NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 5. Nghệ thuật muôn màu

Bài 28. Tập hát quan họ

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp bài Tập hát quan họ.
  • Thực hiện đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ.
  • Thực hiện nói và nghe: chương trình nghệ thuật em yêu thích.

Bài giảng

Đọc: Tập hát quan họ

Những người học hát thường đến nhà bà Trưởng, một người có nhiều kinh nghiệm quan họ. Bà hướng dẫn cách lấy hơi, phát âm, ngân và luyến để mỗi làn điệu thể hiện đúng tình cảm. Các buổi tập nối qua mùa, từ những điệu mở đầu tới lời chia tay cuối hội. Người kể cảm nhận không chỉ âm thanh mà còn sự kiên nhẫn truyền nghề và tình yêu dân ca. Di sản được tiếp nối bằng học hỏi, luyện tập và sự trân trọng giữa các thế hệ.

Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Tập hát quan họ (Theo Nguyễn Phan Hách) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

Cách đọc và hiểu văn bản

Đọc rõ các tên riêng; dừng khi kết thúc một ý. Lần đầu tìm đối tượng hoặc nhân vật, lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp: Giữ gìn dân ca cần sự truyền dạy tận tâm và luyện tập nghiêm túc.

Chi tiết cần chú ý: Người truyền dạy quan họ được gọi là gì? — bà Trưởng. Khi nêu ý nghĩa, nối một nhận xét với bằng chứng cụ thể trong tóm tắt; không chỉ viết “bài rất hay”. Từ cần hiểu: luyến láy nghĩa là chuyển âm uyển chuyển để làm lời hát giàu nhạc điệu. Phân biệt điều văn bản nêu với trải nghiệm em liên hệ thêm.

Viết: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ

Đổi bài với bạn, đánh dấu ba nhóm: đủ ý và đúng mục đích; mạch sắp xếp; dùng từ, câu và chính tả. Ghi một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa. Viết lại đoạn đã sửa, giải thích vì sao cách mới rõ hơn; không chỉ chép bài lần hai.

Nêu tên bài thơ, tác giả nếu biết và ấn tượng chung. Chọn hình ảnh, nhịp hoặc cách dùng từ tiêu biểu, diễn đạt lại bằng lời của mình và giải thích cảm xúc. Không chép cả khổ thơ để thay phân tích. Liên hệ trải nghiệm thật và kết bằng điều còn đọng lại.

Bài mẫu nguyên bản:

Khi học bài Mầm non của Võ Quảng, em thích cách nhà thơ hình dung một chồi nhỏ biết quan sát và đón mùa xuân. Hình ảnh ấy khiến em nghĩ tới mầm đậu em từng gieo trên bông ẩm. Ban đầu nó gần như không đổi, rồi một sáng chiếc lá non bật ra. Vì thế, em cảm thấy niềm vui trong bài thơ không ồn ào ngay từ đầu mà lớn dần theo sự thức dậy của cảnh vật. Bài thơ nhắc em kiên nhẫn chờ đợi và biết nâng niu những sự sống nhỏ.

Thực hành: Viết đoạn nêu cảm xúc về một bài thơ đã học, phân tích một hình ảnh bằng lời riêng.

Nói và nghe: Chương trình nghệ thuật em yêu thích

Chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu/đề xuất, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nói 1–2 phút, nhìn người nghe, không đọc cả bản viết. Người nghe ghi hai từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu để làm rõ. Nếu khác ý, dùng “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình nghĩ… vì…”.

Bài nói mẫu: Em thích buổi biểu diễn nhạc cụ dân tộc ở trường. Mỗi nhạc cụ có âm sắc riêng; người dẫn giới thiệu giúp chúng em biết cách nghe. Em thích lúc hai nhạc cụ đối đáp. Người xem cần giữ yên lặng khi biểu diễn và vỗ tay đúng lúc.

Đổi vai để mỗi người được nói và nghe. Nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chọn một chi tiết cụ thể và giải thích thông điệp bằng lời riêng.

    Xem lời giải

    Chi tiết tiêu biểu: Bà hướng dẫn cách lấy hơi, phát âm, ngân và luyến để mỗi làn điệu thể hiện đúng tình cảm. Chi tiết này giúp người đọc nhận ra: Giữ gìn dân ca cần sự truyền dạy tận tâm và luyện tập nghiêm túc. Nhận xét dựa vào nội dung đoạn, không thêm một sự việc chưa được kể.

Từ vựng

  • luyến láy

    chuyển âm uyển chuyển để làm lời hát giàu nhạc điệu

Ghi nhớ

Giữ gìn dân ca cần sự truyền dạy tận tâm và luyện tập nghiêm túc.

Dễ nhầm

  • Hát dân ca chỉ cần giọng tốt, không cần học và luyện. Nhận xét này không đúng với bài.
  • Bản tóm tắt là lời diễn đạt mới; khi cần đọc nguyên văn, đối chiếu sách.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Những người học hát thường đến nhà bà Trưởng, một người có nhiều kinh nghiệm quan họ. Bà hướng dẫn cách lấy hơi, phát âm, ngân và luyến để mỗi làn điệu thể hiện đúng tình cảm. Các buổi tập nối qua mùa, từ những điệu mở đầu tới lời chia tay cuối hội. Người kể cảm nhận không chỉ âm thanh mà còn sự kiên nhẫn truyền nghề và tình yêu dân ca. Di sản được tiếp nối bằng học hỏi, luyện tập và sự trân trọng giữa các thế hệ.

    Tóm tắt và phân tích nguyên bản dựa trên bài Tập hát quan họ (Theo Nguyễn Phan Hách) trong Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức, tập 1; không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nối từ ngữ trong chủ điểm với nghĩa đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 2Mức 1Trả lời ngắn

    Theo bản tóm tắt: Người truyền dạy quan họ được gọi là gì?

  4. Câu 3Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thông điệp nào sát nhất với đoạn đọc?

  5. Câu 4Mức 3Tự luận

    Chọn một chi tiết trong đoạn tóm tắt và giải thích bằng 2–3 câu vì sao chi tiết ấy làm rõ thông điệp. Không chép nguyên cả đoạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  6. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn trong ba từ/cụm từ cho sẵn, từ/cụm từ nào có nghĩa “chuyển âm uyển chuyển để làm lời hát giàu nhạc điệu”? Điền đúng từ/cụm từ đã chọn, giữ dấu thanh: .

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Dùng từ “luyến láy” trong một câu mới đúng nghĩa, khác câu trong đoạn đọc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ. Viết đoạn nêu cảm xúc về một bài thơ đã học, phân tích một hình ảnh bằng lời riêng. Thực hiện đúng bước học: tìm ý, lập dàn ý, viết hoặc chỉnh sửa theo tên hoạt động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nói và nghe: Chương trình nghệ thuật em yêu thích. Nghe bài nói mẫu đính kèm, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Sau đó chuẩn bị và trình bày bài nói riêng trong 1–2 phút, đổi vai để hỏi đáp với bạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay