghề rối nước là ai?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “nhóm người cùng tổ chức biểu diễn múa rối theo truyền thống”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “phường rối” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một bộ phim hoạt hình. Giới thiệu nhân vật trong một phim hoạt hình em đã xem hoặc nhân vật phim do em tự tưởng tượng; phân biệt rõ hai trường hợp. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Bộ phim yêu thích. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay