Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 11. Vì một thế giới bình yên

Bài 25. Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Lựa chọn từ ngữ.
  • Thực hành Viết đoạn văn tưởng tượng.

Bài giảng

Đọc: Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô

Lời tóm tắt mới của bài “Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô” — tác giả/nguồn: Minh Quang. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Văn bản giới thiệu khu bảo tồn Ngô-rông-gô-rô ở Tan-da-ni-a, châu Phi, gắn với vùng miệng núi lửa rộng. Nhiều động vật hoang dã như voi, sư tử, ngựa vằn, hà mã, hồng hạc sinh sống trong môi trường được bảo vệ. Du khách có thể thấy chúng nghỉ, di chuyển hoặc bay thành đàn từ khoảng cách phù hợp. Vẻ giàu có của tự nhiên cho thấy ý nghĩa bảo tồn: nơi sống an toàn giúp các loài tiếp tục tồn tại, thay vì bị săn bắt hay mất môi trường.

Minh họa chủ điểm Vì một thế giới bình yên

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Phải phân biệt số loài với số cá thể; không lặp lỗi gọi hàng chục nghìn cá thể là hàng chục nghìn loài. Động vật quen xe tham quan không có nghĩa an toàn để trẻ đến gần, chạm hay cho ăn.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Văn bản giới thiệu vị trí, cảnh quan khu bảo tồn.
  2. Người đọc gặp nhiều loài trong môi trường tự nhiên.
  3. Ý nghĩa bảo vệ sự sống được gợi ra.

Luyện từ và câu: Lựa chọn từ ngữ

Chọn từ theo đúng nghĩa, đối tượng và sắc thái. “Lá rung rinh” khác “lá rơi lả tả”: một bên chuyển động nhẹ trên cành, một bên đã rời cành rơi nhiều. Khi sửa câu, đọc cả đoạn, không chỉ chọn từ nghe đẹp. Tránh lặp khi không có dụng ý, nhưng cũng không đổi từ làm sai nghĩa. Có thể thử hai từ rồi giải thích lựa chọn bằng chi tiết quan sát.

Viết đoạn văn tưởng tượng

Đóng vai một nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc nghe, viết đoạn nêu suy nghĩ hoặc lời nói tưởng tượng. Giữ hoàn cảnh, tính cách và các sự việc quan trọng; chọn ngôi xưng nhất quán. Có thể thêm chi tiết hợp lí nhưng phải nói rõ là sáng tạo, không nhận lời mới là lời trích của tác giả.

Bài mẫu tự soạn:
Đoạn tưởng tượng mới, đóng vai Mi-lô nói với cha sau những ngày kiên trì tập trống: Cha ơi, con muốn được tham gia lớp học nhạc cụ. Con đã chăm chú nghe nhịp lá cọ, tiếng sóng và tập giữ nhịp mỗi ngày. Con biết yêu thích thôi chưa đủ nên mong được thầy cô chỉ cách chơi đúng. Nếu được học, con sẽ thu xếp việc học ở trường và luyện từng đoạn vừa sức. Con không xin cha hứa rằng con sẽ nổi tiếng, con chỉ xin một cơ hội học điều mình say mê. Con tin con gái cũng có thể học chơi trống bằng sự bền bỉ. Đây là lời nhân vật do người viết tưởng tượng từ câu chuyện Nghệ sĩ trống, không phải lời trích trong bản gốc.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn 6–8 câu đóng vai Mi-lô thuyết phục cha cho tham gia lớp học chơi trống; phân biệt lời mới với chi tiết của truyện.

    Xem lời giải

    Đoạn tưởng tượng mới, đóng vai Mi-lô nói với cha sau những ngày kiên trì tập trống: Cha ơi, con muốn được tham gia lớp học nhạc cụ. Con đã chăm chú nghe nhịp lá cọ, tiếng sóng và tập giữ nhịp mỗi ngày. Con biết yêu thích thôi chưa đủ nên mong được thầy cô chỉ cách chơi đúng. Nếu được học, con sẽ thu xếp việc học ở trường và luyện từng đoạn vừa sức. Con không xin cha hứa rằng con sẽ nổi tiếng, con chỉ xin một cơ hội học điều mình say mê. Con tin con gái cũng có thể học chơi trống bằng sự bền bỉ. Đây là lời nhân vật do người viết tưởng tượng từ câu chuyện Nghệ sĩ trống, không phải lời trích trong bản gốc.

Từ vựng

  • bảo tồn

    giữ gìn để giá trị, sự sống tiếp tục tồn tại

  • bình nguyên

    vùng đất rộng, tương đối bằng phẳng

  • cá thể

    một sinh vật riêng lẻ, khác với loài

Ghi nhớ

Phải phân biệt số loài với số cá thể; không lặp lỗi gọi hàng chục nghìn cá thể là hàng chục nghìn loài. Động vật quen xe tham quan không có nghĩa an toàn để trẻ đến gần, chạm hay cho ăn.

Viết: Đóng vai một nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc nghe, viết đoạn nêu suy nghĩ hoặc lời nói tưởng tượng. Giữ hoàn cảnh, tính cách và các sự việc quan trọng; chọn ngôi xưng nhất quán. Có thể thêm chi tiết hợp lí nhưng phải nói rõ là sáng tạo, không nhận lời mới là lời trích của tác giả.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Khu bảo tồn động vật hoang dã Ngô-rông-gô-rô” — tác giả/nguồn: Minh Quang. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Văn bản giới thiệu khu bảo tồn Ngô-rông-gô-rô ở Tan-da-ni-a, châu Phi, gắn với vùng miệng núi lửa rộng. Nhiều động vật hoang dã như voi, sư tử, ngựa vằn, hà mã, hồng hạc sinh sống trong môi trường được bảo vệ. Du khách có thể thấy chúng nghỉ, di chuyển hoặc bay thành đàn từ khoảng cách phù hợp. Vẻ giàu có của tự nhiên cho thấy ý nghĩa bảo tồn: nơi sống an toàn giúp các loài tiếp tục tồn tại, thay vì bị săn bắt hay mất môi trường.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mục đích quan trọng của khu bảo tồn là gì?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Không nên tự đến gần động vật dù chúng có vẻ bình thản.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Người đọc gặp nhiều loài trong môi trường tự nhiên.
    2. 2Ý nghĩa bảo vệ sự sống được gợi ra.
    3. 3Văn bản giới thiệu vị trí, cảnh quan khu bảo tồn.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Gió nhẹ làm tàu lá chuyển động mềm mại. Chọn từ phù hợp:

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách xưng hô nào giữ đúng vai Mi-lô đang nói với cha?

    Bài mẫu tự soạn:
    Đoạn tưởng tượng mới, đóng vai Mi-lô nói với cha sau những ngày kiên trì tập trống: Cha ơi, con muốn được tham gia lớp học nhạc cụ. Con đã chăm chú nghe nhịp lá cọ, tiếng sóng và tập giữ nhịp mỗi ngày. Con biết yêu thích thôi chưa đủ nên mong được thầy cô chỉ cách chơi đúng. Nếu được học, con sẽ thu xếp việc học ở trường và luyện từng đoạn vừa sức. Con không xin cha hứa rằng con sẽ nổi tiếng, con chỉ xin một cơ hội học điều mình say mê. Con tin con gái cũng có thể học chơi trống bằng sự bền bỉ. Đây là lời nhân vật do người viết tưởng tượng từ câu chuyện Nghệ sĩ trống, không phải lời trích trong bản gốc.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 6–8 câu đóng vai Mi-lô thuyết phục cha cho tham gia lớp học chơi trống; phân biệt lời mới với chi tiết của truyện.

    Yêu cầu thể loại: Đóng vai một nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc nghe, viết đoạn nêu suy nghĩ hoặc lời nói tưởng tượng. Giữ hoàn cảnh, tính cách và các sự việc quan trọng; chọn ngôi xưng nhất quán. Có thể thêm chi tiết hợp lí nhưng phải nói rõ là sáng tạo, không nhận lời mới là lời trích của tác giả.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay