NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 5. Nghệ thuật muôn màu

Bài 26. Trí tưởng tượng phong phú

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Trí tưởng tượng phong phú.
  • Thực hiện tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ.
  • Thực hiện đọc mở rộng.

Bài giảng

Đọc: Trí tưởng tượng phong phú

Bài đọc kể về trí tưởng tượng của Giô-an Rô-linh từ khi còn nhỏ. Cô có thể bắt đầu một câu chuyện từ một con vật hay sự việc thường ngày và kể cho em nghe. Việc tạo chuyện, viết và kiên trì theo đuổi ý tưởng giúp trí tưởng tượng trở thành tác phẩm có sức hấp dẫn. Người đọc không nên hiểu sáng tạo chỉ là chờ cảm hứng bất chợt; cần quan sát, tích lũy và làm việc bền bỉ để câu chuyện hình thành rõ nét.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Trí tưởng tượng phong phú (Theo Dun Dơ-rim, Bảo Khanh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Trí tưởng tượng cần được nuôi dưỡng và biến thành sản phẩm bằng sự kiên trì.

Chi tiết cần chú ý: Nhà văn được giới thiệu là ai? — Giô-an Rô-linh. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: tưởng tượng nghĩa là tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ

Ghi tự do các ý trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do. Sau đó chọn những ý phục vụ đúng mục đích, gạch bỏ điều lạc đề và xếp thành mạch.

Nêu tên bài thơ, tác giả nếu biết và ấn tượng chung. Chọn hình ảnh, nhịp hoặc cách dùng từ tiêu biểu, diễn đạt lại bằng lời của mình và giải thích cảm xúc. Không chép cả khổ thơ để thay phân tích. Liên hệ trải nghiệm thật và kết bằng điều còn đọng lại.

Bài mẫu nguyên bản:

Khi học bài Mầm non của Võ Quảng, em thích cách nhà thơ hình dung một chồi nhỏ biết quan sát và đón mùa xuân. Hình ảnh ấy khiến em nghĩ tới mầm đậu em từng gieo trên bông ẩm. Ban đầu nó gần như không đổi, rồi một sáng chiếc lá non bật ra. Vì thế, em cảm thấy niềm vui trong bài thơ không ồn ào ngay từ đầu mà lớn dần theo sự thức dậy của cảnh vật. Bài thơ nhắc em kiên nhẫn chờ đợi và biết nâng niu những sự sống nhỏ.

Thực hành: Viết đoạn nêu cảm xúc về một bài thơ đã học, phân tích một hình ảnh bằng lời riêng.

Đọc mở rộng

Tìm một văn bản khác phù hợp chủ điểm Nghệ thuật muôn màu trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp. Ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc. Chọn hai chi tiết thật từ văn bản, giải thích một từ mới bằng ngữ cảnh, viết 3–4 câu nhận xét có lí do. Chia sẻ một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu đọc, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế; không ghi một cuốn em chưa đọc.

Mẫu phiếu: tên/nguồn → nhân vật hoặc đối tượng → hai chi tiết → thông điệp → câu hỏi muốn trao đổi. Khi giới thiệu, không kể hết nội dung để người nghe còn hứng thú tự đọc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Cô có thể bắt đầu một câu chuyện từ một con vật hay sự việc thường ngày và kể cho em nghe. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Trí tưởng tượng cần được nuôi dưỡng và biến thành sản phẩm bằng sự kiên trì. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • tưởng tượng

    tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt

Ghi nhớ

Trí tưởng tượng cần được nuôi dưỡng và biến thành sản phẩm bằng sự kiên trì.

Dễ nhầm

  • Có trí tưởng tượng thì không cần làm việc kiên trì. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Bài đọc kể về trí tưởng tượng của Giô-an Rô-linh từ khi còn nhỏ. Cô có thể bắt đầu một câu chuyện từ một con vật hay sự việc thường ngày và kể cho em nghe. Việc tạo chuyện, viết và kiên trì theo đuổi ý tưởng giúp trí tưởng tượng trở thành tác phẩm có sức hấp dẫn. Người đọc không nên hiểu sáng tạo chỉ là chờ cảm hứng bất chợt; cần quan sát, tích lũy và làm việc bền bỉ để câu chuyện hình thành rõ nét.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Trí tưởng tượng phong phú (Theo Dun Dơ-rim, Bảo Khanh dịch) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Nhà văn được giới thiệu là ai?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “tưởng tượng” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tìm ý cho đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ. Viết đoạn nêu cảm xúc về một bài thơ đã học, phân tích một hình ảnh bằng lời riêng. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Lập phiếu đọc mở rộng với tên, nguồn, hai chi tiết, một từ mới và điều em rút ra. So sánh với bài “Trí tưởng tượng phong phú”.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay